CEVAPLAR

sonic30

gazel nedir kaç çeşit gazel vardır?

sonic30 07 Kasım 2013 sordu
CEVAPLA
CEVAPLAR
Gazel,Gazelin Özellikleri,Gazel Örneği,Gazel Çeşitleri GAZEL Divan edebiyatının en çok sevilen, en yaygın na­zım biçimidir. Sözcük anlamı “kadınlar için söylenen güzel ve aşk dolu söz”dür. Beyit sayısı genellikle 5-9 arasında değişir; an­cak 4 beyitti gazeller olduğu gibi 15 beyitli gazel­ler de vardır. Uyak düzeni aa / xa / xa / xa / xa… biçimindedir. Gazelin ilk beytine “matla” (doğuş), son beytine “makta” (kesiş) denir. Matlanın altındaki beyit “hüsn-i matla”, maktanın üstündeki beyit ise “hüsn-i makta” adını alır. Gazelin en güzel beytine “beytü’l-gazel” ya da “şah beyit” denir. Şairin mahlası son beyitte geçer. Beyitleri arasında anlam birliği bulunan gazellere yek-ahenk; bütün beyitleri aynı güçte, aynı değer ve güzellikte olanlara da yek âvâz gazel denir. Gazeller işledikleri konulara ve bu konulara bağlı üsluplara göre farklı adlarla anılır: Aşkla ilgili acı, keder, yakarış, yakınma gibi içli duyguların anlatıldığı gazellere “âşıkane gazel” denir. Fuzuli bu tür gazellerin ustasıdır. Dünya malına, şan ve şöhrete önem vermemeyi, yaşamaktan zevk alma düşüncesini anlatan ga­zellere “rindâne gazel” denir. Bakî’nin gazelleri bu tür gazellerin örneğidir. Nabi’nin gazellerinde olduğu gibi, özlü sözlerle hayat dersi veren ya da ahlakla ilgili öğütler akta­ran, öğretici gazeller “hikemî gazel” adını alır. Sevgiliyi ve aşkın zevklerini zarif, çapkınca bir tarzda anlatan gazellere ise “şûhâne gazel” de­nilmiştir. Nedim bu tür gazelde rakipsizdir.
wert_scoter
wert_scoter  - 08 Kasım 2013 cevapladı
Gazel, divan edebiyatının en yaygın kullanılan nazım biçimidir. Önceleri Arap edebiyatında kasidenin tegaüzzül adı verilen bir bölümü iken sonra ayrı bir biçim halinde gelişmiştir. Arapça'da "Kadınlarla Âşıkça söyleşi" manasına gelmektedir. İlk Gazel'i 530'da ölen İmruü'l-Kays'ın yazdığı söylenmektedir. İlk dönemlerde (İslam dininin ilk dönemlerinde) fazla ilgi görmemekle birlikte tepkiler de toplayan gazel daha sonra İran edebiyatında çok büyük ilgi görmüş ve Osmanlı Edebiyatı'na da buradan geçiş yapmıştır. Osmanlı Edebiyatı'nda gazelin en güzel örneklerini Fuzuli, Baki, Şeyhülislam Yahya, Nabi, Nedim, Şeyh Galib verdi. Gazel beyit denilen ikili dizelerden oluşur. Konusu genellikle liriktir. Gazelin beyit sayısı 5-15 arasında değişir. Daha fazla beyitten olaşan gazellere müyezzel ya da mutavvel gazel denilir. Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu. Özelikle bestelenmek için yazılmış gazeller de vardır. Gazelleri makamla okuyan kişilere "gazelhan", gazel yazan usta şairlere ise "gazelsera" adı verilir. Gazel, Türk müziğinde ise şiirin bir hanende tarafından doğaçtan seslendirilmesidir. Sesle taksim olarak da bilinir. En güzel beytine beyt-ül gazel denir. Gazelin ilk beytine matla, matladan sonraki beytine hüsn-i matla; son beytine makta, maktadan önce beytine hüsn-i makta, denir.
wert_scoter
wert_scoter  - 08 Kasım 2013 cevapladı
Diğer kategorisindeki diğer sorular
parantezi kim buldu
Misafir  - 28 Nisan 2022 sordu
1 Cevap
parantezi kim buldu
Misafir  - 28 Nisan 2022 sordu
0 Cevap
8:15 1:15
Misafir  - 26 Nisan 2022 sordu
0 Cevap
Böbreyimi bende satacam
Misafir  - 16 Nisan 2022 sordu
4 Cevap
Böbreyimi bende satacam
Misafir  - 16 Nisan 2022 sordu
5 Cevap