Bolivya'nın dağlık Yungas ormanlarında yaşayan küçük bir yaban kedisinin, daha önce bilinmeyen yeni bir tür olduğu genetik çalışmalarla doğrulandı. Yerel halk tarafından “Tilcayo” olarak adlandırılan kediye, Leopardus tilcayo bilimsel adı verildi.
Güney Amerika'nın büyük bölümünde görülen kaplan kedileri grubuna dahil olan Tilcayo, yemyeşil Yungas ormanlarında yaşıyor. Dağlık bölgede bulunan ormanlar sık sık bulutlarla kaplanırken yüksek nem oranına sahip.
Yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığında olan kedi, ortalama bir evcil kediden daha küçük. National Geographic kaşifi ve yeni türü tanımlayan çalışmanın yazarlarından Paola Nogales-Ascarrunz, hayvanın kürkünün açık kahverengi olduğunu ve vücudunun düzensiz şekilli rozetlerle kaplı bulunduğunu söyledi.
Kedinin biyolojisi ve yaşam biçimi hakkında ise henüz çok az bilgi bulunuyor. Dışkı örneklerinde küçük kemirgen kalıntılarına rastlanması, bu hayvanların beslenmesinde kemirgenlerin yer alabileceğini gösteriyor. Kamera kapanı görüntüleri ise kedinin geceleri daha aktif olabileceğine işaret ediyor.
Evrimsel biyolog ve Belçika'daki Antwerp Üniversitesi'nden çalışmanın eş başyazarı Jonas Lescroart'a göre kaplan kedileri, yalnızca dış görünüşlerine bakılarak kolayca ayırt edilemeyen “gizli türler” olarak biliniyor.
Kaplan kedileri daha önce tek bir tür olarak kabul ediliyordu. Ancak onlarca yıl önce yapılan genetik çalışmalar, aslında birden fazla türün bulunabileceğine işaret etmişti.
Araştırma ekibi, Güney Amerika'nın farklı ülkelerinden alınan 38 kedinin DNA'sını analiz etti. Bu örneklerin sekizi müzelerde bulunan örneklerden oluşuyordu. Çalışmanın sonucunda kaplan kedilerinin aslında genetik olarak birbirinden farklı beş türden oluştuğu belirlendi.
Lescroart, Bolivya'daki kaplan kedisinin ayrı bir tür olmasının kendileri için de beklenmedik olduğunu belirterek daha önce kimsenin bu hayvanı farklı bir tür, alt tür veya başka bir kategori olarak öne sürmediğini söyledi.
Genetik analizler, Tilcayo soyunun diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldığını ortaya koydu. Lescroart, DNA'daki farklılıkların ne kadar fazlaysa soyların fiziksel olarak birbirinden ayrılmasının üzerinden geçen sürenin de o kadar uzun tahmin edildiğini belirtti. Araştırmacıya göre bu düzeyde bir ayrım, kedilerde genellikle tür seviyesinde bir farklılık olarak kabul ediliyor.
Araştırma ekibi ayrıca Peru'nun Yungas bölgesinde yeni bir kaplan kedisi alt türü tanımladı. Bu hayvana, eski İnka İmparatorluğu'nun yaşadığı bölgeyi ifade eden Antisuyu'dan esinlenilerek Leopardus tigrinus antisuyo adı verildi.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi, kaplan kedilerini şu anda nüfusları azalan iki “hassas” tür olarak değerlendiriyor. Araştırmacılar elde ettikleri bulguları IUCN ile de paylaştı.
Yaklaşan değerlendirmede beş farklı soyun ayrı ayrı incelenmesi bekleniyor. Bunun, türlerin karşı karşıya olduğu riskin daha doğru değerlendirilmesini sağlayabileceği belirtiliyor. Tilcayo gibi bazı türlerin kendi başlarına değerlendirildiğinde nesli tükenme tehlikesi altında kabul edilme ihtimali bulunuyor.
Daha net bir değerlendirmeye özellikle Yungas bölgesinde ihtiyaç duyuluyor. Bölgenin dağlık ormanları; ormansızlaşma, tarım alanlarının genişlemesi, insan kaynaklı yangınlar ve madencilik faaliyetlerinin baskısıyla karşı karşıya.
Nogales-Ascarrunz, yangınlardan zarar gören orman parçalarının yeniden canlandırılması, geriye kalan doğal ormanların korunması ve yaşam alanları arasındaki bağlantıların sürdürülmesinin acil öncelikler olduğunu söyledi.
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Brezilya'daki Rio Grande do Sul Pontifical Katolik Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Eduardo Eizirik ise kedi türleri gibi iyi bilinen bir hayvan grubunda bile hâlâ yeni türlerin keşfedilebiliyor olmasının önemli bir mesaj taşıdığını belirtti.
Eizirik, dünyada henüz keşfedilmemiş çok sayıda tür bulunduğunu ve bu canlıların daha keşfedilmeden önce yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
(Reuters)
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum