Dünyanın en büyük barajını yapmak için 2 ülkenin suyunu kesecekler

Çin Başbakanı Li Qiang’ın katıldığı törenle resmi olarak başlayan proje, Tibet Platosu’ndan geçen Yarlung Tsangpo Nehri üzerine kuruluyor. Yaklaşık 167 milyar dolarlık maliyetle hayata geçirilen proje, mevcut rekor sahibi Üç Boğaz Barajı’nı geride bırakacak büyüklükte planlandı.

ÜÇ BOĞAZ BARAJI’NIN 3 KATI ENERJİ ÜRETECEK

Çin devlet medyasına göre dev proje tamamlandığında yıllık yaklaşık 300 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi hedefleniyor. Bu miktarın, sanayileşmiş bazı ülkelerin yıllık enerji ihtiyacına yakın seviyede olduğu belirtiliyor.

Toplam 70 GW kurulu güce ulaşması beklenen tesisin, mevcut dünyanın en büyük hidroelektrik santrali olan Üç Boğaz Barajı’ndan yaklaşık 3 kat daha fazla enerji üretebileceği ifade ediliyor.

DÜNYANIN EN DERİN KANYONLARINDAN BİRİNDE YÜKSELİYOR

Projenin en dikkat çekici noktalarından biri ise bulunduğu coğrafya. Yarlung Tsangpo Nehri, Namcha Barwa Dağı çevresinde yaptığı sert dönüş sırasında yüzlerce metre irtifa kaybediyor. “Great Bend” olarak bilinen bu bölge, dünyanın en derin kara kanyonlarından biri olarak gösteriliyor.

Çinli mühendislerin nehrin bir bölümünü yönlendirmek için dağın içinden yaklaşık 20 kilometrelik tüneller açmayı planladığı belirtiliyor. Proje kapsamında toplam 5 kademeli hidroelektrik santral kurulacağı açıklandı.

HİNDİSTAN VE BANGLADEŞ ENDİŞELİ

Baraj projesi en çok Hindistan ve Bangladeş’te endişe yarattı. Çünkü Tibet’ten çıkan Yarlung Tsangpo Nehri, Hindistan’a ulaştığında Brahmaputra Nehri’ne dönüşüyor ve milyonlarca insanın su kaynağını oluşturuyor.

Hindistan’ın Arunachal Pradesh bölgesi Başbakanı Pema Khandu, projenin bölgedeki yaşam için “varoluşsal tehdit” oluşturduğunu söyledi. Khandu, nehir debisinin ciddi şekilde azalabileceğini belirterek Çin’in ani su salımı yapması halinde büyük felaketler yaşanabileceğini savundu.

Yetkililer, özellikle Siang Nehri çevresinde yaşayan kabilelerin topraklarının ve yaşam alanlarının risk altında olduğunu ifade ediyor.

“SU BOMBASI” ENDİŞESİ

Hindistan tarafında en büyük korkulardan biri ise Çin’in nehir akışını kontrol altına alması. Uzmanlar, olası bir kriz anında barajın stratejik baskı unsuru olarak kullanılabileceği görüşünde. Avustralya merkezli Lowy Institute tarafından yayımlanan bir raporda, Tibet Platosu’ndaki nehirlerin kontrolünün Çin’e Hindistan ekonomisi üzerinde büyük avantaj sağlayabileceği belirtilmişti.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı da daha önce Çin’e çağrıda bulunarak aşağı kıyı ülkelerinin haklarının korunmasını ve süreçte şeffaf davranılmasını istemişti.

DEPREM VE ÇEVRE RİSKİ TARTIŞILIYOR

Dev projeye yönelik eleştiriler yalnızca jeopolitik boyutla sınırlı değil. Uzmanlar, Himalaya-Tibet bölgesinin aktif fay hatları üzerinde bulunduğunu ve büyük ölçekli barajların ciddi sismik risk taşıdığını vurguluyor. Çevre örgütleri ise projenin, biyolojik çeşitlilik açısından önemli Tibet vadilerini su altında bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

TEPKİ GÖSTEREN TİBETLİLERE MÜDAHALE EDİLDİ

Çin yönetimi projeyi “temiz enerji” ve “kırsal kalkınma” hamlesi olarak sunarken, insan hakları savunucuları Tibetlilerin topraklarının ve doğal kaynaklarının sistematik şekilde kullanıldığını savunuyor. BBC’nin daha önce yayımladığı görüntülere göre, geçen yıl başka bir hidroelektrik projesine karşı protesto düzenleyen yüzlerce Tibetli güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınmış ve darbedilmişti. Çin yönetimi ise yeni baraj projesinde çevresel korumanın ön planda tutulacağını ve Tibet’in enerji ihtiyacının da karşılanacağını açıkladı.