Petrol platformlarında çalışmak başlı başına zorlu koşullara uyum sağlamayı gerektiriyor. Haftalar boyunca denizde kalmak, sert hava koşulları ve açık denizin beraberinde getirdiği riskler işin yalnızca bir bölümü. Ancak bazı çalışanların görevi onları deniz yüzeyinden yüzlerce metre aşağıya götürüyor.
“Satürasyon dalgıçları” olarak bilinen bu kişiler, yaklaşık 90 ila 300 metre derinliklerde görev yapabiliyor.
Bu kadar büyük derinliklere her gün inip tekrar yüzeye çıkmak hem pratik hem de sağlık açısından ciddi sorunlara yol açabileceği için farklı bir sistem kullanılıyor. Dalgıçlar görevleri boyunca “satürasyon odası” adı verilen, dış dünyadan tamamen izole edilmiş metal bölmelerde kalıyor.
Genellikle dalış destek gemilerinde bulunan bu odaların içerisindeki basınç, dalgıçların çalışacakları derinlikte karşılaşacakları basınca göre ayarlanıyor. Dalgıçlar buradan özel bir dalış çanıyla denizin derinliklerine indiriliyor, görevlerini tamamladıktan sonra ise yeniden aynı yüksek basınçlı yaşam alanına dönüyor. Bu şekilde 28 güne kadar yaşayabiliyorlar.
Derinlere inildikçe artan basınç, solunum gazlarının vücut üzerindeki etkisini de değiştiriyor. Normal dalışlarda basınç nedeniyle daha fazla azot kan ve dokularda çözünüyor. Dalgıç çok hızlı biçimde yüzeye çıkarsa çözünmüş azot güvenli biçimde akciğerlerden uzaklaştırılamadan kabarcıklar oluşturabiliyor. Bu durum dekompresyon hastalığına yol açabiliyor.
Yüksek basınç altında azotun bir başka riski de "azot narkozu". Bu durum kişinin algısını ve karar verme yeteneğini etkileyebiliyor; daha ileri durumlarda halüsinasyonlara kadar gidebiliyor. Denizin yüzlerce metre altında hassas ve tehlikeli işler yapan dalgıçlar açısından bu ciddi bir risk oluşturuyor.
Bu nedenle satürasyon dalışlarında azotun yerine büyük ölçüde helyum ve oksijenden oluşan Heliox adlı gaz karışımı kullanılıyor.
Helyum, doğum günü balonlarının havada yükselmesini sağlayan gazla aynı. Ancak dalgıçların helyum solumasının oldukça ilginç bir sonucu bulunuyor: Sesleri ciddi biçimde inceliyor. Helyumun ses yolundaki rezonansı değiştirmesi ve yüksek basınçlı ortamın etkisi birleştiğinde dalgıçların konuşması Donald Duck benzeri, oldukça tiz ve anlaşılması zor bir hale gelebiliyor.
Hatta ses bozulması öylesine belirgin olabiliyor ki yüzeydeki ekiplerin dalgıçları anlayabilmesi için iletişim sistemlerinde helyum konuşmasını çözen elektronik düzenekler kullanılıyor.
Bu durum birkaç dakikalık eğlenceli bir helyum deneyinden çok farklı. Satürasyon dalgıçları görevlerinin niteliğine göre haftalar boyunca yüksek basınç altında yaşadıkları için ses değişimi de bu süreçte devam ediyor.
Ancak helyum kullanılması bütün riskleri ortadan kaldırmıyor. Çok derin ve yüksek basınçlı dalışlarda bazı dalgıçlarda yüksek basınç nörolojik sendromu (HPNS) görülebiliyor. İlginç biçimde, belirli koşullarda gaz karışımına kontrollü miktarda azot eklenmesi bu etkilerin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
Bu nedenle dalgıçların soluduğu gazların oranlarının son derece dikkatli biçimde ayarlanması gerekiyor.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum