TÜİK tarafından 5 Haziran'da mayıs ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından memur ve emeklilere Temmuz'da yapılacak zam netleşmeye başladı. Memur ve emekli zammının kesinleşmesi için geriye 1 aylık veri kaldı. Gözler 3 Temmuz'da açıklanacak Haziran verilerine çevrildi. Uzmanlar emekliler için yaklaşık yüzde 18 civarında bir zam oluşmasını bekliyor. Peki, emekli ve memurun maaş zammında son tablo ve tahminler neler? İşte detaylar...
A Para canlı yayınında konuşan ekonomi gazetecisi Faruk Erdem, şu ifadeleri kullandı:
"Hem Merkez Bankası'nın açıkladığı yıl sonu tahminleri hem işte piyasa katılımcıları anketinden çıkan sonuçlar aslında yıl sonu için de bize bir fikir vermeye başladı. Tabii ama şimdi gelişmeler var. İşte Körfez'de değişik olaylar oluyor. Savaş tekrar başlıyor. Ateşkes kesiliyor, başlıyor. Dolayısıyla hani enflasyonda çok tahminler de birebir tutmayabilir ama biz az çok bir hesaplama yapacağız. Yıl sonu için de yapacağız.
4 aylık enflasyonumuz %14.64 çıkmıştı. Mayıs enflasyonu açıklandı. 1.71 aylık enflasyon. Dolayısıyla 5 aylık veri %16.61 oldu. Dolayısıyla bu 16.61'lik 5 aylık enflasyon SSK ve Bağ-Kur emeklisi açısından da 5 aylık bir artışı gösteriyor. Çünkü onlar enflasyon oranında artış alıyorlar. Dolayısıyla 16,61 ceplerinde duruyor. Hani haziran enflasyonu 0 bile çıksa bu rakam kesinleşmiş oldu. Memur ve memur emeklisine 5.5 puanlık bir fark oluştu. Bu da aslında Ocak'ta %11'lik bir toplu sözleşme almışlardı. O tarihten bu yana oluşan enflasyon farkını gösteriyor. 5.05 puanda bir fark oluştu. Onların da 5 aylık artışı %12.41'e ulaşmış oldu. Şimdi artık bunu herkes cebine koydu. Biz biraz da Temmuz için ne olabiliri konuşmaya başlayabiliriz.
Bir tane veri kaldı aslında Haziran enflasyonu. Onu da aslında 1,5'la 2 arasında bir enflasyon tahmin ediliyor. Daha da aşağı da olabilir, daha da yukarı olabilir. Hani 2'yi geçmeyeceği tahmin ediliyor az çok. Ama yine piyasa katılımcıları anketine baktığın zaman da bu rakam çıkıyor, %1.52. Biz bunun üzerinden bir hesaplama yapalım. İlk 6 aylık enflasyon hani Haziran enflasyonu 1.52 çıkarsa 18,58'e ulaşıyor, buradaki hesaba göre. SSK ve Bağ-Kur'lu artış oranı dolayısıyla 18,58 olacak. Memur ve memur emeklisinin TÜFE farkı 6.83 puan olacak ve onların artış oranı da 14.31'e çıkacak. Yani Ocak ayında 6-6,5 puanlık bir fark oluşmuştu iki kesim arasında. Şimdi de yine 4 puana yakın bir fark oluştu.
Bu oranlara göre yani 5 aylık enflasyon %16.61 ve %12.41'lik oranlara göre de en düşük maaşlar az çok belli oldu. İşte SSK Bağ-Kur taban aylığı 20.000 TL, o 23.322 liraya çıkmış oldu. Memur maaşı en az 69.570 oldu. Memur emeklisi de en az 31.218'e çıkmış oldu.
Temmuz'da ne olura bir bakalım. Temmuz'u da az çok söyledik ya 18,58'i bulur diye. Orada da SSK ve Bağ-Kur yine 23 bin - 24 bin liraya yakın bir rakama ulaşıyor. Memurun en az maaşı 71 bin liraya yaklaşmış oluyor, 70 bin liranın üzerine çıkacağı görülüyor. Memur emeklisi aylığı da 31.746 liraya çıkacak. Hani o 1.52'lik bir farkla birlikte gelen 18,58'den sonra.
Yıl sonu içinde tablolarımız var. Merkez Bankası'nın yıl sonu tahmininden yapılmış bir hesaplama. Merkez Bankası enflasyon raporunu açıkladı, yıl sonu için %26'lık bir tahminde bulundu. Ha bunun aşağısında olur, yukarısında olur ama bu tahmine göre bir hesaplama yaptığımız zaman Temmuz %17.38 çıkıyor. Yani 6 aylık enflasyon. Dolayısıyla bu memur enflasyon farkı 5.75 çıkıyor, memur zammı da 13.15 çıkıyor. Yani 17,38 SSK Bağ-Kur'a, memur zammı da 13.15. Ocak'a geldiğimiz zaman hani yıl sonunu %26 ile kapatırsak işte 17.38'de 6 ayı kapatıyoruz, sonraki dönemde de bir 9 puanlık artış olacak. Dolayısıyla Ocak'ta da 6 aylık enflasyon 7.34'e çıkmış olacak. 0,32 puanlık bir artış söz konusu. Çünkü Temmuz'da %7'lik bir artış alacak memurlar, memur zammı da %5.33. Şimdi aslında burada oranlar düşüyor ama enflasyon da düştüğü var sayılarak aslında yapılmış hesaplamalar. Rakamları da söyleyelim. Taban aylık 23.476 lira, böyle kabul edilirse, 25 bin 199'a çıkmış olacak. En az memur maaşı 73.761'e çıkacak ki şimdi 70.000'i geçmişti. Memur emeklisi de 31.424 liradan 33.099 liraya. Bu hesap Merkez Bankası'nın yıl sonunda yaptığı %26'lık enflasyon tahminine göre yapılmış bir hesaptır.
Şimdi piyasa katılımcıları anketinden yola çıkarak bir hesaplama yapalım. Hani onların 6 aylık 18,58'lik bir artışı vardı. Temmuz 18,58 olacak. Ocakta bu sefer biraz daha yüksek. Onlar biraz daha 28'in üzerinde bir tahminde bulunmuşlardı. O da %8.74'e tekabül ediyor. Yani 6 aylık enflasyon ki dolayısıyla SSK ve Bağ-kur'un zammı. Memur enflasyon farkı 6,83'ten orada 1.63'e çıkıyor, %7'nin üzerinde oluşandan bahsediyorum, dolayısıyla memur zammı şimdi %14,31 oluyor, Ocak'ta da 6,71'i buluyor. Rakamlar yine küçük artışlar, 23.716'dan 25.789'a, 70.746'dan 75.494'e çıkıyor en düşük memur maaşından bahsediyorum, memur emeklisi de 31.000'den 33.876 liraya çıkmış oluyor.
Bu rakamlar kesinleşmiş oldu. Bunun üstüne haziran enflasyonu gelecek. İşte oradaki tahminlerimiz %14'ün üzerinde bir artış olması ama şimdi %12,41'lik bir artış var. Bir şeyi de hatırlatayım; Maliye Bakanlığı bu maaşları verirken eşi çalışmayan, 2 tane de 0-6 yaş grubu çocuğu olan memur olarak hesaplıyor. Dolayısıyla hani burada bir arkadaşımız diyebilir ki ya ben de öğretmenim birin dördünden ama ben 73 bin lira almıyorum diyebilir. Niye? O bekardır, eşi çalışıyordur vesaire, aile yardımlarıyla ilgili fark oluşmuştur. Çünkü burada unvan, ek gösterge, derece, kademe hepsi bu maaşları etkileyen unsurlar.
Bunlar da yine 5 aylık enflasyona göre hazırlanmış tablolar. Bunların üzerine Haziran enflasyonu gelecek ve yeniden hesaplanacak"