Kuzey Amerika’nın en kritik su kaynaklarından biri olan Colorado Nehri hakkında yıllardır süren büyük bir gizem nihayet çözüldü. Bugün Büyük Kanyon boyunca akarak devasa bir kanyon oluşturan nehrin, geçmişte bambaşka bir rotada aktığı ortaya çıktı.
Bilim insanlarına göre nehir, her zaman Büyük Kanyon’dan geçmiyordu. Jeolojik bulgular, nehrin yaklaşık 11 milyon yıl önce Batı Colorado’da var olduğunu gösterirken, bugünkü yatağına ise ancak 5-6 milyon yıl önce ulaştığını ortaya koydu. Aradaki yaklaşık 5 milyon yıllık “kayıp dönem” ise uzun süre açıklanamamıştı.
Science dergisinde yayımlanan yeni araştırma, bu gizemin izini sürdü. Araştırmaya göre nehir, o dönemde Bidahochi Gölü olarak bilinen ve bugün tamamen kurumuş olan dev bir gölü besliyordu.
Bu bulgu, nehrin aslında “kaybolmadığını”, sadece farklı bir sistem içinde akmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Araştırmanın başındaki John He ve ekibi, kaya örneklerinde bulunan “zirkon” kristallerini inceledi. Bu mikroskobik yapılar, oluştukları dönemin kimyasal izlerini taşıdığı için adeta birer zaman kapsülü görevi görüyor.
Kristallerdeki uranyum ve kurşun oranlarını analiz eden ekip, yaklaşık 6.6 milyon yıl önce göle taşınan tortuların Colorado Nehri ile aynı kaynaktan geldiğini tespit etti.
Araştırma önemli bir soruya da işaret etti: Bidahochi Gölü neden yok oldu? Bu sorunun yanıtı henüz net değil. Üstelik göle ait kalıntıların büyük bölümü zamanla aşındığı için gölün büyüklüğü ve su kaynakları da tam olarak bilinmiyor.
Bilim insanlarına göre nehir, bir noktada taşarak bugünkü yatağına ulaştı. Bu senaryo uzun süredir tartışılıyordu ancak yeni bulgular bu ihtimali güçlü şekilde destekliyor.
Bugün Colorado Nehri, ABD’nin kurak batı bölgeleri için hayati önem taşıyor. 40 milyondan fazla insana su sağlayan nehir, aynı zamanda 150’den fazla tehdit altındaki canlı türüne de yaşam alanı sunuyor.