Finlandiya'nın güneyindeki Sysma kilise köyü yakınlarında 3 Eylül'de metal dedektörüyle arama yapan Kalle Lappinen, beklemediği bir sinyal aldı. Toprağı kazmaya başladığında karşısına çıkanlar ise Finlandiya'nın arkeoloji tarihine geçecek büyüklükteydi.
Lappinen, keşif karşısında bir süre gördüklerine inanamadığını söyledi. Buluntuların toplam ağırlığının yaklaşık 10 pound, yani 4,5 kilogram olduğu belirtilirken, bunun Finlandiya'da bugüne kadar bulunan en büyük Viking Çağı gümüş hazinesi olduğu açıklandı.
Keşfin en dikkat çekici ayrıntılarından biri, gümüşlerin tek bir noktada bulunmaması oldu. Hazine, huş ağacı kabuğundan yapılmış iki ayrı kap içerisine yerleştirilmişti.
Her iki kap da yaklaşık 43 santimetre derinliğe gömülmüş ancak aralarında yaklaşık 12 metre mesafe bırakılmıştı. Viking döneminde bu kadar değerli bir servetin neden iki ayrı noktaya bölünerek saklandığı ise araştırılması gereken sorulardan biri.
Hazine içerisinde binlerce gümüş sikkenin yanı sıra gümüş bir bilezik, toka ve gümüş boncuk da bulundu. Viking Çağı'ndan kalan hazinelerde sikke, takı ve kesilmiş gümüş parçalarının bir arada bulunması olağan kabul ediliyor. Bunun nedeni, dönemin ekonomik sisteminde gümüşün biçiminden çok ağırlığının değer belirlemede önemli olması.
Toprak altında uzun süre kalan gümüş sikkeler korozyon nedeniyle birbirine yapışmış kümeler halinde bulundu. Bu nedenle hazinede tam olarak kaç sikke bulunduğu ve gümüşlerin kesin ağırlığı henüz belirlenemedi.
Lahti Şehir Müzeleri'nden arkeolog Esko Tikkala, keşfin ertesi günü bölgeye giderek inceleme yaptı. Tikkala'nın gümüşleri temizleyip sınıflandırması ve tartmasının ardından hazinenin kesin tarihi ile kökeninin belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi planlanıyor.
Araştırmacılar yalnızca gümüşlerle değil, hazinenin saklandığı kapların kalıntılarıyla da yakından ilgileniyor. Gümüşlerin yanında huş ağacı kabuğuna ait parçaların günümüze kadar ulaşmış olması dikkat çekici bulundu. Finlandiya'nın asidik ve suyu hızlı geçiren topraklarında organik malzemelerin uzun süre korunması oldukça sıra dışı bir durum olarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, kaplara ait bu kalıntıları inceleyerek gümüşlerin toprağa gömülmeden önce nasıl paketlendiğine ilişkin bilgi edinmeyi umuyor. Huş ağacı kabuklarının, hazinenin ne zaman ve hangi amaçla saklandığının anlaşılmasına da yardımcı olabileceği düşünülüyor.
Sysma'da bulunan hazinenin büyüklüğü, Finlandiya'nın önceki rekorunu yaklaşık ikiye katladı.
Ülkede daha önce bilinen en büyük Viking Çağı gümüş hazinesi 1895 yılında bulunmuştu. Yaklaşık 2,3 kilogram gümüşten oluşan bu keşifte 1.700 sikkenin yanı sıra farklı objeler de ortaya çıkarılmıştı. Yeni bulunan yaklaşık 4,5 kilogramlık koleksiyon ise Finlandiya'da bugüne kadar kayıtlara geçen en büyük Viking Çağı gümüş buluntusu oldu.
Finlandiya'daki keşif, Danimarka'nın şimdiye kadarki en büyük Viking Çağı gümüş hazinesinin duyurulmasından yalnızca birkaç gün sonra geldi. Danimarka'nın Rebild kentinde yaşayan bir kişi, evine yeni bir veranda yapmak için çalışırken toprağın altında 10. yüzyıldan kalma yaklaşık 40 pound, yani 18 kilogramlık gümüş hazinesi buldu.
Toprak altındaki bir kil kabın içerisinden yaklaşık 700 parça çıktı. Buluntular arasında gümüş külçeler, kol bantları, kesilmiş gümüş parçaları, 47 sikke ve sikke parçasının yanı sıra Thor'un çekici biçiminde yapılmış küçük bir gümüş kolye de vardı.
Kuzey Jutland Müzeleri Kültürel Miras Başkanı ve arkeolog Torben Sarauw, keşfin önemini “Viking Çağı'ndan kalma bir kasa bulmak gibi” sözleriyle anlattı.
Viking hazineleri açısından 2026 yılının dikkat çekici keşiflerinden biri de Norveç'te yapıldı. Nisan ayında Østerdalen'deki Rena yakınlarında bulunan bir tarladan tam 2 bin 970 gümüş sikke çıkarıldı. Oslo Üniversitesi tarafından duyurulan keşif, Norveç'te şimdiye kadar bulunan en büyük Viking Çağı gümüş hazinesi olarak kayıtlara geçti.
Böylece yalnızca birkaç ay içerisinde Norveç, Danimarka ve Finlandiya'da Viking Çağı'na ait rekor büyüklükte üç ayrı keşif yapılmış oldu.
Not: Görseller temsili olarak kullanılmıştır