Araştırma sonuçları, Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin (ESC) düzenlediği ESC Preventive Cardiology 2025 Kongresi’nde paylaşıldı.
Uzmanlara göre sağlıksız beslenme, kalp-damar hastalıklarına bağlı ölümlerde önemli rol oynuyor.
Avrupa’da her 5 erken ölümden birinin daha sağlıklı bir beslenme modeliyle önlenebileceği tahmin ediliyor.

Araştırmanın başyazarı İspanya’daki Madrid Özerk Üniversitesi’nden Dr. Mercedes Sotos Prieto, 2019 yılında geliştirilen Gezegensel Sağlık Diyeti’nin hem insan sağlığını iyileştirmeyi hem de gıda üretiminin çevresel etkilerini azaltmayı amaçladığını belirtti.
Araştırmada, bu diyet modeli Akdeniz diyetiyle karşılaştırıldı. Özellikle Akdeniz ülkelerinde yaygın olan Akdeniz diyetinin sağlık üzerindeki olumlu etkileri uzun süredir biliniyor.
PHD modeli günlük yaklaşık 2.500 kalorilik bir beslenmeyi temel alıyor.
Diyette:
Meyve ve sebze
Tam tahıllar
Baklagiller
Kuruyemişler
Doymamış yağlar yüksek oranda tüketiliyor.
Buna karşılık:
Kırmızı et
Doymuş yağ
İlave şeker oldukça sınırlı tutuluyor. Balık, tavuk ve süt ürünleri ise ölçülü şekilde tüketiliyor.

Akdeniz diyeti ise:
Zeytinyağını ana yağ kaynağı olarak kullanmayı
Sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı beslenmeyi
Kırmızı et yerine beyaz et ve balığı tercih etmeyi
İşlenmiş gıdaları ve şekerli içecekleri azaltmayı esas alıyor.
Araştırma kapsamında İspanya’daki ENRICA adlı geniş ölçekli çalışmaya katılan 11 bin 488 kişinin beslenme verileri analiz edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 47,5 olarak belirlenirken, katılımcıların yaklaşık yarısını kadınlar oluşturdu.
Araştırmacılar, kişilerin her iki diyete ne kadar uyduğunu puanlayarak değerlendirdi. Katılımcılar ortalama 14,4 yıl boyunca takip edildi ve bu süreçte toplam 1.157 ölüm kaydedildi.

Sonuçlara göre, her iki diyete yüksek düzeyde uyum gösteren kişilerde ölüm riski belirgin şekilde düştü.
Gezegensel Sağlık Diyeti’ne en fazla uyan kişilerde ölüm riski yüzde 22 daha düşük bulundu.
Akdeniz diyetine en fazla uyan kişilerde ise ölüm riski yüzde 21 oranında azaldı.
Araştırmada ayrıca:Gazlı içecek ve paketli tatlılardan uzak durma gibi alışkanlıkların da daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olduğu belirlendi.
Araştırma, iki diyetin çevresel etkilerinin de birbirine oldukça yakın olduğunu ortaya koydu.
Gezegensel Sağlık Diyeti’nde günlük ortalama karbon salımı 4,15 kilogram CO2 olarak hesaplanırken, Akdeniz diyetinde bu oran 4,36 kilogram CO2 oldu.
Araştırmacılar, özellikle et ve süt ürünlerinin çevresel ayak izinin en büyük bölümünü oluşturduğunu vurguladı.

Dr. Mercedes Sotos Prieto, sonuçların bitki ağırlıklı beslenmenin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: "Her iki diyete yüksek düzeyde uyum gösteren bireylerde ölüm oranlarının benzer şekilde düştüğünü ve çevresel etkilerin düşük kaldığını gördük. Bulgular, bitki temelli beslenmenin hem insan sağlığı hem de gezegen açısından önemli avantajlar sunduğunu gösterdi.”
Okuyucu Yorumları 0 yorum