Silvan'a Türkiye'nin ikinci en büyük sulama barajının temeli atıldı

Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde GAP projesi kapsamında, Atatürk Barajı'ndan sonra en büyük sulama barajı olduğu belirtilen Silvan Barajı, Ambar Barajı ile Silvan Sulama Tüneli’nin temeli atıldı.

GAP’ın önemli projeleri arasında yer alan baraj ve sulama tünelinin açılış programına Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Maliye Bakan Mehmet Şimşek, Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz ve Orman ve Su işleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu katıldı. Program boyunca Kürtçe hareketli parçalar çalındı. Çevre ilçe ve köylerden çok sayıda çiftçi ve vatandaşta açılış törenindeki yerini aldı. Bazı çiftçiler sevinçlerini halay çekerek gösterdi. Açılış töreninde çevre iller ve Diyarbakır merkezden çok sayıda polis ve jandarma ekibi de yer aldı. Projelerle 2 milyon 450 bin dekar alanın sulanması bekleniyor. Yıllık 1 milyar TL gelir sağlanması planlanan Silvan Barajı’nın yüksekliği 174,5 metre yüksekliğinde olacak. 5 yıl içerisinde tamamlanması beklenen barajın temel atma töreni Silvan Kaymakamlığı’nda atılan törenle başladı.

Temel atma töreninden önce bakanlar konuşma yaptı. İlk olarak kürsüye çıkan Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kürtçe bütün vatandaşlara hoş geldiniz manasına gelen, “Vun hemi her hatin, ser sere ser çağva hatin.” dedi. Bu projelerin birer hayal olduğunu kaydeden Şimşek, gerçek olmaya başladıklarını ifade etti. Hayallerin gerçekleşmesi için GAP’a büyük miktarda para aktarıldığını ifade eden Şimşek, “Uzun yıllardır devam ediyor. Uzun yıllardır Silvan gündemdeydi. GAP’a 1990 ve 2002 yılları arasında ortalama 1,4 milyor liralık kaynak aktarılıyordu. Ama 2008’deki talimattan sonra yıllık ortalama 3,5-4 milyar liraya kaynak ayırmaya başladık. GAP’a aktarılan parayı artırdık. Bir an önce kalkınsın ve projeler hayata geçsin. Bütün yatırımların içinde GAP’ın aldığı pay 14’ten fazla. Önceki dönemlere baktığımızda ise yüzde 7 civarındaydı. GAP’a ayrılan kaynak Türkiye’deki yatırımlara oranı 2 kat arttı. Bu tabiî ki bölgesel kalkınmışlık farklılıklarını kaldırması için büyük bir gösterge. Sadece topraklar suya kavuşmayacak sadece bu bölgede enerji üretilmiyor sulamayla birlikte yatırımla birlikte istihdamın arttırılmasını istiyoruz. Bölgenin ve Türkiye’nin en büyük sorunu iş ve aştır. AK Parti’nin de başarısı burada yatıyor. Son 2-3 yılda küresel krize rağmen bölgede 250 bin kişiye iş imkanı bulmuşuz. Bu projeler bittiğinde bu bölgede çalışan sayısı yetmeyecek ilk defa başka yerlerden güneydoğuya göçler başlayacak. Bu projelerle birlikte milyonlarca kardeşimize iş imkanı sağlayacak. Suyla birlikte tarıma dayalı sanayi gelişecek bölgede üniversiteler kurduk. Dolayısıyla yetişmiş eleman sıkıntısı yok. Ulaştırmayı yaptık yetişmiş eleman var alt yapı var.” şeklinde konuştu.

“BÖLGEDE YÜZ LİRA YATIRIM YAPANA 116 LİRA VERİYORUZ”

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne 100 liralık yatırım yapan girişimciye 116 lira destek verdiklerini kaydeden Maliye Bakanı Şimşek, ilerleyen yıllarda ekonomi de bir patlama yaşanmasını beklediklerini söyledi. GAP’ın meydana getireceği potansiyeli için yatırımcıların teşviklerden yararlanması gerektiğini belirten Şimşek, GAP bölgesinde yer alan illerin en avantajlı 6. bölgeler arasında yer aldığını ifade etti. Bölgeye yatırım yapan girişimcilere bedava arazi verildiğini kaydeden Şimşek, 12 yıla kadar da vergi almadıklarını ve bankadan çekilen kredinin faizini karşıladıklarını anlattı. Sanayi alanında atılan her adıma destek verdiklerini dile getiren Şimşek, AK Parti’nin hizmet siyaseti yürüttüğüne dikkat çekti. Bölgede istihdam ve huzurun artması için uğraştıklarını anlatan Şimşek, GAP bölgelerinin tamamında 2002’deki İhracat rakamının 689 milyon dolar olduğunu ancak şu anki rakamın 6,9 milyon dolara ulaştığı bilgisini verdi. Bölgede bu rakamın 70 milyar dolara kadar ulaşmasının beklendiğini söyleyen Şimşek, kardeşliğin korunması sayesinde önemli gelişmeler kat edileceğini söyledi.

Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, Silvan Barajı’nın yılların özlemi olduğunu belirtti. Bu bölgenin çehresini değiştirecek bir proje olduğunu kaydeden Bakan Yılmaz, ekonomik ve sosyal refahı arttıracağına vurgu yaptı. GAP’ın 2008’de yeniden bir ivme kazandığını söyleyen Yılmaz, bölgesel milliyetçiliğe karşı olduklarını anlattı.

Her bölgenin eşit olması gerektiğini bildiren Yılmaz, “Geçmişte uzun yıllar yeterince yatırım yapılmadığı için bu bölgelerimiz Türkiye’nin ortalamasının altında kaldı. 2023 yılında 10 büyük ülke arasında olmak istiyoruz. Ekonomiyi, sosyal yapıyı, demokrasiyi artık ileri demokrasi olmalı diyoruz. Yeni Anayasa yapıyoruz. Türkiye’yi ileri götürürken bu bölgelerin geri kalması düşünülemez. Bir taraftan ülke gelişirken diğer taraftan bölgeler arası farklılıkları kaldırmak zorundayız. Bundan dolayı eylem planı ilan edildi. Ekonomik faaliyetler, ulaştırma ve altyapı çalışmaları devam ediyor. Kurumsal bir takım adımlar var. Fakat onlar arasındaki farklıkları ortadan kaldırmanın yolu sulamadır. Sulama halkın gelir düzeyini ve istihdamı direk etkiliyor 1 milyon 60 hektar alanın sulama hedefi olarak ortaya konuldu. Proje ve toplulaştırma projeleriyle büyük adımlar atıldı. GAP’ta kritik eşik Silvan projesidir. Bu proje bittiği anda sulama işlerini GAP’ta tamamladık diyebileceğiz. Bu yüzden çok hayati bir proje. Tarımsal üretimde patlama olacak cazibeli bir sulama olduğu için elektrik kullanan çiftçi bunu kullanmamış olacak çok daha ucuza tarımsal faaliyet olacak. Yüz binlerce insana istihdam olacak. Bu proje çevre illeri de etkileyecek 4-5 sene sürecek yatırımlar fakat bu süreçte inşaatlar da devam ederken istihdama katkı sağlayacak.” ifadelerine yer verdi. GAP eylem planının son senesi olduğunu belirten Cevdet Yılmaz, revize edeceklerini ifade ederek, bunu 5 sene daha devam ettireceklerini anlattı. Sadece bu bölgeye değil aslında Türkiye’ye de büyük katkıda bulunduklarını söyleyen Yılmaz, bu projeyle göçün önüne geçilmiş olacağını bildirdi.

Diyarbakır ve Silvan için önemli bir gün olduğunu anlatan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehmet Mehdi Eker, şunları söyledi: “Rüyası çok eskiden beri görülen hayali eskiden kurulan Silvan Baraj Projesi'dir. Eroğlu’na baraj için çok sayıda başvuruda bulunduk. Silvan Barajı bu bölgenin işsiz fakir insanına aş bulmak için çok önemli. Bu bölgenin huzurun tesisi için ve işsizlik için çok önemli verim ve üretimin arttırılması için çok önemli zirai üretim için çok önemli. Biz bu bölgenin huzuru ve güvenliği için iki şeye çok önem veriyoruz. Birisi siyasi bir meseledir. Bizim başlatmadığımız ama tarif ettiğimiz başkalarının sorun olarak bile görmediği tarif edemediği öncekilerin tanımlayamadığı Kürt meselesini söyledik. Bu gün eğer insanlar size Kürtçe hitap edebiliyorsa bu bizim Kürt meselemize bakış açımıza ve irademize gayretimizi en iyi gösteren konulardan biridir. Silvan’da bulunan tarihi Selahattin Eyyubi Cami’sinde hocaefendi 70’li yıllarda iki kelime Kürtçe vaaz ettiği için sürülmüştü.”

“ARTIK KÜRTÇE ÜNİVERSİTELERDE DERS OLARAK OKUTULUYOR”

Bugün devletin televizyonu insanları bir kısmının konuştuğu Kürtçeyi yayınla desteklediğini ifade eden Bakan Eker, “Artık üniversitelerde Kürtçe ders yapıyor. Kürt sorunun çözmek için AK Parti iktidarı ile birlikte bu konuya gösterdiği millete beslediği sevgi ve destek olarak bu sorunu çözme gayreti içindeyiz. Bu bölgenin temel sorunu bu. Bu sorunu kafa göz yarmadan mayın patlatmadan kurşun sıkmadan çözme gayreti içindeyiz. Bu bölgeye huzur gelmesi ve diğer bölgelerin insanları gibi yüksek standartlarda hayat için bu gerekli. Buna bağlı olarak bu bölge çok uzun zaman boyunca ihmal edildi. Yatırım gelmedi. Bu bölgenin birçok köyünde yol ve su yoktu. Bırakın diğer iktisadi faaliyetleri içmek için su yoktu sağlık hizmetleri yoktu.” diye konuştu.

Silvan’ın Diyarbakır’dan daha eski tarihi bir şehir olduğunu anlatan Eker, bu bölgenin insanlarının medeniyet inşa ettiği ifade etti. Yüz yıl öncesine kadar bölgede çok az problemin yaşandığını dile getiren Eker, 100, 80 ve 70 yıl önce bölgeye yatırım yapılmamaya başlandığını anlattı. Bölgede Silvan barajıyla toprakların suya kavuşmaya başlayacağını kaydeden Eker, şu şekilde devam etti: “Buğday üreticiler biliyor eğer susuz tarım yapılırsa dönüm başına topraktan 200 kilogram buğday alınabiliyor. Eğer sulama yapılırsa 500-600 kilo dönüm başından buğday alınabilecek. Sadece buğday mı biraz mercimek nohut ekiyorsun buraya su geldiğinde geliri daha yüksek ürünler de gelir. Dicle Kralkızı Barajı da 1.8 milyon araziyi sulayacak o da seneye tamamlanıyor. Şimdi Dicle’nin kuzey tarafı Silvan ve Bismil’in bir kısmı bu barajla sulanacak. Dün önceki günden daha iyi her gün biraz daha mesafe kat ediyoruz. Bu alanda yarın bu baraj bittiğinde çok daha iyi bir durumda olacak. Bu barajların tünellerin inşaatı esnasında bölge vatandaşı iş bulacak. Ama su geldiğinde onun etkisiyle çok daha fazla yeni üretim alanları ve faaliyetler ortaya çıkacak. Diyarbakır’da kayıtlı 47 bin çiftçiye 1 milyon 673 milyon karşılıksız para ödedik. Bir yandan bu projeleri hayata geçiriyoruz. 7 milyon dönüm alan toplulaştırdık. Bu toprakların ekmeği ve suyunu içmiş bir kardeşiniz ve sizden biriyim burada eskiden hayatın nasıl olduğunu biliyorum. Köylerde insanların sular içerken taslara tülbentlere koyar öyle su içerdi. Bölgede maalesef kötü durumlar vardı. Bu sorunlar aşıldı köylerde su içme sorunu bitti yol problemi bitti.”

“SİVİLLEŞME VE DEMOKRATİKLEŞMEYLE KÜRT SORUNUNU ÇÖZECEĞİZ”

Sivilleşmeyle, demokratikleşmeyle birlikte Kürt sorununu çözeceklerini dile getiren Eker, bu çabaları sabote etmeye çalışanlara fırsat verilmemesi gerektiğini vurguladı. Ne zaman iyi bir karar alınırsa mayınla, saldırılarla cevap verildiğini kaydeden Eker, politik çıkarlarını Kürtlerin haklarına tercih ettiklerini ifade etti. Eker, bütün Türkiye’nin Kürtlerin de Türklerin de bu çabalara destek vermesi gerektiğini belirtti.

Orman ve Su işleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu ise Türkiye’nin dünya genelinde artık başı dik bir ülke olduğunu kaydetti. Yapılan çalışmaların da bunu gösterdiğini dile getiren Eroğlu, her görüşmede Silvan Barajı Projesiyle ilgili konuşulduğuna vurgu yaptı. Toplam maliyetin 6 milyar lira olduğunu söyleyen Eroğlu, şu şekilde devam etti: “Bu proje Atatürk Barajı'ndan sonra en büyük sulama barajı 174 metre büyüklüğünde dev bir tesis. Baraj yapmakla bitmiyor 11.5 kilometre büyüklüğünde dev tüneller yapmak gerekiyor. Bazen sabaha ayağa kalktığımda Silvan diye haykırıyordum. Bu barajdan 2 milyon 450 bin dekar alan arazi sulanacak. Buradan çiftçimizin cebine yılda 884 milyon lira para girecek Cebine ayrıca istihdam olacak. İlgili bakanlarımızla konuştuk. 318 bin kardeşimiz iş ve aş temin edilecek. Bu barajın temelini atmakla Ambar Barajı'nın da temelini atacağız. Pamukçay Barajı da bu sene bitecek. Ambar Barajı'yla 135 bin dönüm yılda 48 trilyon TL gelir olacak ceplerine girecek. Burada refahın artması ve işsizliğin azalması için olmazsa olmaz şarttır. GAP yıllardır devam ediyor ama bitmiyordu 80-85 milyon lira para ayrılıyordu. Bugün sadece bu bölgedeki sulama kanalların 17 misli artış sağlandı. 400 milyondan fazla para sağlandı. GAP’ı tamamen bitirmek Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a ve bize nasip olacak ne gelirse sizler için yapmak bizim boynumuzun borcudur."

Bakan Eroğlu, "Diyarbakır yatırımlarda Türkiye’de en büyük pay alan illerden birisidir. Diyarbakır’a da bakanlıklar arasında en büyük yatırımı biz yapıyoruz. Şu ana kadar bu yılla beraber sadece bakanlığımız 2 milyar lira yatırım yapmış olacak. Kralkızı tünelinin birinci kısmı bitti. 12 kilometrelik cazibe kanalı bitti. Ayrıca buralarda taşkın koruma tesisleri yaptık 26 dereyi ıslah ettik. 23 yerleşim yerini taşkınlardan koruduk. Şu an devam eden tesislerle 1 milyon 350 bin dekar alanı sulamış olacağız. Batman sağ sahil sulama kanallarından Diyarbakır faydalanıyor önümüzdeki yıl mayıs ayında tamamlamış olacağız. Bunlarla alakalı bir diğer müjdem var Silvan Projesi'nden artık emin olunca şimdi yeni bir takım projeleri Ergani ve Çermik Kale Barajı 16 bin 750 dekar araziye sulama yapmak için projeler yapıldı ve temeller atıldı. Şimdi 11 tane dere ıslahı devam ediyor. Yemyeşil yapacağız Diyarbakır'ı.”

Diyarbakır’a daha önce 3 meteoroloji istasyonu kurduklarını belirten Eroğlu, 3 tane daha otomatik meteoroloji istasyonu kuracaklarını anlattı. Bir yere baraj yaptıkları zaman o beldenin bakanlığın beldesi haline dönüştüğünü dile getiren Eroğlu, “Artık Silvan da her daim kalbimizde ne gerekiyorsa yapacağız.” diye konuştu.

Yapılan konuşmalardan sonra müteahhitlerle sözleşmeler imzaladı. Eroğlu, müteahhitlerden söz aldıktan sonra temel atma töreni başladı.