Beslenme ve Diyet Uzmanı Çisem Gündüz, demirin hem hayvansal hem de bitkisel kaynaklardan alınabildiğini ancak emiliminin tüketim şekline göre büyük ölçüde değiştiğini belirtiyor. Gündüz’e göre özellikle kahvaltıda tüketilen yumurta, doğru besinlerle birlikte yenildiğinde demirden maksimum fayda sağlamaya yardımcı oluyor.
“Kahvaltıda yumurta tüketmek güne dengeli bir başlangıç yapmak ve günlük protein ihtiyacını karşılamak açısından oldukça önemli” diyen Gündüz, yumurtanın içindeki demirin vücutta daha iyi kullanılabilmesi için C vitamini açısından zengin besinlerle birlikte tüketilmesi gerektiğini vurguluyor. Mevsimine göre kapya biber, kivi, mandalina gibi besinlerin yanı sıra yeşil yapraklı sebzelerin de bu etkiyi artırdığını ifade ediyor.
Demir eksikliğinin belirtilerinin çoğu zaman günlük yorgunlukla karıştırılabildiğine dikkat çeken Gündüz, çabuk yorulma, halsizlik, baş dönmesi, dikkat dağınıklığı, çarpıntı, soluk cilt görünümü, saç dökülmesi ve tırnaklarda kırılma gibi şikâyetlerin demir düşüklüğüne işaret edebileceğini söylüyor.
Bu belirtilerin yoğun iş temposuna bağlanmaması gerektiğini belirten uzman, kesin tanı için mutlaka kan tahlili yapılması gerektiğinin altını çiziyor.
Demirin bağışıklık sistemi, kas fonksiyonları ve zihinsel performans üzerinde önemli bir role sahip olduğunu aktaran Gündüz, beslenmede hem hayvansal hem de bitkisel kaynaklara yer verilmesi gerektiğini söylüyor.
Kırmızı et, karaciğer ve yumurtanın hayvansal kaynaklı demir açısından zengin olduğunu belirten Gündüz, kuru baklagillerin ise bitkisel demir kaynağı olarak öne çıktığını ifade ediyor.
Uzmanlara göre demirden gerçek anlamda fayda sağlamak için C vitaminiyle birlikte tüketim büyük önem taşıyor. Gündüz, “Yumurtanın yanına kırmızı kapya biber, maydanoz, nane, dereotu gibi besinlerin eklenmesi demirin emilimini belirgin şekilde artırır” diyor.
Izgara köftenin yanına eklenen bol limonlu bir salatanın bile demir alımını olumlu etkilediğini belirten Gündüz, hindi, balık ve deniz ürünlerinin de önemli demir kaynakları arasında yer aldığını söylüyor. Kuruyemişler ve özellikle kurutulmuş meyvelerin de demir açısından zengin olduğuna dikkat çekiyor.
Demir eksikliğinin özellikle adet gören kadınlarda, ergenlik çağındaki kız çocuklarında, hamile ve emziren kadınlarda daha sık görülebildiğini aktaran Gündüz, pekmezin de demir içeriği yüksek besinlerden biri olduğunu belirtiyor. Bir tatlı kaşığı pekmezde yaklaşık 1 miligram demir bulunduğunu söyleyen uzman, portakal gibi C vitamini kaynaklarıyla birlikte tüketildiğinde emilimin arttığını ancak porsiyon kontrolünün önemli olduğunu hatırlatıyor.
Son olarak çay ve kahve tüketimine de dikkat çeken Gündüz, “Demir içeren öğünlerden hemen sonra çay ve kahve içmek emilimi azaltır. Bu içecekleri ana öğünden en az bir saat sonra tüketmek daha doğru olur” diyerek uyarıda bulunuyor.