İnsan beyninin gelişimini inceleyen araştırmacılar, beynin tamamının tek bir ana öncül hücre grubundan geliştiği yönündeki modele ilişkin yeni bulgular elde etti.
Araştırmaya göre beynin ön ve arka bölümlerinin gelişim yolları, embriyonun temel vücut planının şekillendiği gastrulasyon döneminde birbirinden ayrılıyor.
Bu aşamada tespit edilen iki farklı hücre grubundan biri daha sonra ön beyni, diğeri ise arka beyni oluşturan hücrelere dönüşüyor.
Araştırmacıların dikkat çektiği nokta yalnızca hücrelerin farklı kökenlerden gelmesi değil.
İki hücre grubunda genetik talimatların düzenlenme biçiminin de birbirinden farklı olduğu belirlendi. Bu durum, beynin ön ve arka bölümlerinin gelişimin oldukça erken aşamasından itibaren farklı biyolojik programları takip ettiğini gösteriyor.
Stanford Üniversitesi gelişim biyoloğu Kyle Loh, bu iki parçalı gelişim düzeninin çok eski bir evrimsel mekanizmanın kalıntısı olabileceğini belirtti.
Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de bulguların evrimsel geçmişi.
İnsanlarla uzak ortak atalara sahip bazı deniz canlılarında benzer sinir sistemi yapılanmalarının bulunması, beynin farklı bölümlerinin iki ayrı gelişim yoluna ayrılmasının yüz milyonlarca yıl öncesine uzanabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Beynin ön ve arka bölümleri görevleri açısından da birbirinden oldukça farklı.
Arka beyin, solunum, kalp atışı ve uyku gibi büyük ölçüde otomatik gerçekleşen yaşamsal işlevlerde önemli rol oynuyor. Ön ve orta beyin ise dil, mantık, karar verme ve soyut düşünme gibi daha karmaşık bilişsel süreçlerle bağlantılı.
Yeni gelişmenin önemi yalnızca beynin nasıl oluştuğunu anlamakla sınırlı değil.
Araştırmacılar, elde ettikleri gelişim modelinden yararlanarak insan kök hücrelerini laboratuvar ortamında işlevsel arka beyin motor nöronlarına dönüştürmeyi başardı.
Motor nöronları etkileyen ALS ve SMA gibi hastalıkların araştırılmasında bu hücreler önemli bir araç olabilir. Laboratuvarda oluşturulan motor nöronlar sayesinde hastalıklarda hücrelerin nasıl zarar gördüğü daha ayrıntılı şekilde incelenebilir ve gelecekte geliştirilebilecek tedaviler test edilebilir.
Araştırmanın sonuçları, insan beyninin anatomik olarak iki bağımsız organdan oluştuğu anlamına gelmiyor.
Bulgular, tek bir bütün halinde çalışan beynin farklı bölümlerinin, embriyonik gelişimin çok erken aşamasında iki farklı hücresel gelişim yoluna ayrıldığını ortaya koyuyor.
Bilim insanları şimdi bu erken ayrışmanın, beynin farklı bölgelerinin işlevlerini ve belirli hastalıklara karşı duyarlılığını nasıl etkilediğini araştırıyor.
Araştırmanın sonuçları Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum