Mynet Trend

         

Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası - Divriği Ulu Cami nerede, kim yaptı, hangi beyliğe aittir?

Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası - Divriği Ulu Cami nerede, kim yaptı, hangi beyliğe aittir?

Dünya çapında öneme sahip bir eseri görmeye gidiyoruz bugün. Yolumuz Sivas'a... Evliya Çelebi'nin 'methinde diller kısır, kalem kırıktır' dediği Divriği Ulu Cami'ye!

Taş işçiliğinin muazzam bir örneği olan Divriği Ulu Cami, Avrupa bilim adamlarınca 'Anadolu'nun El Hamrası' olarak anılıyor. Bu eseri böylesine farklı ve özgün kılan, uzaktan bakıldığında simetrik olduğu düşünülen, fakat özünde asimetrik olan işlemelerde yer alan on binlerce motifin hiç birinin kendini tekrar etmemesi; nakışların muhteşem bir ahenk ve denge içerisinde olması. Öyle ki 1985 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş. Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası Türkiye’nin bu listeye giren ilk mimari yapısı olmuş.

divriği ulu camii

DİVRİĞİ ULU CAMİ NEREDE?

Divriği Ulu Cami Sivas'ın Divriği ilçesinde yer alıyor. Karayolu ve Demiryolu ile ulaşım sağlanabilir. Sivas –Malatya Karayolu 96'ncı kilometresi Kangal, Divriği yol ayrımından 80 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Sivas-Divriği Ulu Cami arası 139 km.
Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası yol tarifi için buraya tıklayın.

DİVRİĞİ ULU CAMİ TARİHİ

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, cami, darüşşifa ve türbeden meydana gelen bir külliyedir. Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücek Beyliği döneminde inşa edilmiş. Ulu Cami, Süleyman Şah’ın oğlu Ahmet Şah tarafından; Darüşşifa ise eşi Melike Turan Melek tarafından yaptırılmış. 1228 ile 1243 yılları arasında yapılıp tamamlanan yapı kompleksinin Baş Mimarı Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah.

divriği ulu camii

DİVRİĞİ ULU CAMİ MİMARİ

Ulu Cami, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen plânlı ve tümüyle kesme taşlarla yapılmış bir yapı. Camiye giriş çıkışı sağlayan kuzey, batı ve doğu yönlerde üç ayrı anıt kapı yer alıyor. İç mekân, sekizgen payeleri birleştiren çift yönlü sivri kemerlerle farklı genişlikte yirmi beş birime ayrılmış.

Caminin iç mekânı, kapılara nazaran sadelik içeriyor. Bu sadelik ibadet eden insanların dikkatinin dağılmaması ve ibadetteki huşu ve huzurun bozulmaması için tercih edilmiş. Caminin tekstil kapı tarafında kalan sütunlar Kanuni Sultan Süleyman döneminde Mimar Sinan tarafından güçlendirilmiş. Şah kapısı tarafında kalan ince sütunlar orijinal.

divriği ulu camii

Caminin iç kısmında, cennet kapısının arka yüzünde tek parça taştan oyulmuş iki adet emanet sandığı bulunuyor. İnsanlar bir yere giderken değerli eşyalarını ve ziynetlerini emanet sandığına bırakırlar döndüklerinde ise bıraktıkları gibi bulurlarmış. Bununla beraber Divriği Ulu Cami'de bir de sadaka taşı yer alıyor. Hayırseverler sadakalarını bu taşın içine bırakır, ihtiyaç sahipleri de içinden ihtiyacı kadarını alırmış. Bu uygulama, “Bir elin verdiğini öbür elin bilmemesi” olarak ifade edilen, yoksulun incitilmemesi ve onurunun korunmasını esas alan bir duyarlılığın yansıması.

DİVRİĞİ ULU CAMİ KAPILARI

BATI KAPI
Bu kapının, Çarşı Kapı, Çıkış Kapısı, Gölgeli Kapı gibi isimlerinin yanısıra, son zamanlarda yaygın olarak kullanılan ismi "Tekstil Kapı”dır. İnce taş işlemeciliğinin zirveye ulaştığı kapı, bir kilimi ya da seccadeyi anımsattığı ve yüksek oranda dantel örneklerini sergilediği için bu ismi almış.

Bu eserde lale motifleri çok sayıda farklı şekillerde kullanılmış. Lale, tasavvufta Allah’ı temsil edİyor, çünkü lale tek bir soğandan tek bir bitki olarak yetişiyor ve tekliği ifade ediyor. Aynı zamanda, Allah lafzı ile lale kelimesi, ebced hesabında aynı rakamsal değere yani 66’ya tekabül ediyor. Kapının üzerindeki üç satırlık kitabede yer alan ifade şöyledir: "Şehinşah oğlu Süleyman Şah oğlu Ahmet Şah, Allah'ın affına muhtaç aciz kul, adaletli melik, bu caminin yapılışını 626 (M.1228) yılında emretti, Allah mülkünü daim etsin".

CENNET KAPI
Divriği Ulu Cami'de her kapı ayrı bir güzelliğe sahip ancak en görkemli ve ihtişamlı kapı Cennet Kapı'dır. Üzerindeki tüm motiflerin cenneti tasvir etmesi sebebiyle, bu kapıya cennet kapı adının verilmiş. Kuran-ı Kerim’de geçen cenneti anlatan ayetlerdeki eşsiz cennet nimetlerinin tasvirleri burada taşa nakşedilmiş.

Sağ taraftaki yıldız bordüründe "Adaletli sultanın mutluluğu, egemenliği ve saadeti ebedi olsun" ifadesi, simetrisinde ise Ayetü’l-Kürsi'nin, "Allah'tan başka ilah yoktur, sadece O vardır" anlamındaki kısmın metni yazılıdır.

ŞAH KAPISI
Cami içinde şu an sadece iskeleti kalmış bölüme açılan, şahın ibadet için camiye girişte kullandığı kapıdır. İnsanda tevazu ve kulluk bilincini ortaya çıkarmak ve Şah’ın yalnız Allah'ın huzurunda eğileceğini vurgulamak için, kapı insan boyundan küçük yapılmış.

DİVRİĞİ ULU CAMİ DARÜŞŞİFASI

Bugünkü hastanelerin görevini yapan yapılar için geçmişte şifahane, bimarhane, darüşşifa gibi isimler kullanılıyormuş. Divriği Şifahanesi Anadolu’daki darüşşifaların günümüze ulaşan en eski ve en önemlilerinden biri. Şifahane, Osmanlı döneminde, aynı zamanda pozitif ve dini ilimlerin verildiği bir medrese olarak da kullanılmış.

divriği ulu camii

DİVRİĞİ ULU CAMİ GÖLGE

Divriği Ulu Cami Kur'an okuyan gölge, en dikkat çeken detaylardan biri. Batı kapıda Mayıs ile Eylül ayları arasında, ikindi namazından 45 dakika önce, insan silueti şeklinde bir gölge oluşuyor. Bu siluet, önce Kur’an okuyan, namaz saati yaklaştığında ise ellerini bağlayarak kıyamda duran bir insan gölgesi şeklini alıyor. Bu kapı ile birlikte diğer kapılarda da yer alan bu siluetlerin bir tesadüf eseri olmadığı, çok kapsamlı bir fizik bilgisi ve çok ince hesaplarla yapılabileceği ve bugün bile hala bu ışık ve gölge oyunlarının sırrının tam olarak çözülemediği biliniyor.

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 0 yorum
Geri Dön