Haritalar üzerinde zaman yolculuğu yapmaya hazır mısınız?

Ali Halit Diker / Mynet Haber

Bu tarz akademik uygulamalar genellikle geniş bir tabana hitap etmese de Stanford Üniversitesi'nin hayata geçirdiği David Rumsey Harita Merkezi projesi, ister profesyonel bir araştırmacı olun ister sadece meraklı bir vatandaş, toplumun her kesimi için geniş bir kaynak sağlıyor.

Biz de Mynet Haber olarak Türkiye'den de bazı eski haritalar bulduğumuz uygulamada, eski ve yeni haritaları karşılaştırdık.

Osmanlı İmparatorluğu

Uygulamada 1700'ler ve 1800'ler arası hazırlanmış birçok Osmanlı İmparatorluğu haritası bulunuyor. Bu haritalar arasında en detaylılarından biri 1845 tarihli Carl Christian Franz Ferdinand tarafından yayınlanan harita. Birçok harita, o zaman kullanılan kartografi teknikleri ve teknolojilerinin -bugünkü teknik ve teknolojilerle kıyaslandığında- az gelişmişliğinden dolayı bir hayli hatalı. Örneğin bu harita ile Google Maps'taki Osmanlı sınırlarını kapsayan bölgeyi Georeferencer ile karşılaştırdığımızda Google Maps'ta Anadolu'nun Karadeniz kıyılarının daha kuzeye düştüğünü fakat Hazar Denizi'nin daha güneyde kaldığını görüyoruz.

Haritayı daha detaylı incelemek isterseniz buraya tıklayın.

Ege Denizi

Aslında haritaların eşleşme sorunu sadece bugüne göre daha ilkel teknikler kullanılması değil. Siteyi ziyaret eden tüm kullanıcılar, haritaların olabildiğince doğru üst üste gelmesi için referans noktaları oluşturabiliyor ve daha doğru bir eşleşmeye olanak sağlıyor. A. Arrowsmith tarafından 1810'da yayınlanan bu Ege Denizi haritası, yukarıdaki Osmanlı İmparatorluğu haritasından 35 yıl daha önce hazırlanmış. Harita çizimlerine baktığımızda bugünkü Ege Denizi haritasına göre bir hayli hatalı olduğunu görmek işten bile değil. Fakat referans noktaları daha doğru yerleştirildiği için iki harita üst üste bindiğinde çok da hata yokmuş gibi bir görüntü ortaya çıkıyor. Eski haritanın deformasyonu, referans noktalarının üstüste gelmesiyle, uygulamanın eski harita ve yeni haritayı daha kusursuz oturtma çabasından kaynaklanıyor.

Haritayı daha detaylı incelemek için buraya tıklayın.

Marmara Denizi

Marmara Denizi haritası bizim seçtiğimiz haritalar arasında en yenisi. İngiltere'nin en meşhur harita yayıncılarından biri Edward Stanford tarafından 1901'de yayınlanmış. Yukarıda da gördüğünüz gibi harita -eski harita biraz güneyde kalmış ama- neredeyse kusursuz.

Bu arada Google Maps'in üstüne bindirilen haritaların alpha değerleri (şeffaflığı sağlayan dijital renk kanalı) ile oynayarak üst üste binen haritalar arasındaki farkı da gözlemleyebiliyoruz.

Haritayı daha detaylı incelemek için buraya tıklayın.

İstanbul, Tarihi Yarımada

Wood Brothers tarafından yayınlanan bu haritanın tarihi ise 1893. Karşımıza çıkan en keyifli haritalardan biri oldu. Bir hayli detaylı hazırlanan harita, sahilde dolduruşmuş kesimler hariç neredeyse birebir bugünkü Tarihi Yarımada'yla örtüşüyor. Odun Kardeşler [ Wood Brothers :) ] iyi iş çıkartmış.

Haritayı daha detaylı incelemek için buraya tıklayın.

Ankara ve Anadolu

David Rumsey Harita Koleksiyonu'nda karşımıza çıkan en eski harita Guillaume de Lisle'nin yayınladığı 1715 tarihli bu harita. Yukarıda da gördüğünüz gibi bir hayli hatalı. Fakat 300 yıl öncesi için yine de hiç fena değil... Ne dersiniz?

Haritayı daha detaylı incelemek için buraya tıklayın.