Yıllardır tartışılan "Kahve faydalı mı, zararlı mı?" sorusuna bilimsel bir yanıt daha eklendi. Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen ve 1980’lerden 2023 yılına kadar uzanan bu geniş analiz, kafeinli içeceklerin beyin sağlığı üzerindeki koruyucu etkisini ortaya koydu.130 binden fazla katılımcının takip edildiği çalışmada, hiç kahve içmeyenler ile düzenli tüketenler arasındaki fark dikkat dikkat çekti.
Araştırma sonuçlarına göre, hiç kafeinli kahve tüketmeyen bireylerde görülen demans (bunama) vakaları, düzenli içenlere oranla çok daha yüksek. İstatistikler, orta ve yüksek düzeyde kahve tüketenlerin, içmeyenlere kıyasla demans riskini yaklaşık %19 oranında azalttığını gösteriyor.
Sadece kahve değil, çay tutkunları için de güzel haberler var. Araştırmacılar, çay tüketiminin de benzer bir koruyucu kalkan oluşturduğunu belirtiyor. Henüz çayın kafeinli olup olmamasının bu sonucu nasıl etkilediği tam netleşmese de, her iki içeceğin de zihin sağlığına katkı sağladığı bir gerçek.
Kahve için ideal miktar: En belirgin risk azalması, günde 2 ila 3 fincan kafeinli kahve içenlerde görüldü.
Çay için ideal miktar: Günde 1 ila 2 fincan çay tüketiminin demans riskini düşürmede en etkili seviye olduğu saptandı.
Hiç kahve içmeyenlerde yılda her 100.000 kişide 330 yeni demans vakası görülürken, bu miktar düzenli tüketenlerde 229 vakaya kadar düşüyor.
Daha fazla içmenin riski daha da azalttığına dair bir bulguya rastlanmadı; yani faydanın belirli bir noktada (kahve için 2-3, çay için 1-2 bardak) en üst seviyeye ulaştığı görülüyor.
Kafeinsiz Kahve: Araştırma verileri, kafeinsiz kahve tüketimi ile demans riskinin azalması arasında anlamlı bir bağlantı bulamadı.
Bilim insanları, kahve ve çayın bu mucizevi etkisini iki temel sebebe bağlıyor:
Enflamasyon (İltihap) Karşıtı Etki: Kafeinin vücuttaki kronik enflamasyonu azaltmaya yardımcı olduğu biliniyor. Enflamasyon, Alzheimer ve diğer demans türlerinin en büyük tetikleyicilerinden biri.
Oksidatif Stresle Mücadele: Çay ve kahvede bulunan antioksidan bileşikler, hücre hasarına yol açan oksidatif stresi düşürerek beyin hücrelerini koruyor.
Çaydan fayda sağlamak için demlemeyi kendiniz yapmalı sallama poşet çaylardan uzak durmalısınız çünkü mikroplastik riski oldukça tehlikeli.
Faydalı diye tüketilen kafeinin uyku kalitesini bozmaması için önerilen miktarın dışına çıkılmamalı. Faydayı maksimize etmek için içeceğinize şeker ve krema eklememelisiniz.