Emeklilikte yaşa takılanlar nedir, kaç kişidir? EYT'ler hangi yasaya takıldı, sorun nasıl çözülecek?

Dün Türkiye’nin dört bir yanından gelerek Ankara’da buluşan on binlerce EYT’li sorunlarını ve taleplerini dile getirdi. Sabah saatlerinde Anıtkabir’i ziyaret eden EYT’liler Yenimahalle Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde buluştu.

İstanbul, İzmir, Bursa, Adana ve Samsun’da basın açıklamaları düzenleyen Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) grubu dün Ankara'da bir araya geldi.

ANITKABİR'E ÇIKTILAR

EYT'liler ilk olarak sabah saatlerinde Arslanlı Yol'da yürüyerek Ata'nın huzuruna çıktı. Öğle saatlerinde ellerinde Türk bayrakları ile Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde buluştu.

Peki, kimdir bu EYT’ler, neden emeklilikleri yaşa takıldı, nasıl çözülür? İşte Cumhuriyet gazetesinden Olcay Büyüktaş'ın haberine göre, 10 soruda EYT meselesi...

1- EYT NEDİR, KAÇ KİŞİDİR?

1998’da işe giren bir işçinin 2023 yılında emekli olma hakkına sahipken, birkaç yıl sonra çıkarılan bir yasa ile emekliliğinin 15 yıl sonraya 2038 yılına ertelenmesi... İktidar çevreleri halen 1.3 milyon kişinin yaş koşulu kaldırıldığında emekli olabileceğini söylüyor. EYT mağdurlarına göre bu sayı 700 bin civarında.

2- EYT’LER NEDEN YAŞA TAKILDI?

EYT sorunu 1999’da DSP, ANAP ve MHP koalisyon hükümeti tarafından kabul edilen ve emeklilik yaşını yükselten 4447 sayılı Kanun ile yaratıldı. 8 Eylül 1999’a kadar SSK kapsamındaki işçilerin emeklilik için iki şartı yerine getirmesi gerekiyordu: Kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 günlük prim ödeme gün sayısı. 1999’dan sonra üçüncü bir şart olarak yaş şartı getirildi.

3- YAŞ ŞARTI KAÇA ÇIKARILDI?

Emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60’a, prim gün sayısı 7000’e yükseltildi. 8 Eylül 1999’dan önce işe girenler için kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde de 44 ile 60 yaş arasında değişen kademeli geçiş süresi getirildi. Benzer yaş sınırı Emekli Sandığı ve Bağ-Kur kapsamındakiler için de getirildi.

4- YASA KİMLERİ KAPSADI?

Getirilen yaş şartı sadece yeni işe girenleri değil, eski çalışanları da kapsadı.

SERT YASA KARŞISINDA KİMLER NASIL TAVIR ALDI?

Sendikalar yaratılacak mağduriyete dikkat çekti. 1999’da yapılan emeklilik yaşı ile ilgili geçiş düzenlemelerinin iptali için dönemin muhalefet partileri DYP ve RP Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. AYM, kademeli geçiş hükümlerini “adil, makul ve ölçülü” bulmayarak iptal etti.

6- EYT'Tİ DOĞURAN SİSTEM NE ZAMAN BAŞLADI?

23 Mayıs 2002’den geçerli olmak üzere yeni bir kademeli geçiş takvimi kabul edildi. Geçiş koşulları 20 ve 25 yıllık sigortalılık koşullarını korudu; ancak yeni sistem kadınlarda 40-56 arası, erkeklerde de 44-58 arası değişen yaş koşulu ile 5000 ile 5975 gün arası değişen prim gün koşulu getirdi.

7- DÜZENLEME ÇALIŞANA NASIL YANSIDI?

Yaş şartının 4447 yasa çıktığında halen çalışanlara geçmişe dönük uygulanması nedeniyle sigortalılık süresi ve prim gün şartlarını yerine getirenler ama yaş şartını yerine getiremeyenler emeklilik için yaş beklemek zorunda kaldı. Örneğin yasanın çıktığı 2002’de 2-3 yıllık bir erkek sigortalı çalışan, eski sisteme göre 43 yaşında emekli olabilecekti. Kademeli geçişle bu işçinin emekliliği 15 yıl gecikmiş oldu. Aynı tarihte 2-3 yıllık kadın işçi için bu süre 18 yıl oldu. Yeni sistemle sigortalılar iki yıl ile 18 yıl arasında yaşa takıldılar.

8- NASIL ÇÖZÜLECEK?

Sorunun Bakanlık, EYT’ler, sendikalar, SGK ve siyasi partilerin katılımı ile tartışılması ve makul bir çözüm bulunması mümkün. Çözüm için Doç. Aziz Çelik üç yol öneriyor...

Birincisi 4447 öncesi işe başlayanlarla sınırlı olarak bütün yaşa takılanlara koşulsuz ve hemen emeklilik hakkı tanınması.

İkincisi bir kademelendirme yapılarak en eski girişli olanlardan başlanarak emekli edilmeleri.

Üçüncüsü ise maaşları düşük tutularak hepsinin emekli edilmesi.

9- NE KADAR KAYNAK GEREKİR?

750 milyar TL gibi bir maliyetten söz ediliyor. SGK’nin emekli aylığı ödemeleri aylık 20 milyar TL civarında. Bu ödemeler toplam 12 milyona yakın emekli ve hak sahibi kapsıyor. Sayı 1.3 milyon kabul edilse bile EYT sorunun çözümünün yıllık maliyeti toplam 26 milyar lira civarında olacak. EYT sorununun çözümü SGK için aylık 2-3 milyar civarında ilave bir ödeme anlamına gelecek. Bu SGK’nin ödeyeceği emekli aylığının yaklaşık yüzde 10 artması anlamına geliyor.

10- KAYNAK NASIL BULUNACAK?

Bütçeden işveren SGK primi 5 puan indirimi için ayrılan pay 2017’de 28 milyar, 2018 ilk 9 ay için 19.5 milyar lira. Sadece bu kalem bile EYT sorununun çözümü için yeterli görünüyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar Ankara'da

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 98 yorum
BU KALABALIĞIN İÇİNDEKİ VATANDAŞLARI Bİ KONTROL ETSELER BELKİDE İÇLERİNDE 50 TANE EMEKLİ OLACAK KİŞİ YOK HEPSİDE ÜLKEYİ KARIŞTIRMA ZİLLET İTTİFAKI İLE GEZİ EYLEMCİLERİ VE FETÖCÜLER ÇÜNKÜ KÖŞEYE BAYA SIKIŞTILAR SON ÇIRPINIŞ BULUNDA 750 KATİRİLYONU SİZİ ERKEN EMEKLİ YAPALIM SAYIN GEZİCİ EYLEMCİ KARDEŞLER KİMSE BU FETÖNÜN ŞANTAJCI MONTAJCI İFTİRACI HAİN 1 DOLARA KENDİLERİNİ HAİN DÜNYAYI KARIŞTIRAN AMARİKANIN OYUNUNA GELMESİN BİZİM GİDECEK YERİMİZDE YOK SURİYE VENEZUALLA IRAK LİBYA BURALARDAN DAHA KÖTÜ OLURUZ FETÖ İLE ABD İYİ UĞRAŞIYOR BİZİMLE ÜLKESİNİ MİLETİNİ SEVEN BUNLARIN PEŞİNE TAKILMASIN.
#EYT vatan haini insanlar değiller en az senin kadar vatan sever bu devlete en az 25 sene pirim ve vergi ödemiş insanlardır devletten istenen sadece verilen sözün tutulmasıdır bütçe belli harcama yetkisi siyasi bir tercihtir siyasiler bu parayı kime vereceklerine karar verecekler millette OY verecek bu kadar basit hükümet ranta faize kapitalist sömürüye mi yoksa vatandaşa mi verecek 950 milyarlık bütçede 7milyar maliyet ve bu bizim ödediğimiz para yapmayın insaf edin hak var hesap var ilahi adalet var
Cahile bir şey anlatmak köre adres tarif etmeğe benzermiş. EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLAR bu vatanın öz evlatlarıdır bundan kimsenin şüphesi olamaz. Sen ve senin gibi düşüncede olan yaratıklara açıyorum ALLAH şifa versin size akıl sağlığınız yerinde olmadığı kesin . Şunu iyi bilin ki Emeklilikte Yaşa Takılanlar sadece elinden alınan emeklilik hakkını istiyor bazıları gibi hükümete yalakalık yapmıyor. Sizin en hayırlınız idarecisi olduğu insanlara ADİL olandır buyurmuştur S.A.V efendimiz.
@osman_1966_yfkmb EYT'leri emekli etme Kubur ittifakındaki stepnenin seçim vaadi değil miydi yahu. Öyle hatırlıyorum ben.
bilir bilmeden yorum yapma buradaki insanların hepsi senden daha milliyetçi ve vatansever insanlardır hakkını istemek bu memlekette bazı tuzu kurumların nedense zoruna gidiyor.
adam 44 yaşında emekli olacakmış.ceremesini biz çekicez yapmayin kardeşim bunun sonu gelmez ozaman 2000 de giren 2001 de giren böyle sürüp gider herkes benide kapsasin der.40 yaşında emekli istemiyoruz.indan sonra normal çalışanın yerine düşük ücretle çalışıyorlar
maxpak 40 yasinda emekli istemiyoruz diyorsunda...bu insanlar senin yasinin iki kati kadar yıl calisip emekli olamiyor haksizlik bu...25 yil calisma diyor calisiyorsun 25 yil..onun uzerinede 18 yil daha calisacaksin..ozaman niye 25 yıl şarti koyuyorsun...yas oluyor 60...turkiyede zaten 65 yasinda hastanelerden cikamiuorsun
2 yıl mecliste millet vekilliği yapıp ömür boyu emekçi bir emeklinin bilmem kaç katı maaş alınca ceremesini çekerken neden sesin çıkmıyor ?
@maxpak kimse 40 yaşında emekli olmak istemiyor ve 25 yıl prim ödeme ve 5375 gün üzerinden başladığımız maçın son dakika da 120 dk çıkarılması gibi düşün maç oynanırken kural değişti. Emeklilere insanca yaşayacakları bir maaş verirsen kımse çalışmak zorunda kalmaz. zaten 28 yıldır çalışıyoruz.
@maxpak eyt nin ne olduğunu bilmeyen kendini bilmezler bizlere fetöcü, gezici demişler. halt etmişsiniz. yandaşcılar..birilerin altını öpenler sizi...siz eyt li değilsiniz diye bizi kıskanmayı bırakın ve bütün eytlilerinde vebalını almayın derin...başka sözüm yok .
@maxpak neyin kafasındasınız anlamıyorum. aramızda 52 yaşında olup 11 000 gün prim ödeyip hala 1 veye 2 yılı olanlar var.bunlara söyleyecek bir şeyiniz var mı
bu davanın bu hak aramanın amacının ne olduğunu anla ondan sonra yorum yap
şu unutulmuş, emekli olursak, genç işsizler iş bulacak.. Bir de işin bu tarafı var
@ilyas_avci_1979 YAŞ 48,PRİM 8.750 EMEKLİ YAP DİYORUZ TIK YOK,İSSİZLİK PARASI VER DİYORUZ TIK YOK,3-5 SENE KAMUDA İŞ VER ÇALIŞALAIM DİYORUZ TIK YOK.SANA GÖRE MUHTEŞEM PERFORMANSLI ÜLKENİN BAŞKANI BİZ TAŞMI YİYECEĞİZ.GİT BAK AVRUPA ÖRNEĞİNİ O ZAMAN KONUŞ.HİÇBİR AVRUPA ÜLEKDİNDE 65 YAŞ EMEKLİSİ YOK.KADEMELİ EMEKLİLİK DİYE BİRŞEY VAR.DEVLET İŞ VEREMİYORSA EMEKLİ EDECEK O KADAR.O ZAMAN SEN NE İŞE YARASIN BE HÜKÜMET.
Tüm Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Diğer Haberler