Sonbaharın ilk günleriyle birlikte mor çiçeklerini açan safran, yalnızca görüntüsüyle değil ekonomik değeriyle de dikkat çekiyor. Dünyanın en pahalı baharatları arasında ilk sırada yer alan safranın bu kadar değerli olmasının arkasında ise tamamen el emeğine dayanan üretim süreci bulunuyor.
Safranın hasadı oldukça kısa bir zaman diliminde gerçekleştiriliyor. Çiçekler açtıktan sonra kalite kaybı yaşamaması için sabahın erken saatlerinde, güneş yükselmeden tek tek toplanıyor.
Bunun en önemli nedeni ise güneş ışınlarının çiçeklerin narin yapısını olumsuz etkileyebilmesi ve aromasında kalite kaybına neden olabilmesi. Bu nedenle üreticiler gün doğmadan tarlalara girerek mor çiçekleri büyük bir özenle topluyor.
Hasat edilen her çiçek daha sonra tek tek açılıyor ve iç kısmındaki yalnızca üç kırmızı dişicik tepesi (stigma) dikkatlice ayrılıyor. Safran olarak kullanılan bölüm de işte bu ince kırmızı iplikçikler oluyor.
Safranın dünyanın en pahalı baharatlarından biri olmasının en önemli nedeni verimin son derece düşük olması. Bir safran çiçeğinden yalnızca üç ince kırmızı iplik elde ediliyor. Yaklaşık 1 kilogram kuru safran üretilebilmesi için ortalama 150 bin ila 200 bin arasında çiçeğin tek tek toplanması ve ayıklanması gerekiyor. Üstelik bu işlemlerin tamamı insan eliyle yapılıyor.
Toplanan kırmızı iplikler daha sonra kontrollü şekilde kurutuluyor. Kurutma işlemi sırasında ürün ağırlığının önemli bir kısmını kaybetse de kendine özgü yoğun aroması ve rengi ortaya çıkıyor.
Kilosu 650 bin lirayı bulan safranın, yüksek fiyatının arkasında birkaç önemli neden bulunuyor;
Hasadı tamamen elle yapılıyor.
Hasat süresi oldukça kısa.
Verimi çok düşük.
Ayıklama işlemi büyük emek gerektiriyor.
Kurutma sonrası ürün miktarı ciddi oranda azalıyor.
Bu nedenlerle safran, kilogram fiyatı bakımından dünyanın en değerli tarım ürünlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Safran yalnızca mutfakta kullanılan bir baharat değil. Kendine özgü aroması ve altın sarısı rengi nedeniyle özellikle pilavlar, deniz ürünleri, çorbalar, tatlılar ve çeşitli soslarda tercih ediliyor. İspanya'nın paellası, İtalya'nın risottosu ve Orta Doğu mutfağındaki birçok geleneksel yemekte safran önemli bir yere sahip.
Ayrıca gıda sektörünün yanı sıra doğal renklendirici olarak, kozmetik ürünlerinde, parfüm üretiminde ve geleneksel tıp uygulamalarında da uzun yıllardır kullanılıyor. Ancak sağlık amaçlı kullanımı konusunda bilimsel kanıtların ve sağlık profesyonellerinin önerilerinin dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.
Safran, Türkiye'de en çok Karabük'ün Safranbolu ilçesi ve çevresinde yetiştiriliyor. İlçeye adını veren bu özel bitki, coğrafi işaretli ürünler arasında yer alıyor. Son yıllarda farklı illerde de deneme üretimleri yapılsa da Safranbolu, Türkiye'nin en önemli safran üretim merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.
Zahmetli üretim süreci, düşük verimi ve gram gram toplanan yapısıyla "kırmızı altın" unvanını hak eden safran, yüzyıllardır değerinden hiçbir şey kaybetmeyen ender tarım ürünleri arasında gösteriliyor.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum