Grönland'ın güneydoğusunda yer alan bu alanın son birkaç on yılda yaklaşık 1 santigrat derece soğuduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, bu sıra dışı durumun arkasında Atlantik Meridyonel Devridaim Dolaşımı (AMOC) olarak bilinen dev okyanus akıntı sistemindeki zayıflamanın bulunduğunu düşünüyor.
AMOC, tropikal bölgelerden gelen sıcak ve tuzlu suları Kuzey Atlantik'e taşıyor. Burada soğuyan sular yoğunlaşarak derinlere iniyor ve küresel ölçekte ısı taşınımını sağlayan dev bir 'okyanus taşıma bandı' oluşturuyor.
Uzmanlara göre sistemde meydana gelebilecek ciddi değişimler, yalnızca Atlantik Okyanusu'nu değil, dünyanın farklı bölgelerindeki hava koşullarını ve iklim düzenlerini de etkileyebilir.
Bazı bilim insanları soğuk lekenin güçlü rüzgarlar nedeniyle artan buharlaşmadan kaynaklandığını öne sürse de, Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsünden iklim bilimci Wei Liu liderliğindeki ekip farklı sonuçlara ulaştı.
Araştırmacılar, soğuk bölgenin yaklaşık bin metre derinliğe kadar uzandığını belirleyerek olayın temel nedeninin atmosferik etkilerden çok okyanus dinamikleri olduğunu ortaya koydu.
Wei Liu, "İnsanlar uzun süredir bu soğuk bölgenin neden var olduğunu soruyordu. En güçlü açıklamanın AMOC'un zayıflaması olduğunu tespit ettik" dedi.
Bilim insanları yaklaşık 20 yıllık doğrudan gözlem verilerinin yanı sıra gemiler ve uydular tarafından toplanan tarihsel iklim kayıtlarını da inceledi.
Araştırma sonuçlarına göre, 1955 yılından bu yana bölgede okyanus yüzeyinden atmosfere gerçekleşen ısı kaybında belirgin bir azalma yaşandı.
Çalışmaya katkı veren Almanya'daki Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü uzmanlarından Stefan Rahmstorf, rüzgarlar ve bulut oluşumlarının bu olguyu ancak sınırlı ölçüde açıklayabildiğini ifade etti.
Bilim insanlarına göre Grönland buzullarının erimesiyle okyanusa karışan büyük miktardaki tatlı su, AMOC'un önemli bileşenlerinden biri olan sıcak Körfez Akıntısı'nın gücünü azaltıyor.
Araştırmacılar, yüzyıl sonuna kadar AMOC'un en az yüzde 20 oranında zayıflayabileceğini, uzun vadede ise tamamen durma riskinin bulunduğunu belirtti.
İngiliz meteorolog Jim Dale, AMOC'un iklim değişikliğinin en kritik "devrilme noktalarından" biri olduğunu söyledi.
Dale'e göre sistemin çökmesi halinde Kuzey Atlantik'e taşınan tropikal ısı azalacak ve özellikle İngiltere ile İskandinav ülkelerinde hava koşulları köklü şekilde değişecek.
Uzman isim, "Uzun süren don olayları, yoğun kar yağışları ve çok daha soğuk kışlar yaşanabilir. Kuzeybatı Avrupa'da Kanada benzeri sert kış koşulları görülebilir" değerlendirmesinde bulundu.
Bilim insanları, AMOC'un ciddi biçimde zayıflamasının yalnızca Avrupa'yı etkilemeyeceği konusunda uyardı.
Olası senaryolar arasında Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında deniz seviyesinin hızla yükselmesi, Afrika'nın Sahel bölgesinde yağışların azalması ve Asya'daki muson sistemlerinin zayıflaması bulunuyor.
Uzmanlara göre Atlantik'teki 'soğuk leke' olgusu, küresel iklim sisteminde meydana gelebilecek büyük değişimlerin habercisi olabilir.