HABER

Milyonlarca insanın hayatına dokundu: Koç Holding kurucusu Ahmet Vehbi Koç kimdir?

“Devletim ve ülkem var oldukça, ben de varım,” diyen Ahmet Vehbi Koç 1996 yılının 25 Şubat'ında aramızdan ayrılırken geride devasa bir imparatorluk ve milyonlarca kişinin hayatına etki eden bir şirket bıraktı. Yaptığı işlerle birlikte yardımlarıyla da adını duyuran Ahmet Vehbi Koç kimdir? İşte Koç Holding'in dünyanın en iyi şirketleri arasına koyan Vehbi Koç'un hayatı...

Milyonlarca insanın hayatına dokundu: Koç Holding kurucusu Ahmet Vehbi Koç kimdir?

1901 yılında dünyaya gelen Ahmet Vehbi Koç'un temelleri Osmanlı'ya dayanan asırlık bir ailenin mensubudur. Hayatı boyunca ülkemize ilkleri getiren bir kişi olan Ahmet Vehbi Koç, ardında bıraktığı Koç Holding'den büyük bir imparatorluk yaptı. Babası ve dedesinden aldığı eğitim ve tecrübeyle dünyanın en büyük şirketlerinden birisini kuran Koç, henüz 16 yaşındayken ilk iş deneyimini yaşadı. Çalışma hayatından disiplin ve yardımseverliği hiç bırakmayan Ahmet Vehbi Koç, ardında kurduğu şirketler dışında büyük bir isimle gelen yardımları da bıraktı. Peki Ahmet Vehbi Koç kimdir, aslen nerelidir, neler yapmıştır? İşte 25 Şubat 1996'da hayatını kaybeden Ahmet Vehbi Koç'un hayatı...

AHMET VEHBİ KOÇ KİMDİR?

20 Temmuz 1901 yılında Ankara'da eski adı Çoraklık olan Keçiören'in Gazino semtindeki bağ evinde dünyaya gelen Ahmet Vehbi Koç, Türk sanayici ve iş insanı, Koç Holding'in kurucusudur. Annesi Kütükçüzade Hacı Rıfat Efendi'nin kızı Fatma Hanım (?-1963) babası Koçzade Hacı Mustafa Efendi (1874-1928) idi. Anne tarafından Hacı Bayram-ı Veli sülalesine dayanan altı asırlık bir aileden geliyordu. Baba tarafından ise üç asırlık aile soyları vardı.

Ahmet Vehbi Koç Ankara İdadisi'nde lise düzeyi olan eğitim hayatını sürdürdü ve 1917 yılında henüz 16 yaşındayken iş hayatına atıldı. Doğduğu günü net olarak hiçbir zaman bilmedi. Bu durum karşısında üzülünce annesi “üzüme alaca düştüğü günlerde” deyince, sonradan çocuklarıyla birlikte 20 Temmuz’u doğum günü olarak gösterdi. Ahmet Vehbi Koç henüz 27 yaşındayken 1928 yılında teyzesinin kızı Sadberk hanımla evlenmiştir.

“Devletim ve ülkem var oldukça, ben de varım,” diyen Vehbi Koç, hemen her alanda ülkemize ilkleri getiren isim oldu. Aile büyüklerinden aldığı eğitim ve tecrübeyle ardında koca bir şirket imparatorluğu ile birlikte iyiliklerle anılan büyük bir geçmiş bıraktı. Ahmet Vehbi Koç'un kurduğu Koç Holding, bugün dünyanın en büyük şirketlerinden birisidir.

Ahmet Vehbi Koç kimdir

EĞİTİM HAYATI

Ahmet Vehbi Koç 10 yaşında mahalle mektebine başladı. Hacı Bayram Camii’nin yanındaki "Topal Hoca’nın Mektebi"nde ilk dersini aldı. Mahalle Mektebi’nden sonra yine Hacı Bayram Camii’nin yanında kiralık bir evde ders görülen ilkokula başladı. Bu okulu birincilikle bitirdi. Daha sonra, bugün Tıp Fakültesi (İhtisas Hastanesi)’nin bulunduğu yerde olan "Taş Mektep" denilen Ankara İdadi’sine (lise) gitti. Ancak idadi hayatı uzun sürmedi.

ÇALIŞMA HAYATI

Vehbi Koç çalışma hayatına, 1917 yılında babasının onun için açtığı küçük bakkal dükkanında ayakkabı lastiği, şeker, kaşar peyniri, zeytin, makarna gibi mallar satarak başladı. Koçzade Ahmet Vehbi adlı ilk firma Ankara Ticaret Odasına 1926 yılında tescil edilmiştir. Ticaret ile uğraşırken, 1928 yılında Ford Motor Company ve Standard Oil (şu anda Mobil)'in yerel temsilcisi oldu. Ankara başkent olunca, ortaya çıkan yapılaşma ihtiyacını görerek, yapı malzemeleri işine girdi. İstanbul'da ve Eskişehir'de (1938) şubeler açtı, Koç şirketlerini Koç Ticaret A.Ş.'nin altında topladı.

KOÇ TİCARET A.Ş. İÇİN ÖDEMLİ ADIMLAR

General Electric ile 1948 yılında yapılan anlaşma ile 1952 yılında açılan ampul fabrikasını yaptı. Koç 1950 yılında çok büyük bir adım atarak otomobil, ev aletleri, radyatör, elektronik cihazlar, tekstil üretimine başladı.

Bozkurt Mensucat, Arçelik (1955), Demir Döküm (1954), Türkay, Aygaz (1962), Siemens ile ortak kablo fabrikası, Gazal, Türk Elektrik Endüstrisi gibi işletmeler kuruldu. Ayrıca traktör üretimine Fiat lisans altında başladı.

Otomotiv sektöründe ilk girişim Koç tarafından tam ölçekli bir sanayi döndüştü. Ford Motor Company ile yapılan anlaşmadan sonra 1959 yılında kamyon montajına başlandı ve bugünün önde gelen otomotiv şirketi Otosan’ın kurulmasını sağladı.

ilk yerel seri üretim araba Anadol 1966 yılında üretildikten sonra Türkiye'de ekonomik faaliyetlerini iyileştirilmek üzere Vehbi Koç FIAT ile anlaşarak Tofaş’ı kurdu ve ikinci yerli araç olan Murat’ı 1971 yılında üretti. Vehbi Koç’un başlattığı küçük kıvılcım sayesinde bugünkü büyük otomotiv sanayi ve yan sanayi firmaları kurulmuştur.

Ahmet Vehbi Koç kimdir

Vehbi Koç 1963 yılında tüm Koç şirketlerini Koç Holding çatısı altında toplayarak Türkiye'nin ekonomik hayatında önemli bir adım daha attı. Türkiye’de Holding dönemi Vehbi Koç’un attığı bu adımla başladı ve çok sayıda iş adamı bunu takip etti. Grup ayrıca, Fiat, Ford Motor Company, Yamaha ve Allianz gibi tanınmış şirketler ile uluslararası ortaklıkları bulunmaktadır.

76 yıllık kariyerinde 108 şirketten fazlası Koç Grup altında oluşturulmuştur. Gıda, perakende, finans, enerji, otomotiv, turizm ve teknoloji gibi farklı sektörlerde birçok şirket kurulmuştur. Koç Topluluğu yaklaşık 80.000 çalışan, 40 milyar $ ciro, 900 milyon $ ihracat ve yıllık 500-600 milyon $ dolar yatırım ile bugün, dünyanın en büyük 200 işletmesinden biridir.

Vehbi Koç sosyal faaliyetlere daha fazla zaman ayırabilmek için 1984 yılında emekli oldu. Oğlu Rahmi Koç, Koç Topluluğu şirketlerinin liderliğini devraldı.

VEHBİ KOÇ'UN ALDIĞI ÖDÜLLER

1987 yılında, Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Yılın İşadamı" seçti ve plaketini Yeni Delhi'de dönemin Hindistan başbakanı Rajiv Gandhi'nin elinden aldı.

1994'te Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali kendisine, yaptığı katkılardan dolayı "Dünya Aile Planlama Ödülü" verdi.

KİTAPLARI

Hayat Hikayem (My Life Story), 1973 (Türkçe ve İngilizce)

Hatıralarım, Görüşlerim, Öğütlerim (My Memories, Vision, Advice), 1987 (Türkçe ve İngilizce)

VEHBİ KOÇ HAKKINDA YAZILAN KİTAPLAR

Özel Arşivinden Belgeler ve Anılarıyla Vehbi Koç, Can Dündar, Doğan Kitapçılık 2006 ISBN 975-293-444-7

Özel Arşivinden Belgeler ve Anılarıyla Vehbi Koç 1961-1976 2. Cilt, Can Dündar, Yapı Kredi Yayınları 2008 ISBN 9750813832

İmparator, Erol Toy, May Yayınları 1973

Anılarımla Patronum Vehbi Koç, Can Kıraç, Doğan Kitapçılık, Eylül 1995

Geri Dön