Kasım ayının ortasında yurt genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar, iklim değişikliği tartışmalarını da beraberinde getirdi. İstanbul, Trakya ve İzmir'de termometrelerin 20-23 dereceyi göstermesi üzerine değerlendirmede bulunan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, sıcaklığın nedeninin anlaşılması için hava hareketlerinin incelenmesi gerektiğini söyledi. Kadıoğlu, birkaç günlük sıcak havanın doğrudan iklim değişikliğine bağlanmasına karşı çıktı.
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ukrayna üzerinde derinleşen alçak basınç merkezine dikkat çekti. Bu sistemin çevresindeki hava dolaşımının Ege ve Doğu Akdeniz üzerinden kuzeye doğru güçlü bir hava akımı oluşturduğunu belirten Kadıoğlu, İstanbul, Trakya ve Ege'nin sıcak ve soğuk cephe arasında kalan "sıcak sektör" bölgesinde bulunduğunu ifade etti.
Bu bölgede etkili olan lodosun güneyden gelen ılık havayı kuzeye taşıdığını aktaran Kadıoğlu, sıcaklıkların yükselmesini bu hava hareketiyle açıkladı.
Prof murof unvanlı konu ile ilgisiz olarak konuşan şarlatanlar ile işimiz var ya!.. Yanlış bilgiyi alenen yaymaktan içeri girecekler 😀 1. X mesajı: Bu sıcaklık nereden geldi? Birkaç gündür İstanbul'da, Trakya'da ve Ege'de kasım ayında 20–23 °C görüyoruz. Hemen "iklim değişikliği" dendi. Durun, önce haritaya bakalım. 🧵 Harita, Ukrayna üzerinde derinleşen bir orta enlem alçak basınç merkezini (L) gösteriyor. Merkezden güneydoğuya uzanan mor çizgi oklüzyon (kapanmış) cephesi. Üçlü noktadan Karadeniz'e uzanan kırmızı çizgi sıcak cephe. Romanya ve Bulgaristan kıyısından Selanik'e inen mavi çizgi de soğuk cephe. İki cephenin arasında kalan bölgeye meteorolojide "sıcak sektör" denir. Haritadaki koyu lacivert kuşak tam orası: Ege ve Doğu Akdeniz üzerinden kuzeye doğru güçlü bir hava akımı. Biz de bu akımın içindeyiz. Bu akımın bizdeki adı lodos. Farka bakın: Soğuk cephenin arkasında Romanya'da 10–14 °C, Ukrayna'da 6–9 °C. Önünde ise İstanbul 20–21 °C, Trakya ve İzmir 22–23 °C. Aynı gün, birkaç yüz kilometre içinde 10 °C'yi aşan fark. Bu farkı yaratan iklim değil, hava kütlesinin nereden geldiğidir. Yani bu sıcaklık burada kendiliğinden oluşmadı, güneyden taşındı. Meteorolojide buna sıcak hava adveksiyonu (taşınımı) denir. Soğuk cephe bölgemize ulaştığında rüzgâr kuzeye döner, sıcaklık birkaç saat içinde düşer, yağış başlar. Bu döngüyü her sonbahar ve kış defalarca yaşarız. Peki iklim değişikliği yok mu? Var. Ama iklim tek bir günün değil, en az 30 yıllık hava olaylarının istatistiğidir. Isınan bir iklimde bu tür ılık lodos günlerinin daha sık ve daha sıcak yaşanması beklenebilir. Bunu söylemek için uzun süreli ölçüm ve bilimsel atıf (attribution) çalışması gerekir. Bir haritaya bakıp "işte iklim değişikliği" demek bilim değildir. Her sıcak günü iklim değişikliğine bağlarsanız, ardından gelecek ilk soğuk hava dalgasında "hani küresel ısınma?" diyenlere de kapıyı açarsınız. İkisi de aynı hatadır: havayı iklimle karıştırmak. Hava havaidir. Önce sinoptik meteoroloji: alçak basınç, cephe, sıcak sektör. Sonra iklim. Sıralama budur. Bir de haddini bilmek…
— Mikdat Kadıoğlu (@Mikdatca)November 20, 2026
Kadıoğlu'nun paylaştığı değerlendirmeye göre, soğuk cephenin gerisinde kalan Romanya'da sıcaklıklar 10-14, Ukrayna'da ise 6-9 derece ölçüldü. Buna karşılık cephenin önünde bulunan İstanbul'da 20-21, Trakya ve İzmir'de ise 22-23 derece sıcaklık kaydedildi.
Birkaç yüz kilometrelik mesafede 10 derecenin üzerinde sıcaklık farkı oluştuğunu belirten Kadıoğlu, bu durumu bölgeleri etkileyen hava kütlelerinin geliş yönüyle ilişkilendirdi.
Meteorolojide bu durumun "sıcak hava taşınımı" olarak adlandırıldığını kaydeden Kadıoğlu, soğuk cephenin bölgeye ulaşmasıyla rüzgârın kuzeye döneceğini, sıcaklığın birkaç saat içinde düşeceğini ve yağışın başlayacağını ifade etti.
Kadıoğlu, birkaç günlük sıcak havanın doğrudan iklim değişikliğinin göstergesi olarak değerlendirilmesine tepki gösterdi. İklimin en az 30 yıllık hava olaylarının istatistikleri üzerinden değerlendirildiğini vurgulayan uzman, ısınan bir iklimde ılık lodos günlerinin daha sık ve daha sıcak yaşanabileceğini de belirtti.
Bununla birlikte böyle bir ilişkinin ortaya konulabilmesi için uzun süreli ölçümlere ve iklim değişikliğinin söz konusu hava olayı üzerindeki etkisini inceleyen bilimsel çalışmalara ihtiyaç olduğunu kaydetti.
Her sıcak günü iklim değişikliğine bağlamanın, soğuk hava dalgalarında da benzer şekilde hatalı yorumlara yol açabileceğini belirten Kadıoğlu, günlük hava olayları ile uzun vadeli iklim eğilimlerinin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Halk anlamaz diye Türk TV’lerin gösterilmeyen meteoroloji haritaları var. Sanırsınız bizim halkımız Amerikan halkından daha aptal! ABD'de bu harita TV'de nasıl anlatılır? ABD'de bu harita akşam haberlerinde şöyle anlatılırdı. 📺 Birçok kanalda ekranda bir sunucu değil, Amerikan Meteoroloji Derneği'nin (AMS) "Sertifikalı Yayın Meteoroloğu" (CBM) unvanını taşıyan bir meteorolog olur. Konuşma kabaca şöyle olurdu: "İyi akşamlar. Bugün neden kasımda 20 dereceyi gördük? Cevap şu L harfinde. Ukrayna üzerinde derinleşen bir alçak basınç merkezi var. Saat yönünün tersine dönen dolaşımı, güneydeki ılık havayı kuzeye taşıyor. Şu kırmızı çizgi sıcak cephe, şu mavi çizgi soğuk cephe. Aradaki bölgeye sıcak sektör diyoruz ve biz şu an tam içindeyiz. Akımın Ege ve Doğu Akdeniz'den geldiğini görüyorsunuz. Lodosun sebebi bu. Şimdi cephenin arkasına bakın: Bükreş 13–14, Ukrayna 6–9 derece. Önü 20–23. Soğuk cephe bize ulaştığında rüzgâr kuzeye döner, sıcaklık birkaç saat içinde düşer, sağanak gelir. Lodos kuvvetlenirse denizde dalga artar; kıyıda dikkatli olun. Hafta sonu planınızı buna göre yapın." Sıralama hep aynı: neden, sonuç, etki, öneri. Üç dakikada izleyici yalnızca "yarın kaç derece"yi değil, "neden"i de öğrenir. ABD'de iklimle bağlantı da kurulur ama ayrı bir bölümde ve veriyle: o kentin uzun yıllık ölçüm serisi, son on yıllarda sıcak gün sayısının nasıl değiştiği, varsa bilimsel atıf çalışması. Tek bir ılık gün "iklim kanıtı" diye sunulmaz. Bizde ise ekranda çoğu zaman güneş ve bulut simgeleriyle sıcaklık rakamları var. Cephe yok, alçak basınç yok, "neden" yok. Neden anlatılmayınca o boşluğu sosyal medyadaki "her şey iklim değişikliği" ezberi dolduruyor. Çözüm basit: televizyonlarda meteoroloji mühendisi istihdamı ve hava durumunu neden-sonuç ilişkisiyle anlatan yayıncılık. Halkın hava okuryazarlığı, afetlere hazırlığın ilk adımıdır.
— Mikdat Kadıoğlu (@Mikdatca)November 20, 2026
Kadıoğlu, Türkiye'deki televizyon kanallarının hava durumu yayınlarında meteoroloji haritalarına yeterince yer vermediğini de savundu. Yayınların çoğunlukla güneş ve bulut simgeleri ile sıcaklık değerlerinden oluştuğunu belirten uzman, hava sıcaklığının neden yükseldiği veya düştüğünün açıklanmamasının yanlış yorumlara zemin hazırladığını ifade etti.
Hava olaylarının alçak basınç merkezleri, sıcak ve soğuk cepheler üzerinden anlatılmasının önemine dikkat çeken Kadıoğlu, televizyonlarda meteoroloji mühendislerinin istihdam edilmesini önerdi. Kadıoğlu, hava durumunun neden-sonuç ilişkisiyle aktarılmasının toplumun hava okuryazarlığını ve afetlere hazırlığını destekleyeceğini vurguladı.