Sharjah Üniversitesi'nde görev yapan İnşaat Mühendisliği bölüm profesörü Moussa Leblouba tarafından geliştirilen sistem, Aralık 2025'te ABD'de patentini aldı ancak üniversite buluşu 4 Mart 2026'da duyurdu.
Cihazın temelinde içi çelik kürelerle doldurulmuş boş bir silindir bulunuyor. Silindirin içerisinde, yanlara doğru uzanan kısa çubuklara sahip bir mil yer alıyor. Bu mil, korunması istenen yapıya bağlanıyor.
Deprem sırasında yapı hareket ettiğinde mil de silindirin içinde ileri geri hareket ediyor. Çubuklar bu sırada çelik küreleri itiyor. Kürelerle çubuklar arasındaki sürtünme ise titreşim enerjisinin bir bölümünü ısıya dönüştürüyor.
Böylece sistem, yapının maruz kaldığı titreşimlerin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Sistemin en dikkat çeken özelliklerinden biri herhangi bir elektrik kaynağına ihtiyaç duymaması. Cihazda sensör, elektronik sistem veya hidrolik sıvı bulunmuyor.
Bu nedenle deprem sırasında yaşanabilecek elektrik kesintisinin sistemi devre dışı bırakmayacağı belirtiliyor.
Geliştiriciye göre cihazın silindir, mil, çubuk ve çelik kürelerden oluşan parçaları ayrı ayrı çıkarılıp değiştirilebiliyor. Sistem ayrıca yapının özelliklerine göre farklı sayıda, boyutta ve düzende çelik küre ve çubuk kullanılarak uyarlanabiliyor.
Bir diğer önemli özellik ise mevcut yapılara da kurulabilmesi.
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen ilk deneylerde sistemin yaklaşık yüzde 14'lük etkin sönümleme oranına ulaştığı belirtildi.
Buradaki yüzde 14'lük değer, cihazın bir depremin enerjisinin yüzde 14'ünü emdiği anlamına gelmiyor. Bu oran, sistemin yapıya sağladığı sönümleme kapasitesini ifade ediyor.
Testlerde 1 ila 5 milimetre arasındaki yer değiştirmeler incelendi ve ortalama etkin rijitlik yaklaşık 5 kilonewton/milimetre olarak ölçüldü.
Şu ana kadar elde edilen sonuçlar laboratuvar prototipine ait. Araştırma ekibi bir sonraki aşamada sistemi sarsma masası testlerinde denemeye hazırlanıyor.
Bu testlerde ölçekli yapı modelleri kullanılarak cihazın daha gerçekçi deprem yükleri altında nasıl performans gösterdiği incelenecek.
Ekip ayrıca çubukların sayısı ve konumu ile çelik kürelerin boyutu ve malzemesi üzerinde farklı tasarımlar deneyecek.
Geliştiriciye göre sistem yalnızca binalarda ve köprülerde değil, kulelerde, elektrik ve iletişim tesislerinde, araçlarda ve hassas bilimsel ekipmanlarda da kullanılabilir.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum