HABER

"Fast-food'lar 'kanser' riskini artırıyor"

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan raporda, Türkiye'de ve tüm dünyada tüketimi hızla artan Fast-food'lar, 'yetersiz, dengesiz ve sağlıksız' olarak nitelendirildi.

"Fast-food'lar 'kanser' riskini artırıyor"

Raporda, dengesiz Fast-food ürünlerinin çok sık tüketilmesinin sağlığı olumsuz etkilediği belirtilerek, hazır yiyeceklerin 'kanser' riskini artırdığı açıklandı. İHA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, "Hızlı Hazır Yemek Sistemi (Fast-Food) ve Beslenme" isimli bir rapor hazırlandı. Teknolojinin gelişmesi, kentleşme, kadının iş hayatına atılması, yoğun iş temposu, seyahat etme, yalnız yaşama gibi etkenler nedeniyle insanların beslenmelerine daha az zaman ayırdığı ve geleneksel beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini anlatan raporda, günümüzde her geçen gün artan ve yaygınlaşan bir tüketim biçimi olmaya başlayan fast-food'un, "ayak üstü beslenme", "hızlı hazır yemek sistemi" gibi ifadelerle dilimize yerleştiği kaydedildi.

"Fast-food"un az zamanda çok sayıda tüketiciye hizmet veren, standart yöntemlerle hazırlanmış besinlerin üretildiği ve satıldığı bir yemek sistemi olduğunu ifade eden raporda, "Bu sistem, günü evinden uzak geçiren insanların hem damak zevkine hitap etmiş hem de zaman problemine çözüm getirmiştir. Ülkemizde, 'Fast-food' terimi, hem hızlı hazır yemek sistemi hem de ayak üstü sokakta yenilen yiyecekler anlamında kullanılmaktadır. Ülkemizde en çok tüketilen Fast-food türü yiyecek içecekler arasında simit, tost, döner, lahmacun, pide, hamburger çeşitleri, soğuk sandviçler, pizza, kızarmış patates, kızarmış parça tavuk, balık-ekmek, kolalı içecekler, çay, kahve vb. yer almaktadır" denildi.

FAST FOOD'UN SAĞLIK ÜZERİNE OLUMSUZ ETKİLERİ

Sağlık Bakanlığı raporunda, Fast-food ürünlerinin özellikle çocuk ve gençler tarafından tercih edilmesinin yetersiz , dengesiz ve sağlıksız beslenme sorununu gündeme getirdiği belirtildi. Ayak üstü beslenmeyi oluşturan bazı menülerin beslenme yönünden yetersiz ve dengesiz olduğu uyarısı yapan söz konusu raporda, ancak iyi bir seçimle Fast-food ürünlerinin yeterli ve dengeli hale getirilebileceği vurgulandı. Raporda, Fast-Food'un sağlık üzerinde olumsuz etkileri şöyle sıralandı:

1- Fast-food ürünlerindeki yağın çoğu hayvansal kaynaklı olup, çoğunlukla doymuş yağ asiti içerir. Bu ürünlerin sodyum, kolesterol ve özellikle doymuş yağ miktarı, diğer besin öğeleri yoğunluğuna göre daha fazladır. Diyette yağdan gelen enerjinin artması başta koroner kalp hastalıkları ve kanser olmak üzere birçok kronik hastalıklar için risk faktörüdür. Fast-food ürünlerin bir diğer dezavantajı olan sodyum içeriklerinin yüksek olmasının hipertansiyon, mide kanseri ve osteoporoz riskini artırdığı saptanmıştır. Fast-food restoranlarda; salam, sosis, sucuk gibi et ürünleri tostlarda, soğuk sandviçlerde, kızarma şeklinde ve pizzaların üst malzemesi olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Bu etlere istenilen renk ve kokunun sağlanması ve koruyucu amaçlı olarak nitrit ve nitratlar eklenmektedir. Nitrit ve nitratların çok miktarda alınması sağlığa zararlıdır.

2- Hızlı hazır yiyeceklerin posa içeriği düşüktür. Diyet posasının yetersizliği ise kolon, rektum kanser riskini arttıran faktörlerdendir. Ancak günümüzde salata barların Fast-food, restoranlara girmesiyle posa içeren ürün sayısı oldukça artmıştır.

3- Fast-food restoranlarda tüketilen besinler, A vitamini, C vitamini ve kalsiyum yönünden yetersizdir. Ancak bilindiği gibi C vitamini, A vitamini ve ön öğesi olan karotenoidlerin düşük düzeylerde alınımı, bağışıklık sisteminin yetersizliğine, kardiovasküler hastalıklara ve katarakt riskinin artmasına neden olmaktadır. C vitamini besinlerle alınan nitrit ve nitratların kanser yapıcı nitrozaminlere dönüşmesini önlemekte, dolayısıyla kanser oluşma riskini azaltmaktadır. Büyüme çağında kalsiyumun yetersiz alımı, büyümeyi olumsuz etkilediği gibi, menopoz sonrası osteoporoz riskini de artırır. Fast-food restoranlarda salatalar sıklıkla çeşitli soslarla sunulmakta ve tüketiciye kadar salata barlarda beklemektedir. Bilindiği gibi bekleme ile özellikle C vitamininde önemli kayıplar oluşmaktadır.

IZGARADAKİ TEHLİKE

4- Sağlıklı yaşamın sürdürülmesinde tüketilen besinler kadar bu besinlere uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri de önem taşımaktadır. Izgara yaparken yüzey kısımlarına gelen ateş çok yüksek olmamalı, pişirilirken et ile ateş arasında 10-15 santimetrelik mesafe olmalıdır. Mesafe yakın tutulursa yüksek ateş yüzeydeki proteinlerin aniden katılaşarak, ısının etin iç kısımlarına ulaşmasını engeller. Etin iç kısmındaki ısı en az 750 santigrat dereceye ulaşmalıdır. Çok yüksek ısı dış yüzeyin yanmasına ve su kaybının fazla olmasına yol açarak besin kaybını (folik asit, B12 vitamini vb.) arttırılır. Yüksek ısı ayrıca, sağlığı bozucu etmenlerin oluşmasına yol açar. Derin yağda kızartma yöntemi fast-food restoranlarda sıkça kullanılmaktadır. Bu yağlar 10-12 saat kullanılmaları nedeniyle kimyasal ve fiziksel değişikliklere uğramakta ve çabuk bozulmaktadır. Kızartma sırasında E vitamini kaybı oluşmakta, proteinli besinlerin yanması ile de kanser yapıcı nitroz bileşiklerinin oluşumu artmaktadır. Yağda kızartılmış yiyeceklerin sık ve sürekli tüketimi, kardiyovasküler ve sindirim sistemi hastalıkları ile kanser riskini arttırır.

5- Fast-food beslenme şeklinde kolalı içecekler, çay ve kahve sıklıkla tüketilmektedir. Aşırı kafein alımı sonucunda sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk ve kan basıncında yükselme gibi durumlara neden olur. Kafein süte geçtiğinden ve döl ile bebeğin sağlığı olumsuz etkilendiğinden gebe ve emziklilerin çay ve kahveyi sınırlı tüketmeleri önerilir. Ayrıca, bu tür içeceklerin fazla miktarda tüketimi, bu içeceklerin içerisinde bulunan tanenlerin besinlerde bulunan demiri bağlamasına ve vücutta demirin emiliminin azalmasına neden olurlar. Bunların yerine meyve suyu, süt ve ayran tercih edilmelidir. Kolalı içecekler aşırı alındığı taktirde, sağladığı ekstra enerji nedeniyle şişmanlığa neden olabilirler.

6- Ayak üstü beslenme sisteminde yer alan yiyeceklerin bir bölümüne ön hazırlama sırasında tuz eklendiğinden sodyum içerikleri yüksektir. Fast-food menüler bileşiminde görünür tuzun dışında da yüksek miktarda sodyum ihtiva ettiklerinden yüksek kan basıncının oluşmasına katkıda bulunurlar. Aşırı sodyum alımı hipertansiyon, mide kanseri ve osteoporozis riskini arttırır.

7- Ayak üstü beslenmede yiyeceklere renklendiriciler, aroma artırıcı maddeler, tatlandırıcılar, antimikrobiyal maddeler vb. gibi katkı maddeleri eklenmektedir. Bu katkı maddeleri ürünlerde uygun şekilde kullanıldığında bir sağlık riski oluşturmaz. Ancak, katkı maddelerinin uygun kullanılmaması ve bu katkı maddelerini içeren fast-food ürünlerin sık tüketimleri uzun dönemde kanser riskini arttırır.

8- Ayak üstü beslenme sisteminin uygun ve hijyenik koşullarda yapılmaması, enfeksiyon riskini arttırır. Yiyeceklerin hazırlanması, saklanması ve servisi sırasında hem bireysel temizliğe hem de çevrenin temizliğine dikkat edilmesi zorunludur.

FAST-FOOD ÜRÜNLERLE İLGİLİ DAHA SAĞLIKLI SEÇENEKLER "Hızlı Hazır Yemek Sistemi (Fast-Food) ve Beslenme" raporunda, Fast-food ürünlerde hız, ucuzluk, el altında olmak gibi kriterlerin yanında besin içerikleri de göz önüne alınması gerektiği vurgulandı. Raporda, müşteriler için en iyi çözümün, mevcut ürünlerden en sağlıklı ve dengeli beslenme değerine sahip olanları seçmek olduğunun altı çizilerek, "Bir öğün Fast-food yeniyorsa günün diğer öğünlerinde besin seçiminde dikkatli olunmalıdır. Günlük beslenme daima üç ana öğün şeklinde yapılmaya çalışılmalıdır. Son yılarda Fast-food restoranlar menülerinde değişiklik yapmaya ve farklı seçenekler sunmaya başlamışlardır. Fast-food endüstrisinde özellikle çocuklar-gençler hedef alınmıştır. Pek çok Fast-food restoranda çocuk menüleri vardır. Ayrıca Fast-food işletmeleri, ürünlerin hazırlanması, pişirilmesi ve servisinde genel ve kişisel sanitasyon ilkelerine dikkat etmelidir" uyarısı yapıldı.

Raporda halk sağlığı için şu öneriler yer aldı:

  • Daha çok fırında pişmiş ve ızgara besinler,
  • Et sandviçlerinin yanısıra, tavuklu ve balıklı sandviç seçenekleri sunmalı,
  • Düşük yağlı besinler (makarna, pastalar, tatlılar, vb.)
  • Hayvansal yağ yerine bitkisel yağ kullanımını arttırılmalı,
  • Yağı azaltılmış salata sosları,
  • Vejeteryan burgerleri,
  • Taze meyve ve meyve salataları,
  • Taze yeşil sebzeler,
  • Yağsız sade yoğurt ve süt (yüzde 1 yağlı)
  • Tam buğday unundan yapılmış çörek ve pizza hamurları hazırlanmalıdır.
YORUMLARI GÖR ( 0 )
Geri Dön

En Çok Aranan Haberler