Afrika'nın en gizemli ve en tehlikeli bölgelerinden biri olarak gösterilen Fas Duvarı, sahip olduğu ürkütücü rekorla yeniden gündeme geldi. Batı Sahra'yı ikiye bölen ve yaklaşık 2 bin 700 kilometre boyunca uzanan devasa savunma hattı, dünyanın en uzun kesintisiz mayın tarlası olarak biliniyor.
Çölün ortasında yükselen bu dev yapı yalnızca uzunluğuyla değil, altında gizlenen milyonlarca mayın nedeniyle de dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bölgede yaklaşık 7 milyon kara mayını bulunuyor.
"Fas Duvarı" ya da yerel adıyla "Berm", Batı Sahra'yı doğu ve batı olmak üzere iki bölüme ayırıyor. Kum setleri, askeri tahkimatlar, gözetleme noktaları ve mayın hatlarından oluşan yapı, uzaydan bile görülebilecek büyüklükte.
Yaklaşık 2 bin 700 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en uzun ikinci duvarı olarak kabul edilen yapı, yalnızca Çin Seddi'nin ardından geliyor.
Duvarın hikayesi 1975 yılında İspanya'nın Batı Sahra'dan çekilmesiyle başladı. Bölgedeki hakimiyet mücadelesi, Fas ile bağımsızlık isteyen Sahra halkı arasında uzun yıllar süren çatışmalara dönüştü.
1976 yılında kurulan Polisario Cephesi, Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etti. Ancak çatışmaların devam etmesi üzerine Fas yönetimi, askeri kayıpları azaltmak amacıyla dev bir savunma hattı kurma kararı aldı.
1987 yılında tamamlanan duvar, bölgeyi fiilen ikiye ayırdı. Ekonomik faaliyetlerin büyük bölümü Fas kontrolündeki tarafta kalırken, doğudaki alanlar Polisario Cephesi'nin etkisinde kaldı.
Yıllar geçmesine rağmen duvarın çevresi dünyanın en tehlikeli bölgelerinden biri olmayı sürdürüyor. Kumların altında gömülü milyonlarca mayın ve savaş döneminden kalan patlamamış mühimmatlar, siviller için büyük risk oluşturuyor.
Bölgede yaşayan insanlar ve göçebe topluluklar zaman zaman bu mayınlar nedeniyle hayatını kaybediyor ya da ağır yaralanıyor.
Batı Sahra'nın bağımsızlığını savunan Sahralılar, Fas'ın inşa ettiği bu yapıyı "Utanç Duvarı" olarak adlandırıyor. Duvarın aynı halkı ikiye böldüğünü savunan aktivistler, yapının bölgedeki siyasi sorunun en büyük sembollerinden biri olduğunu belirtiyor.
1991 yılında ilan edilen ateşkesin ardından duvar çevresindeki bölgeler Birleşmiş Milletler gözetimine bırakıldı. Ancak aradan geçen onlarca yıla rağmen Batı Sahra sorunu çözülebilmiş değil.
Her yıl milyonlarca turistin ziyaret ettiği Çin Seddi kadar ünlü olmasa da Fas Duvarı, dünyanın en uzun mayın tarlası ve en büyük askeri tahkimatlarından biri olarak tarihteki yerini koruyor.