La Gomera'da halkın silbo gomero adını verdiği ıslık dili, günümüzde adadaki çocuklara okulda öğretiliyor. Hatta bu dil 99 yılından bu yana zorunlu eğitimin bir parçası.
La Gomera'nın Barranco de Ávalo vadisinde 12 yaşındaki Irún Castillo Perdomo ve Angel Manuel Garcia Herrera, Silbo Gomero kullanarak birbirleriyle iletişim kuruyor.
Çocuklara eşlik eden 70 yaşındaki emekli Silbo Gomero öğretmeni Eugenio Darias'a göre çocukların ıslıkla gerçekleştirdiği konuşmalar, arkadaşlarıyla mesajlaşırken veya okul bahçesinde yaptıkları sıradan sohbetlerden çok da farklı değil.
Fark, kelimeler yerine Silbo Gomero'nun temelini oluşturan altı farklı ıslık sesinin kullanılması.
Silbo Gomero'nun en dikkat çekici özelliklerinden biri oldukça sınırlı sayıda sesle çalışması. İspanyolcadaki 5 sesli harfin yerini iki farklı ıslık, 22 sessiz harfin yerini ise dört farklı ıslık sesi alıyor. Böylece toplam altı temel ses üzerinden iletişim kurulabiliyor. Islık çalan kişiler seslerin uzunluğunu değiştirerek konuşulan kelimelerin yapısını taklit ediyor.
Deneyimli kişiler yalnızca kullanılan ıslığın “aksanından” kimin seslendiğini bile anlayabiliyor. Yine de genellikle konuşmaya başlayan kişi önce kendisini tanıtıyor ve ulaşmak istediği kişinin adını ıslıkla seslendiriyor. Mesaj anlaşıldığında karşı taraf yine ıslıkla “bueno bueno” yanıtını veriyor.
Islık dilinin La Gomera'da gelişmesinin en önemli nedenlerinden biri adanın coğrafyası. Derin vadiler ve sarp yamaçlarla kaplı arazide bir mesajı karşı tarafa ulaştırmak için kilometrelerce yürümek gerekebiliyordu. Islık ise vadilerin üzerinden birkaç kilometre uzağa kadar ulaşabiliyordu. Ada sakinleri geçmişte bu yöntemle etkinlikleri duyuruyor, hayvanların getirilmesini istiyor, yaklaşan tehlikeler konusunda birbirlerini uyarıyor, hatta aile üyelerinin ölüm haberlerini iletiyordu.
Eugenio Darias durumu oldukça basit bir cümleyle anlatıyor: “Çok fazla tırmanmaktan kurtarıyordu.”
1960'lardan itibaren çok sayıda ada sakini Küba ve Venezuela gibi ülkelere veya komşu Tenerife Adası'na göç etti. Ardından telefonların yaygınlaşması, yeni yolların ve patikaların yapılması insanların kilometrelerce uzağa ıslıkla mesaj göndermesine duyduğu ihtiyacı azalttı.
1990'lara gelindiğinde Silbo Gomero neredeyse yok olma tehlikesiyle karşı karşıyaydı.
Tam bu noktada dilin gelecek nesillere aktarılması için çalışmalar hızlandı. Eugenio Darias'ın da katkısıyla çocukların yalnızca Silbo Gomero'yu anlaması değil, kendilerinin de kullanabilmesi hedeflendi.
Silbo Gomero'nun korunması konusunda önemli adımlardan biri de 2009 yılında geldi. Islık dili, UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne alındı.
Islık dili artık okul ve resmi programların dışında geçmişteki kadar sık duyulmuyor. Ancak cep telefonu bağlantısının bulunmadığı bazı bölgelerde hala gerçek bir iletişim aracı olarak kullanıldığı örnekler var. Darias, adanın güneyinde hayvancılıkla uğraşan iki kişinin telefon şebekesinin çekmediği bölgelerde birbirleriyle hala ıslıkla iletişim kurduğunu anlatıyor.