
Genç bir kadın, bir prensle evleniyor ve dünyanın gözleri önünde prenses oluyor. En azından o günlerde herkes bunun dünya üzerinde yaşanan en etkileyici hikayelerden biri olduğunu düşünüyordu.
Diana da bir süre bu masalın başrolündeydi. Fakat masalın sonu, beklendiği gibi olmadı. Zira, sarayın kapıları kapandığında ortada mutlu bir prenses değil, evliliğinde sorunlar yaşayan, kendisini yalnız hisseden genç bir kadın vardı.

Kraliyet tarihçisi Kate Williams, Marie Claire’e verdiği röportajda Diana’nın önemini tam da bu noktadan ele almış. Williams’a göre Diana, kendisinden beklenen o kusursuz ve daima mutlu prenses görüntüsünü sürdürmeyi reddetti. İnsanların görmek istediği masalın içinde yaşamaya mecbur olmadığını gösterdi. Üstelik bunu sessizce yapmadı; yaşadıklarını anlatarak kraliyet ailesinin yıllardır koruduğu o mutlu son görüntüsünü ciddi biçimde sarstı.
Diana’nın hayatında beni en çok düşündüren şeylerden biri, onun yalnızca yaşadığı sorunlarla değil, bu sorunları dile getirmesiyle de eleştirilmiş olması. Ne de olsa insanlar prenseslerin güzel görünmesini, gülümsemesini, davetlerde zarifçe el sallamasını istiyor.

Kate Williams’ın röportajında söylediği gibi, toplumun prenseslerden beklediği bir mutluluk görüntüsü var. Diana ise bu oyunu sürdürmek istemedi. Evliliğindeki mutsuzluğu, yeme bozukluğunu ve psikolojik olarak yaşadığı zorlukları kamuoyuyla paylaşması, onun hakkında kurulan masalın artık devam edemeyeceği anlamına geliyordu.
Diana’nın 1995 yılında BBC’de Martin Bashir’e verdiği röportajı hatırlayalım. O güne kadar sarayın arkasında yaşananlar hakkında pek çok şey konuşulmuştu ama Diana bu kez kendi ağzından anlatıyordu. Evliliğinin sorunlarını, bulimia ile mücadelesini ve ne kadar zor bir dönemden geçtiğini saklamadı.
Bu açıklamalar tabi ki kolay karşılanmadı. Basının bir bölümü kısa sürede ona sırtını döndü. Oysa bir kadının mutsuz olduğunu söylemesi neden bu kadar rahatsızlık vericiydi? Hele ki o kadın, dünyanın gözünde hayatı zaten kusursuz olması gereken bir prensesse…
Williams’ın Diana yorumunda önemli bulduğum bir başka nokta da onun kadın hakları açısından taşıdığı anlam. Tarihçiye göre Diana, çoğu zaman hak ettiği ölçüde feminist bir figür olarak değerlendirilmedi.

Bunun nedeni belki de Diana’nın kendisini hiçbir zaman bir hareketin sözcüsü gibi sunmamasıydı. Uzun uzun konuşmalar yapıp kadın hakları üzerine dersler vermedi. Ama o bir kadının herkesin ondan beklediği kişi olmak zorunda olmadığını dosta düşmana gösterdi.
Diana, mayınların siviller ve özellikle çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekmek için sahaya çıktı. Bu konudaki tutumu bazı siyasetçiler tarafından eleştirildi; kendisi için sorumsuz ve bilgisiz olduğu yönünde yorumlar yapıldı. Fakat geri adım atmadı.
Bence Diana’nın burada yaptığı şey, kraliyet ailesinin kadınlarından beklenen geleneksel görüntünün oldukça dışındaydı. Sadece şık kıyafetler giyen, yardım kuruluşlarını ziyaret eden ve gülümseyerek fotoğraf veren bir prenses olmak istemiyordu.
Diana’nın gelinliğini, mücevherlerini, saç modelini ve giyim tarzını hâlâ konuşuyoruz. Bugün bile pek çok tasarımcı ve moda trendi onun stilinden ilham alıyor. Fakat Diana’nın gerçek mirası gardırobundan çok daha fazlası...

Diana, prenses olmanın bir kadını 'çok mutlu' etmediğini gösterdi. Üstelik bunu kraliyet ailesinin en görünür dönemlerinden birinde, milyonlarca insanın gözleri önünde yaptı. O peri masalının içindeki kadının da kırılabileceğini, yorulabileceğini ve yardım istemeye ihtiyaç duyabileceğini herkese gösterdi.
Kate Williams’ın Diana’yı önemli bir kadın figürü olarak kabul etmesinin nedeni de bu. Diana, kendisinden beklenen rolü sorguladı ve mutluymuş gibi davranmak istemedi. Belki de onu yıllar sonra bu kadar konuşulur kılan şey de yalnızca güzelliği veya trajik hayatı değil, o rolü kabul etmemiş olması.
Bazen Diana’nın düğün fotoğraflarına bakarken bunu düşünüyorum. O gün herkes bir peri masalının başladığını sanıyordu. Oysa yıllar geçip geriye dönüp baktığımızda, asıl önemli hikâyenin Diana’nın o masalın sınırlarını aşmaya çalışması olduğunu görüyoruz.