Yapay zeka işleri kolaylaştırıyor kolaylaştırmasına ancak tüm bunları büyük bir işlem gücü ve enerji harcayarak yapıyor. Hal böyle olunca birçok yapay zeka şirketi, yapay zeka veri merkezlerinin daha verimli yönetimi konusunda çeşitli çalışmalar gerçekleştirerek ve projeler üreterek, bu duruma çözüm arıyor. Son dönemde ise uzayda yapay zeka veri merkezi kurulmasına yönelik çok sayıda iddialı proje gündeme başladı. Gemini yapay zekasıyla tanınan Google'dan ise bu konuyla ilgili dikkat çeken bir adım geldi.
Webtekno'da yer alan habere göre Google, "Project Suncatcher" adı verilen iddialı projesi kapsamında uzayın zorlu koşullarında yapay zekâ çiplerinin nasıl performans göstereceğini ölçmek amacıyla küçük bir veri merkezini yörüngeye göndermeye hazırlanıyor.
Planet iş birliğiyle yürütülen çalışma çerçevesinde, MVP adı verilen özel bir uydu 1 Ekim 2026 tarihinde SpaceX'in Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatılacak.
Söz konusu yapı geleneksel anlamda devasa bir veri merkezi binalarını andırmıyor. Uydu içerisinde, bir veri merkezindeki tek bir sunucunun gücüne denk gelen dört adet özelleştirilmiş "Tensor Processing Unit" (TPU) çipi yer alıyor. Güneş panelleri aracılığıyla sağlanan ve yalnızca bir saç kurutma makinesinin çalışması için gereken enerjiye eşit olan 1 kilovatlık güç, bu sistemin çalışması için yeterli olacak. Google, bu donanımla bir yıl boyunca basit yapay zekâ sorgularını yanıtlamayı hedefliyor. Uydu ise atmosferde yanarak yok olmadan önce toplam altı yıl boyunca Dünya yörüngesinde kalacak.
Uzay ortamı, hassas elektronik bileşenler için oldukça yıkıcı etkenler barındırıyor. Çipler, fırlatılma öncesinde Crocker Nükleer Laboratuvarı'nda yüksek miktarda radyasyona maruz bırakılarak vakum ve kozmik ışın simülasyonlarından geçirildi. Uzaydaki radyasyon bombardımanı, ikili kod sistemindeki "1" değerini "0"a veya tersine dönüştüren ve "bit değimi” olarak adlandırılan ciddi donanım hatalarına sebep olabiliyor. Google mühendisleri, kozmik ışınların neden olduğu bu bit değişimleri ve kilitlenmelere karşı şaşırtıcı derecede tanıdık bir yöntem kullanmayı planlıyor: Çipler hata verdiğinde sistemi yeniden başlatmak.
Crocker Laboratuvarı'ndaki ilk testlerin başarılı geçmesiyle uzay aşamasına geçilmiş olsa da uzmanlar ticari anlamda işlevsel bir uzay veri merkezine ulaşmak için henüz çok erken olduğu konusunda uyardı. Google Araştırma, Teknoloji ve Toplum Kıdemli Başkan Yardımcısı James Manyika, önümüzdeki birkaç yıl içinde işlevsel olarak kullanılabilecek operasyonel bir yapının beklenmemesi gerektiğini net bir dille ifade etti.