Kuzey İrlanda'nın Antrim kıyılarının açıklarında bulunan Rathlin Adası, tarihinde ilk kez istilacı yaban gelinciklerinden tamamen temizlendi. Kraliyet Kuşları Koruma Derneği Kuzey İrlanda (RSPB NI) öncülüğünde yürütülen çalışmada ada sakinleri, gönüllüler ve çeşitli yardım kuruluşları birlikte görev aldı. Beş yıl süren projenin ardından adadaki nadir kuş türleri için daha güvenli bir yaşam alanı oluşturuldu.
İstilacı ve yerli olmayan gelinciklerin, 1980'lerde yabani tavşanların sayısını azaltmak amacıyla Rathlin Adası'na bırakıldığı düşünülüyor.
İddiaya göre başlangıçta yalnızca erkek gelinciklerin adaya getirildiği sanılıyordu. Ancak aralarında dişilerin de bulunması nedeniyle hayvanlar hızla çoğaldı. Yırtıcı gelincikler zamanla adadaki nadir ve sayıları azalan yuva yapan kuşlar için ciddi bir tehdit haline geldi.
Gelincik nüfusunun 100'ün üzerine çıktığı, hayvanların İrlanda tavşanlarını avladığı ve ada sakinlerinin tavuklarını da öldürdüğü belirtildi. 2017 yılında tek bir gelinciğin adadaki martı kolonisine girerek iki gün içinde 26 kuşu öldürdüğü kaydedildi.
Rathlin Adası; puffinler, deniz papağanları, guillemotlar ve Manx yelkovanları da dahil olmak üzere 250 binden fazla deniz kuşuna ev sahipliği yapıyor.
Adada ayrıca nesli tehlike altında bulunan ve yerde yuva yapan çayır kuşları ile kayalıklarda yuvalayan gökdoğan ve kızıl gagalı kargalar gibi türler bulunuyor.
Gelinciklerin ortadan kaldırılmasının ardından adada hemen olumlu gelişmeler görülmeye başlandı. Geçen yaz itibarıyla altı erkek çayır kuşunun ötüşü kaydedildi. Bu kuşların Kuzey İrlanda'nın başka hiçbir bölgesinde üremediği belirtildi.
Ayrıca yuvalarda yaşayan Manx yelkovanlarının da 40 yıl sonra ilk kez adada yeniden ürediği tespit edildi.
"Life Raft" adı verilen beş yıllık proje kapsamında adanın tamamına 110 kamera yerleştirildi. Kameralar aracılığıyla gelinciklerin hareketleri takip edildi.
Hayvanları tespit etmek için termal kameralı dronlardan da yararlanılırken, Woody adlı kırmızı Labrador özel olarak gelinciklerin bıraktığı dışkı ve koku izlerini bulmak üzere eğitildi.
Canlı yakalama tuzakları da kullanıldı. Bir hayvan tuzağa düştüğünde görevli ve gönüllülere anında haber veren sistem sayesinde hayvanların tuzakta mümkün olduğunca kısa süre kalması sağlandı. Yakalanan gelinciklerin, proje kapsamında en insancıl yöntem olarak değerlendirilen hızlı ateşli müdahaleyle öldürüldüğü belirtildi.
Rathlin Adası'nda yaklaşık 150 kişi yaşıyor ve adaya düzenli olarak feribot seferleri düzenleniyor. Bu nedenle gelinciklerin yeniden adaya taşınmasını önlemek için özel önlemler alınacak.
Yapay zeka destekli kameralarla birlikte gönüllüler tarafından gerçekleştirilecek biyogüvenlik kontrolleri sayesinde hem gelincik hem de sıçanların izleri takip edilecek. Kontroller özellikle Rathlin Limanı ve Antrim kıyısındaki Ballycastle Limanı'nda yoğunlaştırılacak.
Rathlin Development & Community Association'dan Tom McDonnell, gelinciklerin sevilmesine rağmen bölgede yerli olmayan bir tür olduklarını ve durumun giderek kötüleştiğini belirterek çalışmaların özellikle yaban hayatı açısından büyük fark yaratacağını söyledi.
Adadaki istilacı türlerle mücadele yalnızca gelinciklerle sınırlı değil. 1800'lü yıllarda gemiler aracılığıyla Rathlin'e ulaştığı düşünülen istilacı kahverengi sıçanların ortadan kaldırılması için de çalışmalar devam ediyor.
Sıçanların deniz kuşları ve yerde yuva yapan kuşlar için tehdit oluşturduğu belirtilirken, geçen yazdan bu yana adada hiçbir sıçan görülmediği bildirildi.
Britanya Adaları'nın farklı bölgelerinde yürütülen benzer çalışmaların da kuş popülasyonlarına olumlu katkı sağladığı kaydedildi. Bristol Kanalı'ndaki Lundy Adası'nda siyah ve kahverengi sıçanların ortadan kaldırılmasının ardından deniz kuşlarının sayısının üç katına çıktığı, Shiant Adaları'nda ise nesli tehlike altında bulunan siyah sıçanların yok edilmesinin ardından üreyen kuşların sayısında önemli artış görüldüğü belirtildi.
RSPB NI Direktörü Joanne Sherwood, gelinciklerin tamamen ortadan kaldırılmasını Rathlin, Kuzey İrlanda ve küresel koruma çalışmaları açısından "olağanüstü bir an" olarak nitelendirdi. Projenin, puffinler ve diğer deniz kuşlarının nesiller sonra ilk kez gelincik tehdidi olmadan güvenli şekilde yuva yapıp yavrularını büyütebilmesine olanak sağladığını söyledi.
Okuyucu Yorumları 1 yorum