KOBİ'lerin araştırma-geliştirme ve yenilik çalışmalarını güçlendirmeye yönelik yeni destek programları devreye alındı. TÜBİTAK tarafından açılan ulusal ve uluslararası çağrılarla işletmelerin yeni ürün geliştirmesi, mevcut ürünlerini iyileştirmesi ve küresel pazarlarda rekabet gücünü artıracak projeler hayata geçirmesi hedefleniyor.
TÜBİTAK'tan edinilen bilgilere göre, Türkiye'deki kuruluşların uluslararası araştırma ve yenilik iş birliklerine katılımını artırmayı amaçlayan "Yenilikçi KOBİ'ler için Avrupa Ortaklığı/Eurostars-3 Programı" kapsamında 2026 yılı ikinci çağrısı başlatıldı. Program, yenilikçi KOBİ'lerin AR-GE, yenilik kapasitesi ve üretkenliğinin artırılmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.
Çağrı kapsamında; yeni ürün geliştirilmesi, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, kalite ve standartların yükseltilmesi, maliyetleri azaltacak yeni tekniklerin oluşturulması ve üretim teknolojilerinin tasarlanmasına yönelik projeler desteklenecek.
Destekten, uluslararası AR-GE ve yenilik projeleriyle başvuracak Türkiye'de yerleşik KOBİ'ler yararlanabilecek. Projelerde koordinatörün bir KOBİ olması ve en az iki Eurostars üyesi ülkeden kuruluşun yer alması şartı aranacak. Kısa sürede ticarileştirilebilecek ürün, süreç veya hizmetlerin geliştirilmesi öncelikli hedefler arasında bulunuyor.
Program kapsamında ayrıca özel sektör öncülüğünde, üniversiteler ve kamu kuruluşlarının da yer aldığı ihtisaslaşmış AR-GE ve yenilik konsorsiyumlarının oluşturulması planlanıyor. Böylece Türkiye'deki kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin hızlanması, teknoloji transferinin güçlenmesi ve elde edilen bilgi ile deneyimin özgün teknolojilere dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Geliştirilecek ürünlerle uluslararası pazarlara erişimin ve ihracatın artırılması, ithalat bağımlılığı ile cari açığın azaltılmasına katkı sağlanması da programın hedefleri arasında yer alıyor.
Başvurulara Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri, yükseköğretim kurumları, kamu araştırma merkez ve enstitüleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile araştırma altyapıları katılabilecek. Aynı uluslararası projede Türkiye'den birden fazla kuruluşun yer alması halinde ise Türk ortaklar tek bir ulusal ön proje ve ikinci aşama proje başvurusu gerçekleştirecek.
Toplam bütçesi 4 milyon avro olan çağrıda, her bir Türk proje ortağının bütçesi 600 bin avroyu aşamayacak. Türkiye'den birden fazla kurum veya kuruluşun ortak başvurusunda ise toplam proje bütçesi en fazla 850 bin avro olarak uygulanacak.
Sermaye şirketi olmayan kurumların bütçe payı toplam proje bütçesinin yüzde 50'sini ve 300 bin avroyu geçemeyecek. Projeler en fazla 36 ay sürecek.
Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ'ler için yüzde 75 olacak. Kamu idareleri, özel bütçeli idareler, vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu araştırma merkez ve enstitülerine ise yüzde 100'e kadar destek sağlanabilecek.
Uluslararası başvurular 10 Eylül'de sona erecek. Ulusal ön proje başvuruları ise 24 Eylül'e kadar yapılabilecek. Uluslararası değerlendirmede kabul edilen projeler ayrıca ulusal hakem değerlendirmesine alınmayacak.
TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından yürütülen Sanayi AR-GE Destek Programı ile KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı için de başvurular alınmaya başlandı.
Her iki program kapsamında tüm sektör ve teknoloji alanlarında yeni ürün tasarımı ve geliştirilmesi, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, ürün kalitesini yükseltecek veya maliyetleri azaltacak yeni teknikler ile üretim teknolojilerine yönelik AR-GE ve yenilik projeleri desteklenecek.
Sanayi AR-GE Destek Programı ile KOBİ'lerin uluslararası pazarlara yönelik ürün geliştirme kapasitesinin artırılması, yurt dışına bağımlı olunan alanlarda rekabetçi yerli teknolojilerin geliştirilmesi ve güçlü ticarileşme potansiyeline sahip teknolojik ürünlerin ortaya çıkarılması hedefleniyor.
KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı ise özellikle AR-GE faaliyetlerine yeni başlayan işletmelerin sistematik proje yürütme yetkinliği kazanmasını, işletmelerde AR-GE ve yenilikçilik kültürünün yaygınlaşmasını, yerlileşmenin ve teknolojik rekabet gücünün artırılmasını amaçlıyor.
Yeni uygulamaya göre Sanayi AR-GE Destek Programı'nda destek oranı, firmanın desteklenen proje sayısına göre kademeli olarak belirlenecek.
Firmaların desteklenen ilk 5 projesi için destek oranı yüzde 75 olacak. Altıncı ve sonraki projelerde ise bu oran yüzde 60 olarak uygulanacak. Her iki durumda da proje başına verilecek hibe desteği en fazla 20 milyon lira olacak.
Programa en fazla 24 ay süreli projeler sunulabilecek. Ancak prototip veya klinik test gibi proje çıktılarının ticari ürüne dönüşmesi için gerekli çalışmalar nedeniyle bu sürede tamamlanamayan projelerde, değerlendirme sonucuna bağlı olarak destek süresi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yüzde 50 artırılabilecek. Toplam destek süresi ise 36 ayı aşamayacak.
İki program kapsamında da firmaların daha önce TÜBİTAK desteğiyle yürüttüğü projelerin ticarileşme performansı değerlendirme sürecinde dikkate alınacak.
Başvurular yalnızca KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri tarafından yapılabilecek. Sanayi AR-GE Destek Programı başvuruları 26 Ekim'de sona erecek. KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı'nın çağrı kapanış tarihi ise 11 Kasım olarak açıklandı.