Kanada'da 11 yaşındaki bir çocuk, yüzüne konan yarasayla temas ettikten haftalar sonra kuduz nedeniyle hayatını kaybetti. Üstelik vücudunda herhangi bir ısırık ya da tırmalama izi bulunmuyordu. Uzmanlar, bu vakayla birlikte yarasalarla temasın sanıldığından çok daha ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Tıp dergisinde yayımlanan vaka raporuna göre çocuk, bir sabah uyandığında ağzı ve burnunun üzerinde bir yarasa bulunduğunu fark etti. Aile, hayvanın herhangi bir ısırık ya da tırmalama izi bırakmadığını düşündüğü için sağlık kuruluşuna başvurmadı. Ancak olaydan 19 gün sonra çocukta kusma ve yüz bölgesinde karıncalanma hissi başladı. Kısa süre içinde konuşma bozukluğu ve nörolojik belirtiler ortaya çıktı. Hastaneye kaldırılan çocuğun durumunun hızla kötüleştiği belirtildi.
Doktorlar, yarasa teması ve ortaya çıkan belirtiler nedeniyle kuduzdan şüphelendi. Yapılan incelemelerde diğer olası hastalıkların dışlanmasının ardından teşhis netleşti.
Kuduz, dünyadaki en ölümcül enfeksiyon hastalıklarından biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlara göre belirtiler ortaya çıktıktan sonra hastalığın ölüm oranı neredeyse yüzde 100'e ulaşıyor. Hastalığın ilk belirtileri arasında ateş, halsizlik ve temas bölgesinde karıncalanma hissi bulunuyor. İlerleyen aşamalarda ise kafa karışıklığı, huzursuzluk, halüsinasyonlar ve halk arasında "su korkusu" olarak bilinen hidrofobi gelişebiliyor.
Doktorların tüm müdahalelerine rağmen küçük çocuk kurtarılamadı. Tedavi sürecinin ardından yaşam destek ünitesinden ayrılan çocuk, ailesinin yanında hayatını kaybetti.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre insanlarda görülen kuduz vakalarının yaklaşık yüzde 99'u köpek ısırıklarıyla ilişkilendiriliyor. Ancak Kuzey Amerika'da son yıllarda yarasaların önemli bir risk kaynağı olduğu belirtiliyor. Kanada hükümetinin verilerine göre ülkede 1967 yılından bu yana görülen tüm yerel insan kuduzu vakaları yarasalardan kaynaklandı. Uzmanlar, yarasa ısırıkları ve tırmalamalarının son derece küçük olabileceğini, bu nedenle çoğu zaman fark edilmediğini vurguluyor.
Sağlık uzmanları, bir yarasanın cilde temas etmesi durumunda görünür bir yara olmasa bile vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtiyor.
Kuduzdan korunmada en etkili yöntemlerden biri, temas sonrası uygulanan koruyucu aşı tedavisi. "Temas sonrası profilaksi" olarak bilinen bu uygulama, maruziyetten sonraki günlerde yapılan aşılarla hastalığın gelişmesini büyük ölçüde önleyebiliyor.
Vaka raporunu hazırlayan uzmanlar, çocuğun yüzünde yarasa bulunmasının aslında koruyucu tedavi uygulanması için yeterli bir neden olduğunu ancak görünür bir ısırık izi olmadığı için tıbbi yardım alınmadığını belirterek, bu durumun toplumdaki farkındalık eksikliğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Uzmanlar olası kuduz temaslarında şu adımların izlenmesini tavsiye ediyor:
Hayvan salyasıyla temas etmiş olabilecek kıyafetleri çıkarın.
Temas eden bölgeyi bol su ve sabunla yıkayın.
Yara varsa en az 15 dakika boyunca suyla temizleyin.
Mümkünse hayvanı güvenli şekilde kontrol altında tutun.
Zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.