380 milyon yıllık fosil bulundu! Sudan karaya çıkışın tek örneği

Araştırmanın merkezinde, Devoniyen Dönemi’nde yaşayan soyu tükenmiş bir balık türü olan Koharalepis jarviki bulunuyor.

ANTARKTİKA’DA BULUNDU

Yaklaşık 380 milyon yıl önce yaşayan bu canlı, 'Balıklar Çağı' olarak bilinen dönemde ortaya çıktı. Bilim insanlarına göre tür, sudan karaya geçiş sürecindeki ilk omurgalı canlılardan biri olabilir.

Fosil kalıntıları yıllar önce Antarktika’daki Lashly Dağları’nda keşfedildi. Ancak o dönemde Antarktika bugün olduğu gibi buzlarla kaplı değildi; Gondwana adı verilen dev süper kıtanın bir parçasıydı.

Araştırmacılar bugüne kadar bu türe ait yalnızca tek bir fosil örneği buldu. Buna rağmen kafatasının büyük ölçüde sağlam kalmış olması, bilim insanlarına önemli bilgiler sunuyor.

KAFATASI TARANDI, BEYNİNE DAİR İPUÇLARI BULUNDU

Avustralya’daki Flinders Üniversitesi’nden araştırmacılar, yeni çalışmalarında fosilin kafatası iç yapısını detaylı şekilde incelemeye odaklandı.

Araştırmanın başyazarı ve Flinders Üniversitesi Paleontoloji Laboratuvarı doktora öğrencisi Corinne Mensforth, şu açıklamayı yaptı: "Koharalepis’i seçtik çünkü tüm aile içinde kafatasının iç kemiklerini koruyan tek fosil bu. Bu durum bize beynin yapısı ve nöroanatomi hakkında çok değerli bilgiler sağlıyor" dedi.

Araştırmacılar, fosilin anatomisini yüksek çözünürlükte görüntülemek için nötron ışınları kullandı. Elde edilen bulgular, balıkların karaya geçiş sürecine dair dikkat çekici detaylar ortaya koydu.

YÜZEYE YAKIN YAŞAM İÇİN EVRİMLEŞMİŞ OLABİLİR

Bilim insanları, Koharalepis’in beyninin, su ile kara arasındaki geçiş dönemindeki diğer ilkel omurgalılara benzediğini belirledi.

Ayrıca canlıda su yüzeyine yakın yaşamı destekleyen bazı adaptasyonlar bulundu:
Kafatasının üst kısmında ek hava alımına yarayan açıklıklar,
Işığı ve biyolojik ritmi algılamaya yardımcı beyin yapıları.

Mensforth, yaklaşık 1 metre uzunluğundaki bu canlının pusuda bekleyen bir avcı olduğunu söyledi: "Görece küçük gözlere sahipti. Bu nedenle avını yakalamak için diğer duyularına büyük ölçüde güveniyor olmalıydı."

KARAYA ÇIKIŞ BİR KEZ DEĞİL, BİRÇOK KEZ YAŞANMIŞ OLABİLİR

Bilim insanları, omurgalıların karaya geçişini anlamak için yalnızca fosillere bakmıyor. Günümüzde yaşayan akciğerli balıklar da bu süreç hakkında önemli ipuçları sunuyor.

Tatlı suda yaşayan bu ilginç canlılar, hava solumalarını sağlayan özel bir solunum sistemine sahip.

Araştırmacılar, akciğerli balıkların genomlarını inceleyerek milyonlarca yıl önce yaşanan evrimsel dönüşümü anlamaya çalışıyor.

Ancak uzmanlara göre karaya çıkış tek bir olay değildi. Bazı araştırmalar, sudan karaya geçişin farklı türlerde onlarca kez gerçekleşmiş olabileceğini öne sürüyor.

Bu da Dünya’daki yaşamın evrimsel hikayesinin sanıldığından çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Çalışma, bilimsel dergi olan Frontiers in Ecology and Evolution’da yayımlandı.

Resim kaynak: Flinders University