Muğla’nın Milas ilçesindeki İlibir Dağları’nda yer alan tek bir maden yatağından elde edilen bu özel taş, hem coğrafi kısıtlılığı hem de doğal renk değişim özelliği sayesinde küresel pazarda yoğun talep görüyor.
Jeolojik olarak diyaspor minerali dünyanın farklı bölgelerinde bulunsa da, mücevher kalitesinde şeffaflık ve belirgin renk değiştirme (pleokroizm) özelliği gösteren Zultanit örnekleri yalnızca Türkiye’nin güneybatısında çıkarılabiliyor.
Muğla’nın Milas ilçesine bağlı İlibir Dağları’ndaki tek rezerv, Türkiye’yi bu alanda alternatifsiz bir tedarikçi konumuna taşıyor. Uzmanlara göre bu durum, Zultanit’i yalnızca estetik değil aynı zamanda stratejik bir yer altı kaynağı haline getiriyor.
Zultanit’i diğer değerli taşlardan ayıran en dikkat çekici özellik, herhangi bir ısıl işlem ya da kimyasal müdahale olmaksızın ışık kaynağına göre renk değiştirebilmesi.
Bu çoklu renk geçişi, kristal yapısındaki atomik dizilimden kaynaklanan tamamen doğal bir optik fenomen olan pleokroizm sayesinde gerçekleşiyor. Taşın renk geçişleri keskin değil; ışık açısına bağlı olarak yumuşak ve akışkan bir şekilde değişiyor.
Zultanit’in nadirliği yalnızca çıkarıldığı bölgeyle sınırlı değil. Kristallerin büyük kısmı çatlaklı ve kırılgan yapıda olduğu için ham madenin sadece yüzde 2 ila 5’lik bölümü fasetli mücevher haline getirilebiliyor.
Bu düşük verim oranı, taşın arzını ciddi ölçüde sınırlandırıyor. Uzmanlara göre işlenebilir kaliteli kristal bulma oranının düşüklüğü, Zultanit’i piyasa değerinde geleneksel değerli taşların dahi üzerine taşıyan başlıca etkenlerden biri.
Son yıllarda artan popülariteyle birlikte piyasada 'laboratuvar üretimi Zultanit' ya da 'Zultanit camı' adı altında sentetik ürünlerin çoğaldığı belirtildi.
Gerçek bir Zultanit’in en önemli ayırt edici özelliği, renk geçişlerinin doğal ve yumuşak olması. Işık kaynağı değiştiğinde ton farklılığı net biçimde görülse de, geçişler sert ve yapay görünmüyor.
Uzmanlar, sertifikasız ve kaynağı belirsiz ürünlere karşı tüketicilerin dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Hem nadirliği hem de doğal renk değişimi sayesinde Zultanit, koleksiyonerlerin ve tasarımcıların gözdesi olmaya devam ediyor. Tek bir coğrafyadan çıkarılması, Türkiye’yi bu özel taşta dünya pazarında benzersiz bir konuma yerleştiriyor.
Değerli taş uzmanlarına göre Zultanit, yalnızca estetik bir mücevher unsuru değil; aynı zamanda Türkiye’nin küresel mücevher sektöründeki stratejik kozlarından biri olarak öne çıkıyor.