MYNET ÖZEL | Çiğdem Sevinç
2026-2027 kışında Türkiye'yi ve özellikle İstanbul'u neler bekliyor? Kar yağışı ne zaman başlayacak, sağanaklar sürecek mi? Meteoroloji Mühendisi ve TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası İstanbul Temsilcisi Ahmet Köse, yurt genelindeki genelindeki hava olaylarını Mynet Muhabiri Çiğdem Sevinç'e değerlendirdi. Köse özellikle İstanbullulara uyarıda bulundu.
Ülkemizde hava tahmininden sorumlu ve yetkili olan tek kurum Meteoroloji Genel Müdürlüğü başta olmak üzere, uluslararası uzunvade tahmin yapan modelleri incelediğimizde; hava sıcaklığının, yurt genelinde mevsim normallerinin 1 ila 2 derece üzerinde seyredeceği, yağışların ise Marmara Bölgesi’nin doğusu ve güneyinde, Kuzey Ege’nin iç kesimlerinde, Batı Akdeniz’in doğusunun iç kesimlerinde, İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeyinde, Karadeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzeybatısı ve güneydoğusunda mevsim normallerinin üzerinde, diğer yerlerde ise mevsim normalleri civarında gerçekleşeceği öngörülmektedir.
2026-2027 kışının El Niño, NAO ve Kutup Girdabı (Polar Vortex) gibi büyük atmosferik salınımların etkisi altında, genel olarak bol yağışlı ve hareketli geçmesi beklenmektedir.
Ülkemiz genelinde Kasım ile Aralık ayı ortalarını kapsayan dönemde; sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde olduğu, batı kesimler başta olmak üzere, Ege, Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında kuvvetli sağanakların, sel ve taşkın riskinin öne çıkacağı günler bizi bekliyor. Bu zaman diliminde 1000 metre rakımın altında kalan yerleşim yerlerinde kar yağışı ve birikmesi düşük ihtimal olarak görülmektedir.
Aralık ayı ortası ile Mart ayı ortasında kalan zamanda ise uzun yıllar ortalamasının üzerinde bol ve yağışlı kuzeyden salınacak soğuk havaların da etkisiyle uzun yıllar ortalamasında bir kış mevsiminin yaşanacağı öngörülmektedir.
İstanbul’da ilk kar genelde 20 Aralık civarında düşer. Bu zamanda yağan kar kısa süreli ve çoğunlukla saatlik olmaktadır. İstanbul’un kışı ve kar yağışlı günleri genelde Ocak ayı ortasında başlar ve Şubat ayı sonunda sona erer. 1987 Yılında olduğu gibi kar Mart ayına sarkarsa kar yağışı kış çetin geçti deriz.
Kış hazırlığı evde başlar, kıyafet, beslenme, ısınma vb. hazırlıkların yapılması varsa aracımızın kış bakımının yapılması kış lastiklerinin takılması ve gerekli teçhizatın (zincir, çekme halatı vb.) eklenmesi gerekir. Kar yağışlı günlerde trafiğin kapasitesi yaptığım tez çalışmasında %17 azalmakta dolayısıyla trafik daha da artmnaktadır. Bu nedenle kar yağışlı günlerde toplu taşımanın kullanılması MGM, AFAD gibi kurumların uyarılarının dikkate alınması gerekir.
Kış mevsiminde soğuk hava ve fırtınanın yanı sıra kar yağışı, don, buzlanma hadiseleri etkili olmaktadır. Halkımızın cep telefonlarına Meteoroloji Genel Müdürlüğünün uygulamasını indirmesini ve anlık uyarıları takip etmelerini ve kendi tedbirlerini almalarını tavsiye ederim.
İstanbul’da bazı aşırı yağış göstergelerinde artış yönünde eğilimler görülse de bütün istasyonlarda ve tüm yağış türlerinde aynı yönde bir değişim olduğunu söylemek doğru değildir. Geçmiş yıllarda da İstanbul’da çok yüksek günlük yağış miktarları ölçülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün uzun dönem kayıtlarına göre 10 Eylül 1981’de İstanbul’da 136,1 mm günlük yağış kaydedilmiştir. Kumköy’de 2009 yılında 179,4 mm, Şile’de ise 1985 yılında 199,3 mm günlük yağış ölçülmüştür. Bu kayıtlar, İstanbul’da geçmişte de çok şiddetli yağış olaylarının yaşandığını göstermektedir. İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Deniz Demirhan’ın 1980-2023 döneminde Kilyos-Kumköy ve Sarıyer istasyonlarının yıllık maksimum yağış verileri üzerinde yaptığı çalışmada, her iki istasyonda da artış yönünde eğilimler belirlenmiştir. Ancak bu eğilimler istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bu nedenle çalışma sonuçları, İstanbul genelinde aşırı yağışların kesin olarak arttığını göstermemektedir. Burada yıllık toplam yağış ile kısa süreli şiddetli yağışları birbirinden ayırmak gerekir. Bir yılın toplam yağışı düşük olabilirken birkaç saat içinde yoğun bir sağanak görülebilir. Taşkın riskini değerlendirmek için yıllık toplamların yanında saatlik maksimum yağışların ve kısa sürede belirli eşikleri aşan yağış olaylarının sıklığının da incelenmesi gerekir.
Ülkemiz genelinde Ekim ayından bugüne sel, su baskını, taşkın, hortum hadisesinden zarar görmeyen şehir kalmadı. Can ve mal kayıplarının yanı sıra peribacaları bile zarar gördü. Burada suçlu olan doğa değil, doğaya müdahale eden, uyum sağlamayan ve her meteorolojik hadise sonucu küresel ısınma, iklim değişikliği, aşırı yağış vb. suçlayan bizleriz.
Ülkemiz Akdeniz iklim kuşağında bulunmaktadır. İlkokulda bizlere öğretilen temel bir kavram vardı; ülkemiz yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlı geçer diye. Her ülkenin, özel veya kamu olsun şirketin hatta ailenin bir bütçesi vardır. Ekonomik bütçeler aylık ve yıllık olarak hazırlanır ve genelde takvim yılı başlangıcı sayılan 1 Ocak tarihinde başlar. Suyun da bütçesi vardır ancak başlangıcı Ekim ayıdır. Sonbaharın gelişiyle birlikte kurak ve sıcak geçen yaz boyu baraj ve havzadaki suları tükettiğimiz günlerin ardından başlayan yağışlar ile nehirler, havzalar ve barajlar yeniden suya kavuşur. İstanbul başta olmak üzere yurdumuzun büyük bölümünde en fazla yağışları Ekim ile Nisan ayları arasında alırız. Dolayısıyla yağışlar artarak devam edecek. Üstelik gerek İSKİ’nin İstanbul havzalarında gerekse MGM’nin meteoroloji istasyonlarında ölçtüğü yağış miktarlarına baktığımızda mevsim normalleri üzerinde yağış aldığımızı görmekteyiz.