Güney Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları, Dünya'nın derinliklerinde saklanan mikroorganizmaların, tektonik hareketler sayesinde yüzeye doğru taşındığını gösteren yeni bulgulara ulaştı. 'Tektonik pompa' olarak adlandırılan bu süreç, jeoloji ile biyoloji arasındaki şaşırtıcı ilişkiyi gözler önüne seriyor.
Bilim insanları uzun yıllar boyunca yer altının aşırı sıcak, yüksek basınçlı ve besin açısından fakir yapısı nedeniyle yaşam barındıramayacağını düşünüyordu ancak son yıllarda gelişen DNA dizileme ve örnekleme teknikleri, 'derin biyosfer' olarak adlandırılan geniş bir mikrobiyal yaşam alanını ortaya çıkardı. Tahminlere göre, Dünya'daki mikroorganizmaların büyük bölümü yer altında bulunuyor.
Araştırmanın başyazarlarından Zhengze Li, özellikle sismik aktivitenin yoğun olduğu bölgelerde daha fazla yer altı mikrobuna rastlandığını belirtti. Bu durum, depremlerin ve tektonik hareketlerin mikroorganizmaları adeta bir 'asansör' gibi yukarı taşıdığına işaret ediyor.
Süreç, bir tektonik plakanın diğerinin altına girdiği dalma-batma bölgelerinde gerçekleşiyor. Bu hareket sırasında tortular sıkışıyor, sıvılar ve mikroplar yukarı doğru itilirken, bazıları da Dünya'nın daha derin katmanlarına doğru taşınıyor.
Yüzeye ulaşan mikroplar için bu yolculuk, evrimsel döngülerinin bir parçası olabilir. Bilim insanlarına göre, bu organizmalar milyonlarca yıl süren bir uykunun ardından yeniden aktif hale gelebiliyor.
Araştırmaya göre, bu mekanizma inanılmaz bir ölçekte işliyor. Modeller, tektonik pompanın milyon yılda devasa miktarda sıvı dolaştırabildiğini ve yaklaşık 10³⁰ (yani 1.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000) mikrobiyal hücreyi taşıyabileceğini gösteriyor. Bu da, gezegende şimdiye kadar gözlemlenen en büyük 'yaşam hareketlerinden' biri anlamına geliyor.
Söz konusu çalışma, 2026 Amerikan Sismoloji Derneği Yıllık Toplantısı kapsamında bilim dünyasıyla paylaşıldı.