EĞİTİM

Bize Ulaşın BİZE ULAŞIN

Şiir nasıl yazılır, şiir türleri nelerdir? Şiir yazarken nelere dikkat etmek gerekir, şiir yazmak için ne gerekir?

Arapçadan Türkçeye geçen şiir kelimesi TDK kapsamında iki ayrı şekilde tanımlanır. Bu tanımlardan ilki ise şiirin edebiyat alanındaki terim anlamıdır. Seslerin uyumlu bir şekilde kullanıldığı şiir, zengin sembollerle donatılan edebiyat türlerini temsil eder. Ayrıca konularına göre 6’ya ayrılan şiir çeşitleri, bu edebiyat türüne yönelik detaylı bilgi edinilmesi için öğrenilmesi önerilen hususlardandır. Peki, şiir nasıl yazılır?

Şiir nasıl yazılır, şiir türleri nelerdir? Şiir yazarken nelere dikkat etmek gerekir, şiir yazmak için ne gerekir?

İçindekiler

  • Şiir ne demek?
  • Şiir nedir?
  • Şiir türleri nelerdir?
  • Şiir nasıl yazılır?
  • Şiir yazmak için ne gerekir?

En eski edebî türü olarak nitelendirilen şiir, ahenkli ve estetik anlatımları içermesi ile pek çok edebiyat türünden ayrılır. Geçmişi Sümerliler’e kadar uzanan şiir, konularına göre 6 ayrı türe sahiptir. Şiir türünde bir eser oluşturulması için ise bu edebî türünün özellikleri ile temel kavramlarına hâkim olunmasında fayda vardır. Dolayısıyla bu kapsamda dize, uyak, redif, kafiye şeması ve ölçü gibi pek çok unsura değinilmelidir.

Şiir ne demek?

Edebiyat türleri arasında yer alan şiire yönelik olarak merak edilen pek çok husus vardır. Ancak bu edebî türün özellikleri ile tarihçesinden söz edilmeden önce şiir sözcüğünün anlamlarına da değinilmelidir. Şiirin anlamı Türk Dil Kurumunda şu şekilde verilmiştir:

  • (isim, edebiyat): Ritimli sözlerle, zengin sembollerle ve seslerin uyumlu bir şekilde kullanılmasıyla ortaya çıkan; durak ve hece bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebi anlatım biçimi, nazım, manzume, koşuk.
  • (isim, mecaz): Hayale, düş gücüne, imgeye ve gönle seslenen; anı, coşku ve duygu uyandıran, etkileyen şey.

Şiir nedir?

Bir edebî tür olan şiir, dilin ses estetiği ya da ses sembolizmi çerçevesinde kullanıldığı eserleri temsil eder. Şiir, kelimelere ek anlamların atandığı ve ölçü gibi ritmik ve estetik özelliklerin mevcut olduğu edebiyat türlerindendir. İngilizcede poem, Arapçada ise şi’r olarak adlandırılan şiir farklı sanat anlayışlarına göre değişik şekillerde tanımlandığı görülen bir edebî türüdür. Ayrıca özellikleri göz önünde bulundurulduğu takdirde şiirin tanımlanamayan kompleks bir edebî tür olduğunu belirten şahıslar da olmuştur.

Temelde şiir ritim ve imgeye göre oluşturulan, okuyucuda estetik bir etki yaratan, kendine özgü dili bulunan eserleri ifade eder. Bununla birlikte şiir, geçmişte daha çok ölçülü ve uyaklı bir söz sanatı olarak kullanılmıştır. Ancak zaman içerisinde şiirin ölçü ve uyak ile sınırlandırılmayan bir edebî türe dönüştüğü söylenebilir. Şiirin tarihine kısa bir bakış atarsak şiirin geçmişi, Sümerler tarafından oluşturulan Gılgamış Destanı’na kadar uzanır. Bununla birlikte ilk şiirlerin genelde halk şarkılarından veya ünlü destanlardan ortaya çıktığı bilinir. Şiirin tanımlanmasına yönelik olarak yapılan ilk çalışmaların ise Antik Çağ’a uzandığı söylenebilir. Bu dönemde şiirin kullanım alanları incelenmiş iken, zaman içerisinde söz edilen edebiyat türünün kafiye ve mısra biçimi gibi özellikleri de ele alınmıştır.

Neredeyse her bir dönemde şiirin düz yazıdan ayrılmasını sağlayan estetik özellikleri üzerinde durulduğu görülür. Türk şiirinin geçmişinin ise İslam öncesi dönemde söylenen eserlere dayandığı belirtilebilir. Şiir türünün her bir ülkede farklı edebî akımlarından etkilenmesi de kaçınılmaz olmuştur. Ancak bu etkilenmeler sonucunda pek çok değerli eserin ortaya çıktığı da söylenebilir. Bu bağlamda ünlü eserlerden yola çıkılarak çeşitli şiir örnekleri şu şekilde sıralanabilir:

  • William Shakespeare - 40. Sone
  • Pablo Neruda - Matilde'ye Sone
  • Atilla İlhan - Ben Sana Mecburum
  • Gülten Akın - Seni Sevdim
  • Sylvia Plath - Deli Kızın Aşk Şarkısı
  • Edgar Allan Poe - Annabel Lee
  • Cahit Külebi - Hikaye
  • Yahya Kemal Beyatlı - Sessiz Gemi
  • Vladimir Mayakovski - Pantolonlu Bulut
  • Gülten Akın - İlkyaz

Şiir türleri nelerdir?

Konularına göre şiir türleri, temelde 6’ya ayrılır. Bunlar pastoral, didaktik, epik, dramatik, lirik ve satirik şiir olarak belirtilebilir. Ayrıca günümüzde senfonik, mesnevi, somut, deneysel ve modern şiir gibi sınıflandırmalara da rastlanır. Fakat bu sınıflandırmalar genelde şiirin biçimsel özellikleri ile ilişkilidir. Dolayısıyla 6 temel şiir türünün açıklamalarına hakim olunması, şiir çeşitlerinin öğrenilmesi bakımından yeterlidir. Şiir türleri:

  • Epik şiir: Savaş, destan ve kahramanlık konularında yazılan şiirlerdir.
  • Pastoral şiir: Bir diğer adı çoban şiiri olan bu türde eserler, doğanın güzelliği üzerine yazılır.
  • Lirik şiir: Duygu ve düşüncelerin okuyucuya coşkulu bir şekilde aktarıldığı şiir türüdür.
  • Didaktik şiir: Bu şiir türünde öğüt, nasihat ve bilgi vermenin amaçlandığı söylenebilir.
  • Satirik şiir: Belli bir olay ya da durum satirik şiirlerde iğneleyici bir dil ile ele alınırken, bu türde eleştiriye de rastlanabilir.
  • Dramatik şiir: Yaygın olarak tiyatro oyunlarına hitap eden şiirler bu kategoride yer alır.

Şiir nasıl yazılır?

En eski edebiyat türü olarak nitelendirilen şiir, zaman içerisinde belli bir ölçü ve uyak çerçevesinde yazılması zorunlu olmayan eserlere dönüşmüştür. Ancak yine de şiir yazmak isteyen bir kişinin bu edebî türün temel kavramlarına hakim olmalıdır. Şiir yazmak için ölçü, kafiye, redif ve kafiye şeması gibi kavramların öğrenilmesi gerekir. Böylelikle oluşturulacak olan eserde şiir yazma kurallarına uyum sağlanması kolaylaşır.

Şiir yazma tekniklerinin neler olduğu sıklıkla sorgulanır. Ancak şiir yazarken kullanılabilen teknikler belirtilmeden önce bu türden eserler oluşturulurken belli bir kurala bağlı kalınmasının zorunlu olmadığı hatırlatılmalıdır. Yani şiir yazmak isteyen bir kişi, belli başlı teknikleri göz önünde bulundurarak aktarmak istediği mesajlara göre ahenkli bir yazı oluşturabilir. Şiir yazmak için temel alınabilen bazı teknikler ise şu şekildedir:

  • Kafiyeler türetmek
  • Anahtar kelime kullanımına başvurmak
  • Akrostiş yöntemini tercih etmek
  • Diyalogları andıran dizeleri kullanmak
  • Ünlü eserlerin tekniklerini inceleyerek bunları temel almak
  • Tanımlama cümlelerinin kullanımına başvurmak

Şiir yazmak için ne gerekir?

Tek bir tekniğe bağlı kalmadan şiir yazmak mümkündür. Dolayısıyla farklı teknikler kullanılarak, ahenkli ve etkileyici şiirler yazılabilir. Bu bağlamda pek çok kişinin “Şiir yazarken nelere dikkat etmeliyiz?” sorusuna yanıt aradığı görülür. Çünkü şiir, katı kurallar çerçevesinde yazılmasa da bu türden eserler oluşturulurken dikkate alınması gereken bazı unsurlar mevcuttur. İlk defa şiir yazacak olan kişiler için tavsiye niteliğinde olan ve eserleri daha ilgi çekici hale getirebilen unsurlar ise şu şekilde belirtilebilir:

  • Bir şiirin daha estetik hâle bürünmesi için edebi sanatların kullanımına başvurulmasında fayda vardır.
  • Düz yazıdan ayrılan şiirler yazılırken çok resmî ya da uzun anlatımlardan kaçınılması önerilir.
  • Şiirde kelime oyunlarına başvurulması, bu eserin okuyucuyu harekete geçirme konusunda daha etkili olmasını sağlayabilir.
  • Yazılan şiirin biçimi ile içeriğinin tamamlayıcı olmasına özen gösterilmesi tavsiye edilir.
  • Bir şiirde kelimelere yeni anlamların kazandırılması, eserin daha estetik olmasını mümkün kılabilir.
  • Gereksiz tekrarlar ile açıklamaların yer almadığı bir şiir, okuyucuyu yormaması bakımından daha estetik olabilir.

Express

En Çok Aranan Haberler