Günlük beslenmede vitamin ve mineral alımına dikkat etmek sağlıklı bir yaşam için büyük önem taşıyor. C vitamini için portakal suyu, demir ve kalsiyum için yeşil yapraklı sebzeler tercih edilirken, E vitamini çoğu zaman yeterince gündeme gelmiyor.
Oysa E vitamini, bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasından hücrelerin korunmasına kadar vücutta birçok önemli görevi üstleniyor. Uzmanlara göre sağlıklı ve dengeli beslenen kişiler genellikle ihtiyaç duydukları E vitaminini besinlerden alabiliyor. Bazı hastalıklar, vücudun yağları ve yağda çözünen vitaminleri emmesini engelleyerek eksikliğe yol açabiliyor.
Cleveland Clinic'e göre E vitamini, yağda çözünen bir vitamin. Vücut bu vitamini besinlerde bulunan yağlara benzer şekilde emiyor ve taşıyor.
Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan E vitamini, hücreleri serbest radikallerin neden olabileceği hasara karşı korumaya yardımcı oluyor. Serbest radikaller hücrelere zarar verebilen kimyasal reaksiyonlara neden olabiliyor. E vitamini eksikliğinde ise bağışıklık sisteminin hastalıklar ve enfeksiyonlara karşı görevini yerine getirmesi zorlaşabiliyor.
E vitamininin yeterli düzeyde olması gözlerdeki hücrelerin korunmasına yardımcı olabiliyor. Yeterli E vitamini alımının yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve katarakt gibi bazı göz hastalıklarının riskinin azalmasıyla ilişkili olabileceği belirtiliyor.
Beslenme uzmanı Julia Zumpano, gözlerin de vücudun geri kalanı gibi farklı vitamin ve besinlere ihtiyaç duyduğunu belirterek E vitamini eksikliğinin bazı göz sorunları açısından riski artırabileceğini ifade ediyor.
E vitamini, bağışıklık sisteminin normal işleyişinde de rol oynuyor. Araştırmalar, bu vitaminin bazı bağışıklık hücrelerinde yüksek miktarlarda bulunduğunu gösteriyor.
E vitamini eksikliği durumunda bağışıklık sisteminin görevini gerektiği gibi yerine getirmesi zorlaşabiliyor. Bu nedenle yeterli ve dengeli beslenme, bağışıklık sisteminin desteklenmesi açısından önem taşıyor.
E vitamininin etkileri yalnızca iç organlarla sınırlı değil. Vitamin, cildin doğal yağında da bulunuyor ve cilt hücrelerinin hasara karşı korunmasına yardımcı oluyor. Bu nedenle birçok cilt bakım ürününde E vitaminine yer veriliyor.
Topikal olarak kullanılan E vitamini cildi dışarıdan nemlendirmeye yardımcı olurken, E vitamini içeren besinlerin tüketilmesi de cilt sağlığının içeriden desteklenmesine katkı sağlayabiliyor.
Cleveland Clinic'e göre E vitamini eksikliğinin belirtileri çoğunlukla sinir sistemini etkiliyor. En dikkat çekici belirtiler arasında kas güçsüzlüğü, görme sorunları ve vücut hareketlerini kontrol etmekte güçlük bulunuyor.
Bunların yanı sıra şu belirtiler de görülebiliyor:
Uyuşma
Yorgunluk
Reflekslerde yavaşlama
Yürüme güçlüğü
Bağışıklık sisteminin zayıflaması
Görme kaybı veya ciddi vakalarda körlük
Beyin içinde kanama
Gözlerde anormal damar gelişimi
Hemolitik anemi
Ancak bu belirtilerin yalnızca E vitamini eksikliğine özgü olmadığı unutulmamalı. Özellikle açıklanamayan ve devam eden yorgunluk veya kas güçsüzlüğü yaşayan kişilerin doktor değerlendirmesi alması gerekiyor.
E vitamini eksikliği neden olur?
Sağlıklı kişilerde E vitamini eksikliği nadir görülüyor. Bunun temel nedeni, E vitamininin birçok besinde bulunması ve vücudun ihtiyaç fazlasını depolayabilmesi.
Eksiklik çoğunlukla vücudun yağları yeterince ememediği durumlarda ortaya çıkıyor. Karaciğer hastalıkları, pankreatit, kistik fibrozis, Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı bu sorunlara neden olabilen durumlar arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra bazı nadir genetik hastalıklar da E vitamini eksikliğine yol açabiliyor.
Besinlere erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde ise yetersiz E vitamini alımı önemli bir neden olabiliyor. Çok düşük yağ içeren beslenme düzenleri de risk oluşturabiliyor çünkü vücudun E vitaminini emebilmesi için bir miktar yağa ihtiyacı bulunuyor.
Günlük ne kadar E vitamini gerekiyor?
NHS'ye göre yetişkinlerin günlük E vitamini ihtiyacı:
Erkekler: 4 mg
Kadınlar: 3 mg
İhtiyaç duyulan E vitamininin dengeli bir beslenme düzeniyle karşılanabileceği belirtiliyor. Vücudun hemen kullanmadığı E vitamini depolanabildiği için her gün aynı miktarda tüketilmesi gerekmiyor.
Fazla E vitamini de zararlı olabilir
E vitamini yağda çözünen bir vitamin olduğu için yüksek doz takviyelerin kontrolsüz kullanılması risk taşıyabiliyor. Vücut fazla miktarı kolayca atamadığından vitamin seviyeleri aşırı yükselebiliyor.
Uzman Julia Zumpano, yüksek miktarda yağda çözünen vitamin takviyesi tüketiminin toksisiteye yol açabileceği konusunda uyarıyor. Cleveland Clinic de aşırı E vitamini alımının ciddi kanama riskini artırabileceğini ve özellikle takviyelerin doktor önerisi olmadan yüksek dozlarda kullanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle sürekli yorgunluk, kas güçsüzlüğü, uyuşma veya görme sorunları gibi belirtiler yaşayan kişilerin kendi kendine vitamin takviyesi başlamak yerine bir sağlık kuruluşuna başvurması önem taşıyor.
Okuyucu Yorumları 0 yorum