Ukrayna'daki Çernobil Nükleer Santrali'nde Nisan 1986'da meydana gelen patlamada reaktörün kapağı yerinden fırladı. Felaketin ardından iki işçi olay anında hayatını kaybederken çok sayıda kişi radyasyona maruz kaldı. Bölgede yaşayan yüz binlerce insan ise tahliye edildi.
Patlamanın ardından reaktörün altında bulunan malzemelerle hasar gören çekirdeğin kalıntıları etkileşime girdi. Bu süreçte halk arasında radyoaktif lav olarak bilinen ölümcül madde oluştu.
Progress in Nuclear Energy dergisinde yayımlanan yeni araştırmada bilim insanları, özel mikroskoplar kullanarak bu maddenin yapısını inceledi. İncelemelerde kütlenin içerisinde uranyum bakımından zengin küçük parçacıkların bulunduğu belirlendi.
Araştırmaya göre radyoaktif lavın içindeki parçacıklar, oluşumundan bu yana geçen yaklaşık 40 yılda birçok değişim geçirdi. Erime, çözünme ve yeniden kristalleşme gibi süreçlerin maddenin yapısını etkilediği tespit edildi.
Bilim insanları, kütlenin oluşum sürecinin sanılandan daha karmaşık olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, maddenin zaman içerisinde farklı evrelerden geçtiğini belirtti.
Çernobil'deki radyoaktif lavın en bilinen parçalarından biri ise Fil Ayağı (Elephant's Foot) olarak adlandırılan kütle. Reaktörün altında keşfedilen bu yapı, yüksek radyasyon seviyesi nedeniyle dünyanın en tehlikeli nesnelerinden biri olarak tanımlanıyor.
İlk ölçümlerde saatte yaklaşık 10 bin roentgen radyasyon yaydığı bildirilen Fil Ayağı'nın yakınında bulunmak, insan sağlığı açısından ciddi risk taşıyor. Bilim dergisi Nautilus'ta yer alan bilgilere göre, maddeye kısa süreli maruz kalmak bile hücrelerde ağır hasara yol açabiliyor.
Çernobil çevresindeki yasaklı bölge, felaketin ardından ortaya çıkan radyasyon tehlikesi nedeniyle halen büyük ölçüde terk edilmiş durumda.