Mynet Trend

Kapat

Bu yaygın davranışa dikkat! DEHB belirtisi olabilir

Yarım bırakılan kitaplar, tamamlanamayan projeler ve izlenmeyi bekleyen diziler... Bir işe büyük heyecanla başlayıp zamanla ilgisini kaybederek tamamlamakta zorlanan kişilerde bu durumun nedeni yalnızca isteksizlik olmayabilir. Uzmanlar, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan kişilerde bu davranışın görevleri sürdürme güçlüğüyle bağlantılı olabileceğine dikkat çekiyor.

Bu yaygın davranışa dikkat! DEHB belirtisi olabilir

Bazı insanlar yeni bir kitaba, diziye veya yaratıcı projeye büyük bir hevesle başlıyor ancak işin sonuna gelmekte zorlanıyor. Başlangıçta yüksek olan motivasyon zamanla azalırken başka bir uğraş daha cazip hale gelebiliyor.

Uzmanlar, özellikle DEHB yaşayan kişilerde görülebilen bu durumun "görev felci" olarak bilinen güçlükle ilişkili olabileceğini belirtiyor. Ancak bir işi yarım bırakmak tek başına DEHB tanısı anlamına gelmiyor.

DEHB OLAN KİŞİLER BAŞLADIKLARI İŞLERİ NEDEN BİTİRMEKTE ZORLANIYOR?

Yeni bir işe başlamak çoğu zaman heyecan ve motivasyon artışıyla birlikte geliyor. Talk Tribeca Psychiatry'nin kurucusu ve klinik direktörü Lisa George'a göre bu heyecanın bir bölümü, motivasyon ve ödül mekanizmasında rol oynayan dopamin adlı beyin kimyasalıyla ilişkili.

George, DEHB olan kişilerde bu sistemlerin farklı çalışabildiğini belirtiyor. Bir etkinliğin yenilik etkisi azaldığında başlangıçtaki dopamin tepkisi de zayıflayabiliyor. Böylece kitap okumak, dizi izlemek veya bir projeyi tamamlamak, yeni bir uğraşa başlamanın verdiği heyecan kadar ödüllendirici hissettirmeyebiliyor.

Bu noktada kişinin dikkati başka bir etkinliğe kayabiliyor. Yeni bir kitap, proje veya dizi yeniden heyecan yaratarak kişinin ilgisini çekebiliyor. Ancak bu durum, kişinin başladığı işi artık sevmediği anlamına gelmiyor.

George, bir şeyden keyif almakla onu tamamlamak için gereken dikkati ve çabayı sürdürebilmenin birbirinden farklı süreçler olduğunu vurguluyor. Kişi bir kitabı gerçekten bitirmek isteyebilir ancak bunu gerçekleştirmek için gereken odağı korumakta zorlanabilir.

GÖREVLERİ TAMAMLAMAK NEDEN BU KADAR FAZLA ZİHİNSEL ÇABA GEREKTİRİYOR?

Bir işi tamamlamak dışarıdan basit görünse de arka planda birçok zihinsel becerinin aynı anda çalışmasını gerektiriyor. Planlama, organizasyon, zamanı yönetme, dikkati sürdürme ve dikkat dağıtıcı unsurlara direnme bu süreçte önemli rol oynuyor.

Özel muayenehanesinde çalışan lisanslı klinik sosyal hizmet uzmanı ve psikoterapist Clarissa Harwell, bu becerilerin yürütücü işlevler olarak adlandırıldığını belirtiyor.

Örneğin çamaşır yıkamak bile birden fazla aşamadan oluşuyor. Önce kıyafetleri toplamak, renklerine göre ayırmak, makineyi çalıştırmak, yıkama süresini takip etmek ve sonrasında çamaşırları kurutucuya aktarmak gerekiyor.

Harwell'e göre DEHB yaşayan kişilerde bu adımları başlatmak, sıralamak ve tamamlanana kadar takip etmek daha zor olabiliyor. Sürecin herhangi bir aşamasında yaşanan aksama, kişinin işten uzaklaşmasına ve tamamlamak için daha fazla zihinsel çaba harcamasına neden olabiliyor.

DUYGUSAL TEPKİLER DE İŞLERİ YARIM BIRAKMAYA NEDEN OLABİLİR

DEHB ile ilişkili güçlükler yalnızca dikkat ve organizasyon becerileriyle sınırlı kalmıyor. Duyguları düzenlemekte yaşanan zorluklar da bir işi sürdürmeyi etkileyebiliyor.

Clarissa Harwell, beklenmedik engeller, yapılan hatalar, eleştirilme, belirsizlik ve hayal kırıklığı gibi durumların DEHB yaşayan kişilerde daha güçlü duygusal tepkileri tetikleyebileceğini ifade ediyor.

Örneğin başlangıçta kolay ve keyifli görünen bir proje, beklenmedik bir sorunla karşılaşıldığında bir anda göz korkutucu hale gelebiliyor. Kişi yaşadığı hayal kırıklığı nedeniyle çalışmaya devam etmek yerine işi erteleyebiliyor veya tamamen bırakabiliyor.

Uzmanlara göre bu nedenle başladığı işleri tamamlamakta zorlanan kişileri yalnızca isteksiz veya disiplinsiz olarak değerlendirmek doğru değil. Dikkati sürdürme, planlama ve duyguları yönetme gibi süreçler de bu davranışta etkili olabiliyor.

HER YARIM BIRAKILAN İŞ DEHB BELİRTİSİ Mİ?

Bir kitabı bitirememek, projeleri yarım bırakmak veya yeni uğraşlara yönelmek tek başına DEHB tanısı koymak için yeterli değil. Bu davranışlar farklı nedenlerle de ortaya çıkabiliyor.

DEHB değerlendirmesinde belirtilerin sürekliliği, kişinin günlük yaşamına etkisi ve farklı yaşam alanlarında görülüp görülmediği önem taşıyor. İş, okul, ev ve sosyal yaşamda belirgin güçlükler yaşanması durumunda bir ruh sağlığı uzmanından değerlendirme alınması gerekiyor.

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 0 yorum

En Çok Aranan Haberler

Kapat