Türkiye'ye yaz tatili için gelen gurbetçiler, bu yıl önceki yıllara göre çok daha farklı bir ekonomik tabloyla karşılaşıyor. Uzun yıllar döviz kurunun sağladığı avantaj sayesinde rahatça harcama yapan vatandaşlar, artan fiyatlar nedeniyle bütçelerini daha kontrollü kullanıyor. Restoranlardan otellere, alışverişten araç bakımına kadar birçok alanda fiyatların Avrupa seviyelerine yaklaşması, harcama alışkanlıklarını önemli ölçüde değiştirdi.
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, döviz kurundaki artışın enflasyonun gerisinde kalması Türkiye'nin sunduğu fiyat avantajını büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Özellikle turizm bölgelerinde otel ve restoran fiyatlarının yükselmesi nedeniyle birçok gurbetçi otelde kalmak yerine memleketindeki aile evlerini tercih ediyor.
Kuşadası'nda otel işletmeciliği yapan Levent Gürsoy, geçmiş yıllarda Avrupa'dan gelen gurbetçilerin rezervasyonlarını haftalar öncesinden yaptığını ancak bu yıl talebin belirgin şekilde düştüğünü söyledi. Gürsoy, otelde konaklayan az sayıdaki gurbetçinin de yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde harcama yaptığını ifade etti.
Artan maliyetler sadece günlük harcamaları değil, yatırım planlarını da etkiliyor. Daha önce Türkiye'den ev veya yazlık satın almayı düşünen birçok gurbetçi, yükselen konut fiyatları nedeniyle kararını ertelemeye başladı. Döviz bazında değerlendirildiğinde Türkiye'deki konut fiyatlarının Avrupa'nın bazı bölgeleriyle benzer seviyelere ulaşması, yatırımcıların farklı ülkelere yönelmesine neden oluyor.
Alışveriş tarafında da benzer bir tablo dikkat çekiyor. Geçmişte dönüş yolunda araçlarını zeytinyağı, yöresel ürünler, tekstil ürünleri ve çeşitli hediyeliklerle dolduran gurbetçiler, artık yalnızca sınırlı miktarda sembolik alışveriş yapıyor. Gıda ve giyim fiyatlarının Avrupa ile benzer seviyelere çıkması, toplu alışveriş alışkanlığını büyük ölçüde sona erdirmiş durumda. Mobilya ve çeyiz alışverişlerinde de önceki yıllara kıyasla belirgin bir durgunluk yaşanıyor.
Karayoluyla Türkiye'ye gelen gurbetçilerin uğrak noktalarından biri olan oto sanayilerde de hareketlilik eski seviyesinde değil.
Edirne'de oto sanayi ustası olarak çalışan Kemal Demir, geçmişte gurbetçilerin araçlarını kapsamlı bakım ve onarım için bıraktığını, ancak bugün yükselen yedek parça ve işçilik maliyetleri nedeniyle yalnızca zorunlu tamiratların yaptırıldığını söyledi. Avrupa ile Türkiye arasındaki maliyet farkının büyük ölçüde kapanmasının bu değişimde etkili olduğunu belirtti.
Türkiye'ye gelen gurbetçi sayısı her yıl artış gösteriyor. Verilere göre 2021 yılında 5 milyon 200 bin olan gurbetçi sayısı, 2026 yılı itibarıyla 8 milyon 400 bine ulaştı. Buna karşın kişi başına yapılan harcama ve ülke ekonomisine bırakılan toplam döviz miktarında gerileme yaşandığı değerlendiriliyor.
Yıl Gelen Gurbetçi Sayısı
2021 5 milyon 200 bin
2022 6 milyon 700 bin
2023 7 milyon 300 bin
2024 7 milyon 800 bin
2025 8 milyon 100 bin
2026 8 milyon 400 bin