Japonya'da geleneksel olarak tüketilen natto, artık ülke sınırlarını aşarak uluslararası pazarda da ilgi görüyor. Japonya Maliye Bakanlığı verilerine göre, natto ihracatı 2025 yılında 5 bin 248 tona ulaştı. Bu miktar, 2017 yılına kıyasla yaklaşık üç katlık bir artışa işaret ediyor. Çin ve ABD, Japon natto ürünlerinin başlıca alıcıları arasında bulunuyor.
Sağlıklı yaşam ve dengeli beslenmeye yönelik ilginin artması, geleneksel fermente gıdaların yeniden gündeme gelmesinde etkili oldu. Natto da kendine özgü kokusu ve yapışkan dokusuna rağmen besin değerleri sayesinde giderek daha fazla araştırıldı.
Natto, pişirilmiş soya fasulyesinin Bacillus subtilis var. natto adı verilen özel bir bakteriyle fermente edilmesiyle hazırlanıyor. Fermantasyon süreci, fasulyelerin kendine özgü keskin bir kokuya ve uzayan, yapışkan bir kıvama sahip olmasını sağlıyor.
Görünümü ve kokusu ilk kez deneyenler için alışılmadık olabilen natto, Japonya'da geleneksel olarak kahvaltılarda tüketiliyor. Tek başına yenebildiği gibi pilavın üzerine eklenebiliyor veya farklı yemeklerin içerisine karıştırılabiliyor.
Bu özelliği, tadına ve dokusuna alışmakta zorlananların da besini farklı şekillerde tüketmesine olanak tanıyor.
Natto, bitkisel protein ve lifin yanı sıra çeşitli mineraller ve özellikle K2 vitamini bakımından öne çıkıyor. Yaklaşık 50 gramlık bir porsiyon nattonun besin içeriği şöyle sıralanıyor:
Protein: 8,3 gram
Lif: 4,8 gram
Magnezyum: 50 miligram
Potasyum: 330 miligram
K2 vitamini: Özellikle menakinon-7 (MK-7) formu bakımından zengin bir kaynak
Bu besin öğeleri, nattonun dengeli bir beslenme düzenindeki potansiyel rolünü açıklamaya yardımcı oluyor.
Bununla birlikte, gerçek besin değerleri ürünün hazırlanma şekline ve porsiyon büyüklüğüne göre değişebiliyor.
Nattoyu öne çıkaran en önemli bileşenlerden biri K2 vitamini. K vitamininin kanın normal pıhtılaşmasındaki rolü bilinirken, K2 vitamini kemik metabolizması açısından da önem taşıyor.
K2 vitamini, kemik dokusuyla ilişkili osteokalsin adlı proteinin etkinleşmesine katkıda bulunuyor. Bu nedenle natto tüketimi ile kemik mineral yoğunluğu ve osteoporoz riski arasındaki ilişki bilim insanlarının ilgisini çekiyor.
2020 yılında yayımlanan bir araştırmada, Japonya'da yaşayan menopoz sonrası kadınlarda K2 vitamini ve kırık riski arasındaki ilişki incelendi. Daha yakın tarihli, 2025 sonunda yayımlanan bir meta-analizde ise natto tüketimiyle ilgili altı çalışma değerlendirildi.
Araştırmacılar, düzenli natto tüketiminin K2 vitamini düzeyleri ve kemik metabolizması göstergeleriyle olumlu yönde ilişkili olabileceğini bildirdi. Ancak bulguların önemli bir bölümünün gözlemsel çalışmalara dayanması, nattonun tek başına kemik hastalıklarını önlediği sonucuna varılmasını engelliyor.
Natto, kalp ve damar sağlığıyla ilgili araştırmalarda da dikkat çekiyor. 2017 yılında American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan ve yaklaşık 30 bin kişinin verilerinin incelendiği Takayama çalışmasında, en fazla natto tüketen kişilerin kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin en az tüketenlere kıyasla daha düşük olduğu belirlendi.
2020 yılında BMJ dergisinde yayımlanan ve 92 bin 915 yetişkini kapsayan başka bir araştırmada ise fermente soya ürünlerini düzenli tüketen kişilerde genel ölüm riskinin ortalama yüzde 10-11 daha düşük olduğu bildirildi.
Bununla birlikte, söz konusu sonuçlar yalnızca natto tüketimini değil, diğer fermente soya ürünlerini de kapsıyordu.
Natto ile birlikte anılan bir diğer bileşen ise nattokinaz adı verilen enzim. Bu enzimin kan basıncı üzerindeki olası etkileri araştırılıyor. Bazı çalışmalar, nattokinaz takviyelerinin tansiyonun düşürülmesine katkıda bulunabileceğini düşündürüyor.
2023 yılında yayımlanan bir araştırmada da nattokinazın hipertansiyon tedavisine yardımcı olabilecek bir seçenek olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Ancak araştırmacılar, etkinin dozla ilişkisini ve kardiyovasküler risk faktörleri üzerindeki sonuçlarını netleştirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Bu bulgular, nattonun veya nattokinaz takviyelerinin tansiyon ilaçlarının yerine kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
Fermente gıdaların bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkileri son yıllarda yoğun biçimde araştırılıyor. Natto da bu alanda incelenen besinlerden biri.
44 kadının katıldığı küçük çaplı bir çalışmada, katılımcılar iki haftalık dönemlerde günlük 40 gram natto veya haşlanmış soya fasulyesi tüketti. Araştırmanın sonuçları, natto tüketiminin dışkıdaki Bacillus bakteri düzeylerini artırdığını gösterdi. Buna karşın bağırsak hareketlerinde belirgin bir değişiklik gözlenmedi.
Bu sonuçlar, nattonun bağırsak mikrobiyotası üzerinde bazı etkileri olabileceğini düşündürüyor. Ancak söz konusu değişimlerin sindirim sistemi sağlığına ve genel sağlığa uzun vadede nasıl yansıdığı henüz tam olarak bilinmiyor.
Bilim insanları, nattonun olası faydalarını anlamak için yalnızca içerdiği vitamin ve mineralleri değil, fermantasyon sırasında ortaya çıkan molekülleri de inceliyor.
2025 yılında yayımlanan bir araştırmada, bitkilerdeki kükürt içeren özel bileşikler olan süpersülfürlerin fermantasyon sürecinde nasıl değiştiği ele alındı. Araştırmacılar, natto üretimi sırasında mikrobiyal fermantasyonun bu moleküllerin yapısını önemli ölçüde dönüştürdüğünü ortaya koydu.
Hücre metabolizmasında rol oynayan bu bileşiklerin, nattonun sağlık üzerindeki olası etkilerine katkıda bulunabileceği düşünülüyor. Ancak bu mekanizmaların insan sağlığı açısından ne anlama geldiğini ortaya koymak için daha fazla araştırma gerekiyor.
Natto ile uzun yaşam arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmaların sayısı da artıyor. 2025 yılında sonuçları yayımlanan ve Japonya'da yaşayan 65 yaş ve üzerindeki 1.548 erkeğin 15 yıl boyunca takip edildiği araştırmada, düzenli olarak natto tüketen kişilerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riskinin, natto tüketmeyenlere kıyasla yüzde 40 daha düşük olduğu bildirildi.
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarına rağmen bazı sınırlamalar bulunuyor. Katılımcıların beslenme alışkanlıklarını kendilerinin bildirmesi ve çalışmanın gözlemsel olması, sonuçların dikkatle yorumlanmasını gerektirdi.
Araştırma, natto tüketiminin tek başına yaşam süresini uzattığını kanıtlamıyor.
Japonya'nın geleneksel fermente soya fasulyesi, besin içeriği ve bilimsel araştırmalarda ortaya çıkan sonuçlarla uzun yaşam tartışmalarında giderek daha fazla yer buluyor. Özellikle K2 vitamini içeriği, kemik sağlığıyla ilişkisi ve kalp-damar hastalıkları üzerine yapılan çalışmalar, nattonun potansiyel faydalarını gündeme taşıyor.
Bununla birlikte, nattoyu doğrudan uzun yaşamın sırrı olarak nitelendirmek için henüz yeterli kanıt bulunmuyor.
Araştırmaların önemli bir kısmı gözlemsel nitelik taşıyor ve nattonun etkilerini diğer yaşam tarzı faktörlerinden tamamen ayırmak mümkün değil.
Uzmanlaşmış araştırmaların önümüzdeki yıllarda nattonun bağırsak sağlığı, kemik metabolizması ve kalp-damar sistemi üzerindeki etkilerine daha fazla ışık tutması bekleniyor.
Şimdilik eldeki bulgular, nattonun dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeninde değerlendirilebilecek, besin değeri yüksek geleneksel bir gıda olduğunu gösteriyor.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum