Uzmanlara göre akrep zehrinin gram fiyatı saflık oranına göre 8 bin ila 12 bin dolar arasında değişebiliyor. Bu da güncel kurla yüz binlerce liraya denk geliyor.
Türkiye’de akrep zehri üretimi en çok Şanlıurfa, Mardin ve Gaziantep çevresinde yapılıyor. Özellikle “kara akrep” olarak bilinen Androctonus crassicauda türü bölgede yaygın olarak bulunuyor.
Bazı bilimsel çalışmalarda bu türün Türkiye’ye özgü özellikler taşıdığı belirtilirken, sektör temsilcileri en yoğun popülasyonun Urfa ve Mardin hattında görüldüğünü ifade ediyor.
Şanlıurfa’daki bazı tesislerde binlerce akrebin kontrollü şekilde üretildiği belirtilirken, Gaziantep’teki resmi tesislerde de ilaç sanayisine yönelik üretim yapılıyor.
Akrep avcılarının en dikkat çeken yöntemi ise gece yapılan aramalar. Akrepler, ultraviyole (UV) ışık altında parlak şekilde göründüğü için karanlık çöktükten sonra özel mor ışıklarla arazi taraması yapılıyor.
Ancak uzmanlar, doğadan bilinçsiz şekilde akrep toplamanın yasak olduğunu ve ciddi cezalara neden olabileceğini vurguluyor. Türkiye’de ticari üretim yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili kurumlardan izin alınarak yapılabiliyor.
Tesislerde yetiştirilen akreplerden zehir “elektriksel uyarı” veya “şoklama yöntemi” olarak bilinen kontrollü sistemlerle elde ediliyor.
Sağım işlemi sırasında akrebin zarar görmemesi hedeflenirken, elde edilen ham zehir çok düşük sıcaklıklarda özel laboratuvar koşullarında saklanıyor.
Üreticilere göre yaklaşık bin akrepten yalnızca birkaç gram zehir elde edilebiliyor. Bu nedenle üretim süreci hem zahmetli hem de oldukça maliyetli olarak görülüyor.
İlaç ve kozmetik sektöründe kullanılıyor
Akrep zehri üzerinde özellikle:
kanser araştırmaları,
ağrı kesici çalışmaları,
antibiyotik geliştirme süreçleri
ve kozmetik alanında
çeşitli araştırmalar yürütülüyor.
Türkiye’de üretilen zehrin büyük bölümünün ise yurt dışındaki laboratuvarlara gönderildiği belirtiliyor. ABD ve Avrupa ülkelerine ihracat için çalışan tesislerin sayısının son yıllarda arttığı ifade ediliyor.
Sektör temsilcileri, sosyal medyada yayılan “akrep toplayıp para kazanma” videolarına karşı da uyarıda bulunuyor.
Uzmanlara göre bu iş:
yüksek güvenlik,
özel izin,
laboratuvar altyapısı
ve uzman ekip
gerektiriyor.
Yetkililer ayrıca doğadan kontrolsüz şekilde akrep toplanmasının ekosisteme zarar verebileceğini belirtiyor.