2026'nın sonundan 2027'nin ilk aylarına uzanan dönemde gökyüzünde dikkat çekici bir dolunay serisi yaşanacak.
Dört ay üst üste meydana gelecek Süper Ay olayları, Kasım 2026'da başlayarak Şubat 2027'ye kadar devam edecek.
Bu süreçte sırasıyla Kunduz Ayı, Soğuk Ay, Kurt Ayı ve Kar Ayı gökyüzündeki yerini alacak. Özellikle 23 Aralık 2026'da gerçekleşecek dolunay, yılın Dünya'ya en yakın dolunayı olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor.
Süper Ay, dolunay evresinin Ay'ın Dünya'ya en yakın konumuna geldiği yörünge noktasıyla aynı döneme denk gelmesi sonucu ortaya çıkar. Astronomide yerberi (perigee) olarak adlandırılan bu noktada Ay, Dünya'ya normalden daha yakın oluyor.
Ay, Dünya çevresinde kusursuz bir daire şeklinde değil, eliptik bir yörüngede hareket ediyor. Bu nedenle Dünya'ya olan uzaklığı sürekli değişiyor. Ay'ın Dünya'ya en yakın olduğu mesafe yaklaşık 363 bin 300 kilometreye kadar düşerken, en uzak olduğu noktada bu mesafe yaklaşık 405 bin 500 kilometreye ulaşıyor.
NASA'nın kullandığı tanıma göre, Ay'ın Dünya'ya en yakın konumuna yüzde 90 oranında yaklaştığı dolunaylar Süper Ay olarak nitelendirildi.
Süper Ay sırasında Ay, Dünya'ya en uzak konumda bulunduğu zamana kıyasla yaklaşık yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak görünebilir. Ancak bu fark, çıplak gözle her zaman kolayca ayırt edilemiyor.
Dört ay boyunca peş peşe gerçekleşecek Süper Ay olaylarının tarihleri ve dolunay saatleri şöyle:
24 Kasım 2026 – Kunduz Ayı: Süper Ay serisinin ilk dolunayı olacak. Dolunay evresi ABD Doğu Saati ile 09.54'te gerçekleşecek.
23 Aralık 2026 – Soğuk Ay: Yılın Dünya'ya en yakın dolunayı yaşanacak. Ay, Dünya'ya yaklaşık 356 bin 740 kilometre uzaklıkta bulunacak. Dolunay evresi ABD Doğu Saati ile 20.28'de gerçekleşecek.
22 Ocak 2027 – Kurt Ayı: Yeni yılın ilk Süper Ay'ı olacak. Dolunay evresi ABD Doğu Saati ile 07.17'de gerçekleşecek.
20 Şubat 2027 – Kar Ayı: Dört aylık Süper Ay serisinin son halkasını oluşturacak. Dolunay evresi ABD Doğu Saati ile 18.24'te meydana gelecek.
Not: Yukarıdaki saatler ABD Doğu Saati'ne göredir. Türkiye'deki yerel saatler farklılık gösterecektir.
Süper Ay olayları, hava koşullarının uygun olduğu bölgelerde Türkiye'den de gözlemlenebilecek. Ay'ın ufuk çizgisine yakın olduğu saatlerde izlenmesi, görsel açıdan daha etkileyici bir manzara sunabilir.
En iyi gözlem için ışık kirliliğinin az olduğu, doğu ufkunun açıkça görülebildiği alanların tercih edilmesi önerildi.
Şehir ışıklarından uzak bölgeler, sahiller, yüksek noktalar ve geniş açık alanlar gözlem için uygun seçenekler arasında yer alıyor.
Özellikle Ay'ın doğuşundan kısa süre önce gözlem alanında bulunmak, ufuk çizgisinden yükselişini izlemek isteyenler için avantaj sağlayabilir.
Dolunay sırasında Ay'ın ufka yakın olduğu anlarda normalden çok daha büyük göründüğü düşünülebilir. Ancak bu durum Ay'ın fiziksel olarak büyümesinden kaynaklanmıyor.
'Ay yanılsaması' olarak bilinen bu optik algı, insan beyninin görsel değerlendirmesiyle ortaya çıkıyor. Ufuk çizgisindeki ağaçlar, binalar ve diğer nesneler Ay'ın olduğundan daha büyük algılanmasına neden olabilir.
Dürbün veya küçük bir teleskop kullanılarak Ay yüzeyindeki kraterler, koyu renkli volkanik düzlükler ve parlak ışın sistemleri daha ayrıntılı şekilde incelenebilir.
Süper Ay sırasında Ay'ın Dünya'ya yaklaşması, okyanuslar üzerindeki kütle çekim etkisini bir miktar artırabilir. Bu durum bazı bölgelerde normalden daha yüksek gelgitlere neden olabilir.
Ancak uzmanlara göre Süper Ay'ın gelgitler üzerindeki etkisi sınırlı kalıyor. Kıyı bölgelerindeki su seviyelerini belirleyen temel faktörler arasında bölgesel hava koşulları, rüzgar ve coğrafi özellikler de bulunuyor.
Dört ay üst üste gerçekleşecek bu gökyüzü olayı, gökyüzü meraklılarına Ay'ı farklı tarihlerde Dünya'ya yakın konumdayken gözlemleme fırsatı sunacak. Özellikle 23 Aralık 2026'da gerçekleşecek dolunay, yılın en yakın dolunayı olması nedeniyle serinin en dikkat çekici olayı olacak.
Not: Saatler kaynak yazıda verilen ABD Doğu Saati'ne aittir. Türkiye'de yayınlanmadan önce saatlerin Türkiye saatiyle karşılıklarının verilmesi ve Süper Ay tarihlerinin astronomik efemeris üzerinden teyit edilmesi uygun olur.
Ayrıca 23 Aralık dolunayının tam evresi UTC'ye göre 24 Aralık 01.28'de gerçekleşiyor. Bu nedenle Türkiye'de tarih 24 Aralık olarak belirtilebilir.
Görseller temsili yapay zekadır.