İngiltere'nin Weymouth kentinde yaşayan Molly Foden'ın hayatı, Eylül 2021'de Covid-19'a yakalanmasının ardından tamamen değişti. O dönemde henüz 13 yaşında olan Molly, enfeksiyonu geçirmesine rağmen eski sağlığına kavuşamadı. Aradan beş yıl geçmesine karşın baş dönmesi, aşırı yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve vücut ağrıları yaşamaya devam ediyor. BBC'ye konuşan 18 yaşındaki genç kız, uzun süredir devam eden sağlık sorunlarının son bir yılda daha da ağırlaştığını söyledi.
Yaşadığı sağlık sorunlarını anlatan Molly, sürekli baş dönmesi, yorgunluk, güçsüzlük ve ağrılarla mücadele ettiğini belirtti. Son dönemde sindirim sistemiyle ilgili ciddi sorunlar yaşamaya başladığını ifade eden genç kız, yiyecekleri sindirmekte zorlandığını, sık sık mide bulantısı ve ağrı yaşadığını söyledi.
Molly, bu şikayetleri nedeniyle iki aydan uzun süre hastanede tedavi görmek zorunda kaldığını anlattı. Hastanedeki sürecin oldukça zor geçtiğini belirten genç kız, doktorların sağlık sorunlarının nedenini ve nasıl tedavi edileceğini belirlemekte güçlük çektiğini ifade etti. "Kimse benimle ne yapacağını bilmiyordu. Neyin yanlış olduğunu da kimse bilmiyordu. Gerçekten çok zordu" sözleriyle yaşadıklarını dile getirdi.
Molly, Covid-19'a yakalanmadan önce yüzme ve hokeyle ilgileniyor, denizde cankurtarma sporlarına katılıyordu. En büyük hayallerinden biri de Weymouth sahilinde cankurtaran olarak görev yapmaktı. Ancak uzun Covid belirtileri nedeniyle sevdiği sporları bırakmak zorunda kaldı. Sağlık sorunları yalnızca spor hayatını değil, eğitimini ve arkadaşlarıyla ilişkilerini de etkiledi.
Okula düzenli olarak devam edemeyen Molly, bazı günler yalnızca bir veya iki saat eğitim faaliyetlerine katılabiliyor. Yaşadığı hastalığın kendisini arkadaşlarından, okulundan ve sosyal yaşamdan uzaklaştırdığını belirten genç kız, giderek içine kapandığını söyledi.
Molly'nin yaşadığı sorunlar yalnızca yorgunluk ve baş dönmesiyle sınırlı kalmadı. Genç kız, zaman içinde tekrarlayan ateş, şiddetli ağrılar ve farklı sağlık problemleriyle karşı karşıya kaldı. Molly'ye ayrıca miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS), postüral ortostatik taşikardi sendromu (POTS) ve mast hücresi aktivasyon sendromu (MCAS) tanıları konuldu. Bu rahatsızlıklar, günlük yaşamını sürdürmesini daha da güçleştirdi.
Özellikle şiddetli yorgunluk nedeniyle bazı dönemlerde yürümekte zorlanan Molly, hareket edebilmek için tekerlekli sandalyeden yararlanmak zorunda kaldı.
Uzun Covid'in çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri, İngiltere'de sağlık hizmetlerine erişim tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Uzun Covid yaşayan çocuklara destek veren Long Covid Kids adlı yardım kuruluşu, son altı yılda yaklaşık 11 bin aileye destek sağladığını açıkladı. Kuruluşa göre İngiltere'de bu durumdan etkilenen binlerce çocuk bulunuyor. Ancak uzun Covid yaşayan çocukların toplam sayısını ortaya koyan kesin ve kapsamlı resmi veriler bulunmuyor. Kuruluş, hastalığın bütün belirtilerini ortadan kaldırdığı kanıtlanmış etkili bir tedavinin henüz bulunmadığını belirtiyor. Molly'nin yaşadığı sağlık sorunları da tedaviye erişimde karşılaşılan güçlükleri gözler önüne seriyor.
Molly, daha önce Dorset Post Covid Syndrome Service adlı özel bir çocuk uzun Covid kliniğinde takip ediliyordu. Ancak söz konusu hizmetin çocuklara yönelik bölümü Kasım 2023'te kapatıldı. Genç kız, o tarihten bu yana ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine ulaşmakta zorlandığını anlattı.
Birçok NHS biriminin sağlık durumunu fazla karmaşık bulduğu için kendisini kabul etmediğini söyleyen Molly, farklı rahatsızlıklarının bir arada bulunmasının tedavi sürecini güçleştirdiğini belirtti. NHS Dorset ise bölgede çocuklar için özel bir uzun Covid servisinin bulunmadığını, hastaların yerel çocuk sağlığı birimleri aracılığıyla değerlendirildiğini açıkladı. Gerekli görülen durumlarda çocukların kronik yorgunluk gibi ilgili uzmanlık hizmetlerine yönlendirilebildiği belirtildi. Molly de kronik yorgunluk konusunda sağlık hizmeti aldığını ancak diğer şikâyetleri için Liverpool'daki özel bir kliniğe başvurmak zorunda kaldığını söyledi.