Dünya genelinde bir milyardan fazla insanın gecekondu tipi veya kendi imkanlarıyla inşa edilmiş yapılarda yaşadığı belirtildi. Özellikle sıcak iklimlerde, yetersiz yapı kalitesi ve mekanik soğutma sistemlerinin bulunmaması bu evleri aşırı sıcaklara karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Araştırmada, bölgedeki evlerin mevcut koşulları dikkate alınarak vatandaşların kendi imkanlarıyla uygulayabileceği dört farklı düşük maliyetli çatı iyileştirmesi değerlendirildi.
Araştırmacılar, farklı Latin Amerika ve Karayipler lokasyonlarında mevcut iklim koşullarının yanı sıra 2050 yılına ilişkin öngörülen iklim senaryolarını da değerlendirdi. Çalışmada evlerin çatısında kullanılabilecek dört düşük maliyetli yöntem karşılaştırıldı.
Bu yöntemler arasında geri dönüştürülmüş süt kutularından oluşturulan yalıtım levhaları, yansıtıcı bariyer, silindirik baca ve güneş bacası yer aldı.
Testlerde en etkili sonuçlardan biri geri dönüştürülmüş süt ve meyve suyu kutularından hazırlanan yalıtım levhalarında görüldü. Ambalajların içerisinde bulunan ince alüminyum tabaka, ısı ışınımının bir bölümünü geri yansıtarak çatının altında düşük maliyetli bir ısı bariyeri oluşturuyor.
Levhaların çatı yalıtımında kullanılması ve belirli saatlerde doğal havalandırmayla desteklenmesi, yöntemin etkisini daha da artırıyor.
Bu tür içecek ve süt kutularında kullanılan çok katmanlı malzemenin uygun şekilde bir araya getirilmesiyle çatıya uygulanabilen düşük maliyetli bir yalıtım levhası oluşturulması hedefleniyor. Böylece hem atık malzemelerin yeniden değerlendirilmesi hem de sıcaklığın iç mekana geçişinin azaltılması amaçlanıyor.
Yöntemin dikkat çeken özelliklerinden biri de düşük maliyeti oldu. Araştırmacıların değerlendirmelerine göre geri dönüştürülmüş süt kutularından hazırlanan sistemin maliyeti metrekare başına 1 euronun altında kalıyor.
Bu durum, özellikle yüksek maliyetli yalıtım sistemlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde yöntemi alternatif bir çözüm haline getiriyor.
Araştırmacılar, iklim değişikliği nedeniyle sıcak hava koşullarının daha belirgin hale gelmesinin, özellikle soğutma sistemlerine erişimi kısıtlı evlerde aşırı ısınma riskini artırabileceğine dikkat çekti.
Araştırmada küresel ısınmanın devam etmesi halinde, süt kutusu yalıtımının doğal havalandırmayla birlikte kullanılması durumunda 2050 yılında iç ortam sıcaklığını 3,3 dereceye kadar düşürebileceği öngörüldü.
Araştırmacılar böylece yalnızca bugünün sıcaklık koşullarına değil, gelecekte artması beklenen sıcaklıklara karşı da düşük maliyetli bir çözüm geliştirmeyi amaçladı.
Sistemin bir diğer özelliği ise oldukça basit olması. Araştırmacılar, yöntemin insanların kendi evlerinde uzman desteğine ihtiyaç duymadan uygulanabilmesi için ayrıntılı bir kurulum kılavuzu da hazırladı.
Bu sayede düşük gelirli hanelerin, pahalı klima veya kapsamlı bina yenilemelerine ihtiyaç duymadan, mevcut yapıları üzerinde kendi imkanlarıyla bazı iyileştirmeler yapabilmesi hedefleniyor.
Çatı yalıtımının bir evin toplam inşaat maliyetinin yaklaşık yüzde 5 ila 10'unu oluşturduğu belirtilirken, geri dönüştürülmüş ambalajların kullanılması maliyeti daha erişilebilir seviyelere çekebilir.
Görseller temsili yapay zekadır.