Uyku felci, kişi uyanmaya başladığı halde vücudunu hareket ettirememesiyle ortaya çıkıyor. Bu sırada kişi çevresinin farkında olabiliyor ancak konuşamıyor ve hareket edemiyor. Bazı kişiler odada başka bir varlık olduğunu hissedebiliyor, korkutucu görüntüler görebiliyor veya göğsünde baskı hissedebiliyor.
Harvardlı bilim insanı Baland Jalal'a göre bunun nedeni, rüya sırasında vücudun hareket etmesini engelleyen mekanizmanın uyanma sırasında bir süre daha devam etmesi. Beynin çevreyi algılayan bölümleri uyanırken vücudun hareketsiz kalması, uyku ile uyanıklık arasında bir durum oluşturuyor.
Uyku felci sırasında görülen varlıklar, beynin yaşanan durumu anlamlandırma çabasının sonucu olarak değerlendiriliyor. Kişi hareket edemediğinde kendisini tehdit altında hissedebiliyor. Bu korku da beynin tehdit algısını artırarak korkutucu görüntülere neden olabiliyor.
Görülen varlıklar kültürden ve kişinin yaşadığı çevreden de etkilenebiliyor. Bazı kişiler karanlık bir siluet veya şapkalı bir adam görürken, bazıları uzaylı ya da cin benzeri varlıklar gördüğünü anlatıyor.
Uzmanlara göre kaygı ve stres, uyku felci ataklarının daha sık yaşanmasına neden olabiliyor. Tekrarlayan ataklar ise kişinin uyumaktan korkmasına ve kaygısının daha da artmasına yol açabiliyor.
Uyku felci atakları genellikle birkaç saniye ile birkaç dakika arasında sürüyor. Ancak yaşanan yoğun korku nedeniyle kişiye çok daha uzun sürmüş gibi gelebiliyor.
Baland Jalal, uyku felci yaşayan kişilerin öncelikle gözlerini kapatarak çevreden gelen uyaranları azaltmasını öneriyor. Yaşanan durumun geçici ve zararsız olduğunu hatırlamak, korkuya kapılmamak ve hareket etmeye çalışarak paniği artırmamak da önerilen yöntemler arasında yer alıyor.
İtalya'da narkolepsi hastalarıyla yapılan küçük çaplı bir çalışmada ise meditasyon ve gevşeme tekniklerinin sık uyku felci yaşayan kişilerde atakları yaklaşık yüzde 50 azalttığı gözlemlendi.