MYNET DETAY / Bilecik'te keşfedilen antik bir mezarın, MÖ 8. yüzyılda yaşamış ve efsanevi "altın dokunuşu" ile ünlü Kral Midas'ın ailesinden bir üye için yapılmış olabilme ihtimali arkeoloji dünyasını heyecanlandırdı. Konuyla ilgili çok sayıda akademisyen düşüncelerini dile getirdi. Yeni keşif döneme dair bazı bilinenleri de yeniden tartışmaya açtı.
Antik Frigya Krallığı'na (MÖ 1200-675) ait olduğu düşünülen kraliyet mezarı, krallığın eski başkenti Gordion'dan 160 kilometre batıda bulundu. Yeni bir araştırmaya göre, bu uzak konum Frigya toplumunun siyasi olarak başkentte yoğunlaşmadığını göstergesi olarak öne çıktı. Bulgulara göre, siyasi gücün Orta Anadolu'daki antik krallık genelinde dağılmış olduğu anlaşılıyor.
Bilecik Üniversitesi'nden arkeolog Hüseyin Erpehlivan, Live Science'a gönderdiği bir e-postada, "Tarihsel olarak Frigya, genellikle Asur veya Urartu imparatorluklarına benzer, merkezileşmiş bir krallık olarak görülüyordu." ifadelerine yer verdi.
Bilecik'in Bozüyük ilçesinde bulunan Karaağaç Tümülüsü'ndeki mezar bunun aksini gösteriyor. Erpehlivan'a göre, başkentten bu kadar uzakta elit bir mezarın yapılmış olması, "Frigya siyasi örgütlenmesinin Gordion'daki gibi tamamen merkezileşmiş, kent odaklı bir sistemle sınırlı olmadığı fikrini destekliyor."
Öte yandan Erpehlivan, mezardaki gösterişli mezar eşyalarının kraliyet ailesine ait bir cenaze törenini değil, bölge valisi gibi kraliyet bağlantıları olan önemli bir kişiyle yapılan kraliyet hediyeleşmesini gösteriyor olabileceğini de kabul etti.
Tümülüs (veya mezar höyüğü), doğal bir tepeciğin yaklaşık 8 metre üzerinde ve çevredeki düzlüğün 30 metreden fazla üzerinde yer almakta olup, çapı yaklaşık 60 metre. 2010 yılında uydu fotoğraflarında yağmalama sonucu oluşan hasarın görülmesiyle keşfedilmiş ve araştırmacılar 2013 yılından beri bölgede akademik kazılar yapmakta.
Amerikan Arkeoloji Dergisi'nin Ocak sayısında yayınlanan tümülüsle ilgili yeni bir araştırmada Erpehlivan, mezarın mimarisini ve mezar eşyalarını analiz etti.
Erpehlivan, tümülüsün içindeki ahşap odalı mezarın anıtsal mimarisinin Gordion yakınlarındaki seçkin mezarlarla karşılaştırılabilir olduğunu, mezardaki eşyaların ise başkentteki kraliyet mezarlarında bulunanlara benzediğini söyledi. Karaağaç Tümülüsü'ndeki bu mezarın özelliklerinin "Tamamen yerel, seçkin olmayan bir birey için beklenenden çok daha fazlasını gösterdiğini ve bunun yerine Frigya güç yapılarının içine yerleşmiş bir figüre işaret ettiğini" belirtti.
Erpehlivan ve meslektaşları, mezarda bulunan eşyalar arasında çok sayıda seramik kavanoz olduğunu, bunlardan birinin üzerinde Frigyaca bir isim yazılı olduğunu ve birkaç situla (genellikle savaş, av ve geçit törenleri sahneleriyle süslenmiş, özenle işlenmiş bronz kaplar) bulunduğunu tespit etti. Bu bulgular, mezardaki kişinin yerel bir kraliyet rütbesine sahip olduğunu veya Midas kraliyet ailesiyle bağlantısı olduğunu ihtimalini güçlendirdi.
Ayrıca Situlaların varlığına dikkat çekildi. Sebebi ise bu çalışmadan önce, belgelenmiş tek örnekler muhtemelen babası Gordias'ın mezarı olan Gordion'daki "Midas Höyüğü"nde bulunmuştu. Erpehlivan, eserlerin mezarın tarihini MÖ 740 ile 690 yılları arasına tarihlendirmeye de yardımcı olduğunu yazdı.
Midas, günümüzde her şeyi altına çeviren "Altın Dokunuşu" veya "Midas Dokunuşu" efsanesiyle geniş çapta tanınmaktadır. Bu altın, yiyeceklerini, içeceklerini ve kızını da kapsar. Bu ibretlik öykü, MÖ 4. yüzyılda açgözlülüğe örnek olarak gösteren antik Yunan filozofu Aristoteles tarafından da biliniyordu. Efsane daha sonraki yazarlar tarafından hikayeleştirildi. Hikayedeki kız çocuğu ise 19. yüzyılda Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne tarafından eklendi.
Ancak Midas, MÖ 8. yüzyılda yaşamış, Orta Anadolu'daki Frigya'nın gerçek bir kralıydı. Antik Yunanlılar onun inanılmaz derecede zengin olduğunu düşünüyorlardı ve efsanenin bu kısmının doğru olduğu düşünülüyor. Birçok Frig kraliyet mezarında süslü metal işçiliği, mücevher, çömlek, nadir ahşap mobilyalar ve ince tekstil izleri keşfedildi. Gordion yakınlarında 120'den fazla mezar höyüğü var ve bunların yaklaşık yarısı incelenmiş durumda; ancak Midas'ın mezarı henüz bulunamadı.
Erpehlivan ve meslektaşları Karaağaç Tümülüsü'nün içinde insan kalıntıları keşfettiler, ancak bunların mezarın asıl sahibine ait olduğunu düşünmüyorlar. Kemiklerin bazıları, bölgede zaten var olan eski bir mezarlıktan, diğerleri ise Frig mezar höyüğü ve türbesi inşa edildikten sonra yapılan definlerden kalma.
Pensilvanya Üniversitesi arkeoloğu Brian Rose, Live Science'a gönderdiği bir e-postada, "Yeni keşfedilen tümülüs, neredeyse üç bin yıllık bir dönemi kapsayan mezarlar içermesi bakımından benzersizdir" dedi. Rose, son çalışmada yer almamış olsa da, Gordion'da onlarca yıldır mezar kazıları yapıyor. Rose yazısının devamında "Özellikle sevindirici olan, Frigya'nın başkenti Gordion'da yeni kazılan diğer iki mezar höyüğünün de aynı döneme ait olması nedeniyle, bu tümülüsün sekizinci yüzyılın sonlarında Kral Midas'ın saltanatına tarihlenmesidir" ifadelerine yer verdi.
Sofya'daki New Bulgarian Üniversitesi'nden, çalışmaya dahil olmayan arkeolog Maya Vassileva, yine Live Science'a gönderdiği bir e-postada, Karaağaç Tümülüsü'nün Gordion'dan uzakta bulunan seçkin bir Frigya mezarlığı için "çok önemli bir kanıt" olduğunu söyledi.
Ancak Vassileva, mezardan çıkan situla parçalarının kraliyet bağlarının bir işareti olduğuna dair şüphelerini de dile getirdi. Vassileva konuyla ilgili, "Situla parçalarının varlığını yerel bir kraliyet statüsünün veya kraliyet bağlarının kanıtı olarak görmezdim." dedi. Vassileva konuyla ilgili düşüncelerini "Önerilen diğer hipotez, yani seçkinler arasında hediye alışverişi daha makul görünüyor." ifadeleriyle belirtti.
markasıdır.
Haber Gönder
Okuyucu Yorumları 0 yorum