Falcon 9, halen ticari fırlatma pazarının en yoğun kullanılan roketlerinden biri olmasına rağmen SpaceX'in 2028 sonrasındaki planlarında geri plana çekiliyor. Şirketin bu tarihten sonraki Falcon 9 görevleri için yeni rezervasyon almadığı ve müşterilerini daha büyük yükleri taşıması, derin uzay görevlerinde kullanılması ve NASA'nın Ay programında görev alması planlanan Starship'e yönlendirmeye hazırlandığı belirtiliyor.
Falcon 9, 2025'te 165 kez fırlatıldı ve tüm yüklerini başarıyla yörüngeye ulaştırdı. Bu görevlerde bir roket güçlendiricisinin geri dönüşü başarısız oldu. Falcon 9, aynı yıl dünya genelindeki fırlatmaların neredeyse yarısını gerçekleştirdi.
Yeniden kullanılabilir güçlendiricileri ve yüksek fırlatma sıklığıyla uzaya erişimin ekonomisini değiştiren Falcon 9, birden fazla uydu şirketinin aynı görevde uzay aracı gönderebildiği ortak fırlatmaların da yaygınlaşmasında rol oynadı. Bu model, özellikle kendi başına bir fırlatma görevinin maliyetini karşılayamayan girişimler ve küçük operatörler açısından önem taşıyor.
SpaceX'in 2028'den sonra Falcon 9 sunmayı bırakması halinde bu müşterilerin başka seçeneklere yönelmesi gerekecek. Diğer fırlatma şirketleri talebin bir bölümünü karşılayabilecek olsa da halen hiçbiri Falcon 9'un ulaştığı fırlatma temposuna sahip değil. Uydu fırlatma talebi artarken sektörde roket ve fırlatma kapasitesi sıkıntısına ilişkin endişeler de bulunuyor.
Elon Musk, Starship yeterince sık uçmaya başladığında SpaceX'in mühendislik ve üretim kaynaklarını Falcon'dan Starship'e kaydıracağını söylemişti. Musk'a göre bu geçiş, Starship'in haftada birkaç kez güvenilir biçimde uçabildiği noktaya ulaşmasının ardından yapılacak. Sonraki hedef ise Starship'in uçuş sıklığını günde birkaç fırlatmaya kadar çıkarmak ve Falcon operasyonlarını kademeli olarak azaltmak.
Bu planın önündeki temel soru, Starship'in 2028'e kadar Falcon 9'un görevlerini devralabilecek düzeye ulaşıp ulaşamayacağı. SpaceX, Starship'i hem Falcon 9'un yerini alabilecek hem de Falcon'un gerçekleştiremeyeceği görevleri üstlenebilecek bir sistem olarak geliştiriyor.
Çok daha büyük yükler taşımak ve ileride Ay ile daha uzak hedeflere görevler gerçekleştirmek üzere tasarlanan Starship henüz yörüngeye ulaşmış değil. Sistemin en yeni prototipi bu yıl uçuşlara başladı ve ilk yörünge denemesinin 28 Eylül'de yapılması planlanıyor.
Falcon 9'un mevcut görevlerinin tamamının doğrudan Starship'e aktarılması da mümkün görünmüyor. Falcon 9, NASA adına Uluslararası Uzay İstasyonu'na kargo ve astronot taşıyor. Starship'in üst aşaması ise istasyona kenetlenemeyecek kadar büyük. ISS'nin 2028 sonrasında faaliyete devam etmesi halinde Falcon 9'un emekliye ayrılması yeni bir sorun yaratabilir. İstasyonun kullanım süresinin 2032'ye kadar uzatılması ihtimali bulunuyor.
Böyle bir durumda NASA, Rusya'nın Soyuz uzay aracına veya yaşadığı sorunları çözmesi halinde Boeing Starliner'a daha fazla bağımlı hale gelebilir. Ancak iki araç da Falcon 9'un mevcut rolünün doğrudan karşılığı değil.
2028 tarihi, NASA'nın Artemis programı açısından da SpaceX için önem taşıyor. Plana göre astronotlar Orion uzay aracıyla Space Launch System üzerinde fırlatılacak. Ayrı bir Starship aracı ise 15 fırlatmayla yörüngede yakıt ikmali yaptıktan sonra Ay yörüngesine gidecek ve iki astronotu Ay yüzeyine indirecek.
Bu Ay inişinin 2028'de gerçekleştirilmesi planlanıyor. SpaceX'in bu taahhüdü yerine getirebilmesi için Starship'in o tarihe kadar göreve hazır hale gelmesi gerekiyor. NASA ayrıca Ay'a iniş aracı için rekabeti yeniden açtı. SpaceX'in bu yarıştaki rakibi ise Blue Origin.
SpaceX'in ilerleyen dönemde planını değiştirerek Falcon 9 uçuşlarını 2028 sonrasında da sürdürmesi mümkün. Ancak şirketin mevcut rezervasyon politikası, Starship'in önümüzdeki iki yıl içinde Falcon 9'un görevlerini devralabilecek seviyeye ulaşmasının hedeflendiğini gösteriyor.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum