Soru: 35 yıldır tanıdığım kayınvalidem, başkalarının duyguları ile asla özdeşleşmedi, ya da başkalarının da ondan farklı varlıklar olduklarını asla kabul etmedi. Bu daha çok, ufak bir çocuğun gelişme sürecinde saplantılı kalmış olması gibi bir şey. Böyle bir durumun klinik bir adı ya da tanımlaması var mıdır? M.G.P.
Cevap: Kişisel olarak değerlendirmeden kayınvalidenize (ya da herhangi birine) teşhis koymaya çalışmak istemiyorum. Eğer onun davranışları ile uyuşursa, inceleyebileceğiniz bazı olasılıkları vurgulayacağım. Birden fazla olası bir faktör olabileceğini ya da sizin tarif ettiğiniz durumun çeşidinin, benim düşünemeyeceğim bazıları da dahil, uygulanırlığının nitelendirilmesini de aklınızda bulundurun, çünkü birinin belirli bir “kişisel özellik” göstermesi,
tamamiyle psikolojik düzensizlik demek değildir.
Narsisizm, sizin tarif ettiğiniz modelle ilişkisini akla getiren bir durum ya da olası bir kişisel davranıştır. Narsist olan insanlar, ben merkezcidirler (mükemmel bir şekilde) ve başkalarına empati ya da hassasiyet konusunda eksiktirler. Zihinsel Düzensizliklerin Tanısal ve İstatiksel El Kitabı, 4. Basım, ya da DSM-IV, psikiyatrik teşhislerin Kutsal Kitabı, şunu belirtir ki, narsist kişilik düzensizliğine sahip insanlar, genellikle “arzularını, öznel deneyimlerini ve başkalarının duygularını kabul etmekte zorlanırlar… Başkalarının da duygu ve ihtiyaçlarının olduğunu kabul etmekte başarısızken,kendi endişelerini yersiz ve fazlaca uzun tartışma eğilimindedirler”. (Yine de buna rağmen, bir insan, narsist özellikler dahil, tamamıyla bir kişilik düzensizlik olarak değerlendirilmeksizin belirli kişiye özgü bir özellik gösterebilir. Bir kişilik düzensizliğinin "DSM-IV" kriterine ulaşmak için birey, anlamlı bir noksanlık ya da sosyal olarak, mesleki olarak ve kişisel işleyiş olarak huzursuzluk göstermelidir). Narsist gösterişliliğin altında, genellikle çok kırılgan bir kendi kendine hürmet vardır. Kişinin şişmiş egosu, gerçekle delindiğinde ya da eleştirildiğinde, narsist kişiler derin bir şekilde yaralanmış hissedebilir ve mantıksız bir şekilde önemsiz görünebilen bir öfke ile patlayabilirler. Başkalarının perspektiflerini ve duygularını anlayamayan ya da ilgilenmeyen görünen biri ile ilgili diğer olası teşhis, antisosyal (ya da sosyopatik) kişisel özellikler ve şizoid eğilimler içerir. Narsistler gibi antisosyal ya da sosyopatik bireyler, empatisizlik ya da başkalarının duygularına ilgisizlik eğilimindedirler, bunları etraflarında kötüye kullanabilirler. Fakat antisosyal bireyler, bir suçlu davranışı tarihine sahip olma eğilimindedirler, ya da diğer yasal ahlaksızlıkları, narsist bireylerde genellikle görünmez. Şizoid insanların, sosyal ilişkilerden bağlantıları kopmuştur ve duygusal olarak soğuk ve “dümdüz” görünürler. Diğer insanlara az bir ilgi gösterme eğilimidedirler.
Umarım bu size kayınvalideniz üzerine düşünmek için bir veri sağlar. Onun davranışları ve eşiniz üzerinde (belki de sizin üzerinizde) olabilecek etkileri konusunda daha detaylı bir bilgi istiyorsanız, profesyonel bir terapiste ya da narsizm üzerine ileri derecede okumuş birine danışmayı dikkate alın. (Antisosyal ya da sosyapatik bireyler ve hatta şizoid kişilik düzensizliği hakkında çok daha az kitaplar bulacakken muhtemelen narsist insanlarla ilgili kendine yardım literatürünü daha fazla bulacaksınız). İyi şanslar.Psikiyatrist Peggy Elam